{"id":44804,"date":"2020-06-11T11:39:27","date_gmt":"2020-06-11T08:39:27","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=44804"},"modified":"2020-06-11T11:40:24","modified_gmt":"2020-06-11T08:40:24","slug":"olumunden-500-yil-sonra-kristof-kolombun-cenaze-toreni-tarihe-olum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/06\/11\/olumunden-500-yil-sonra-kristof-kolombun-cenaze-toreni-tarihe-olum","title":{"rendered":"\u00d6l\u00fcm\u00fcnden 500 y\u0131l sonra Kristof Kolomb\u2019un cenaze t\u00f6reni; Tarihe \u00f6l\u00fcm!"},"content":{"rendered":"

Bilim ve Gelecek olarak\u00a0 Kolomb\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 500. Y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlam\u0131\u015f oldu\u011fumuz bu makaleyi \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 eylemlerin simgesi haline gelen ve \u201cTarihinize \u00d6l\u00fcm\u201d sloganlar\u0131n\u0131n yeniden yank\u0131lanmaya ba\u015flamas\u0131 nedeniyle okurlar\u0131m\u0131z\u0131n eri\u015fimine a\u00e7\u0131yoruz. Kolomb kimdir? Tarihiniz nedir?<\/em><\/p><\/blockquote>\n

1492\u2019de Amerika\u2019y\u0131 \u201cke\u015ffeden\u201d Kristof Kolomb, bundan tam 500 y\u0131l \u00f6nce, 21 May\u0131s 1506\u2019da hayata g\u00f6zlerini yummu\u015ftu. Peki, 500 y\u0131l sonra \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye hayk\u0131rman\u0131n anlam\u0131 nedir? Demek ki Kolomb hen\u00fcz \u00f6lmemi\u015f. Ama \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki cenaze t\u00f6reni yak\u0131n. \u0130mam\u0131n \u201cNas\u0131l bilirdiniz?\u201d sorusuna verilecek yan\u0131t \u00e7ok \u00f6nemli. \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d slogan\u0131, \u201cTarihe \u00f6l\u00fcm!\u201d slogan\u0131 ile ta\u00e7land\u0131r\u0131lamazsa, Kolomb\u2019un hesab\u0131 kesilemez. \u00d6yle bir noktaday\u0131z ki bug\u00fcn, Homo sapiens tarihin sonunu getiremezse, kendi sonunu getirecektir\u2026<\/em><\/p>\n

Tam da Irak\u2019ta, Amerikan askerlerinin Ba\u011fdat\u2019a girip Saddam heykellerini y\u0131kt\u0131klar\u0131 s\u0131rada, d\u00fcnyan\u0131n bir di\u011fer ucunda, Venez\u00fcella\u2019da da benzer bir eylem ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor, ama orada Kolomb heykelleri y\u0131k\u0131l\u0131yordu. Meydanlarda toplanm\u0131\u015f kitleler \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye hayk\u0131r\u0131yordu.<\/p>\n

1492\u2019de Amerika\u2019y\u0131 \u201cke\u015ffeden\u201d \u00fcnl\u00fc \u0130spanyol ka\u015fif Kristof Kolomb, bundan tam 500 y\u0131l \u00f6nce, 21 May\u0131s 1506\u2019da hayata g\u00f6zlerini yummu\u015ftu. Peki, 500 y\u0131l sonra \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye hayk\u0131rman\u0131n anlam\u0131 nedir? Yaz\u0131m\u0131zda bu sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Tarihte \u201chesap kesmek\u201d
\n<\/em><\/strong>Gazeteciler, \u00c7in Devrimi\u2019nin liderlerinden ve \u00c7HC Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u00c7u En Lay\u2019a 1789 Frans\u0131z Devrimi\u2019ni nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fini sorduklar\u0131nda Lay ilgin\u00e7 bir yan\u0131t vermi\u015f: \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir de\u011ferlendirme i\u00e7in hen\u00fcz erken\u201d. \u00c7u En Lay\u2019\u0131n tarih kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha iyi anlayabilmek i\u00e7in bir ba\u015fka anekdot aktaral\u0131m: Yine soruyorlar, \u201cDevrimin liderleri Mao, \u00c7u Teh, siz olduk\u00e7a ya\u015fl\u0131s\u0131n\u0131z. \u00d6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde sa\u011fc\u0131lar iktidar\u0131 ele ge\u00e7irirse ne olur?\u201d \u00c7u En Lay sakin sakin yan\u0131tl\u0131yor: \u201c\u00c7in\u2019e 3000 y\u0131l feodaller h\u00fckmetti. Bir 3000 y\u0131l da sa\u011fc\u0131lar h\u00fckmeder. Sonra yine biz geliriz!\u201d<\/p>\n

Tarihte \u201chesab\u0131n kesilmesi\u201d o kadar kolay de\u011fil. Kesildi\u011fi san\u0131l\u0131yor ama, bazen y\u00fczy\u0131llar sonra hen\u00fcz kesilemedi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. \u00c7u En Lay ne kadar da hakl\u0131. Frans\u0131z Devrimi\u2019nin \u00fczerinden hen\u00fcz 200 k\u00fcsur y\u0131l ge\u00e7mi\u015f; daha d\u00fcn gibi. Bak\u0131n, Kolomb\u2019un 500 y\u0131l \u00f6nceki eylemi, h\u00e2l\u00e2 nas\u0131l da birbirine z\u0131t de\u011ferlendirmeleri do\u011furabiliyor. Bat\u0131 Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk b\u00fcy\u00fck kahramanlar\u0131ndan Kolomb, d\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka bir yerinde milyonlar taraf\u0131ndan lanetlenebiliyor; yani eylemi h\u00e2l\u00e2 keskin bir tart\u0131\u015fma konusu. B\u0131rakal\u0131m Kolomb\u2019u, insanl\u0131k hen\u00fcz 1500 y\u0131l \u00f6nceki Hz. Muhammed eyleminin hesab\u0131n\u0131 kesebildi mi? Nerede kald\u0131 hesap kesmek; karikat\u00fcr\u00fcn\u00fc bile yay\u0131nlayamazs\u0131n\u0131z!<\/p>\n

Bu durumun birinci nedeni, tarihin motorunun \u201cb\u00fcy\u00fck insanlar\u201d\u0131n eylemleri de\u011fil, s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri olmas\u0131d\u0131r. Tarihin vitrinine \u00e7\u0131kan insanlar, bilincinde olsunlar ya da olmas\u0131nlar, temsil ettikleri toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00f6nc\u00fcleri olarak boy g\u00f6sterirler. Yapt\u0131klar\u0131 eylemler de o s\u0131n\u0131f\u0131n tarihinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. S\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fck\u00e7e; hatta daha da \u00f6tesi, o anda bulunduklar\u0131 tarihsel konumlar\u0131 (ezen-ezilen, s\u00f6m\u00fcren-s\u00f6m\u00fcr\u00fclen vb. konumlar) \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imler alarak da olsa devam ettik\u00e7e, hesaplar\u0131n\u0131n kesildi\u011fi tam olarak s\u00f6ylenemez. \u00d6rne\u011fin 2000 k\u00fcsur y\u0131l \u00f6nceki Roma-Spartak\u00fcs sava\u015f\u0131 bitti mi? E\u011fer bitmi\u015f olsayd\u0131, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kendilerine \u201cSpartakist\u201d diyen sosyalistler \u00f6nderli\u011finde ayaklan\u0131r m\u0131yd\u0131? Sonu\u00e7 yine ayn\u0131 oldu: Rosa ve yolda\u015flar\u0131, bu kez \u00e7arm\u0131ha gerilerek de\u011fil daha \u201cmodern\u201d bir y\u00f6ntemle, kafalar\u0131na kur\u015fun s\u0131k\u0131l\u0131p nehre at\u0131larak katledildiler. Olsun! Hesab\u0131n kesildi\u011fini kim s\u00f6yleyebilir? Ne Roma\u2019n\u0131n hesab\u0131 kesilmi\u015ftir hen\u00fcz, ne de Spartak\u00fcs\u2019\u00fcn. K\u0131sacas\u0131, farkl\u0131 s\u0131n\u0131flar ve z\u0131t konumlar devam ettik\u00e7e farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler de devam edecektir. Kolomb\u2019un, Atlantik\u2019in bir yakas\u0131nda kahraman, di\u011fer yakas\u0131nda ise lanetli olmas\u0131n\u0131n, hen\u00fcz ortak bir fikre var\u0131lamamas\u0131n\u0131n bir nedeni budur.<\/p>\n

Bu durumun ikinci nedeni, tarihin geli\u015fiminin \u00e7izgisel ve evrimsel de\u011fil, \u00e7atall\u0131 ve s\u0131\u00e7ramal\u0131 olu\u015fudur. E\u011fer \u00e7izgisel olsayd\u0131, \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar ve onlar\u0131n temsilcileri resmi ge\u00e7it yapar gibi birbiri ard\u0131 s\u0131ra sahne al\u0131rlar ve hesaplar kesile kesile y\u00fcr\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Fakat tarihin ilerleyi\u015fi son derece kaotik. S\u0131\u00e7ramalarla, geri d\u00f6n\u00fc\u015flerle, patlamalarla ve \u00e7\u00f6k\u00fc\u015flerle dolu. \u00d6te yandan Herakleitos\u2019un \u0131rma\u011f\u0131 Nil gibi \u00e7\u00f6lde sal\u0131na sal\u0131na akm\u0131yor; Amazon misali ortam\u0131 bir a\u011f gibi sararak ak\u0131yor. Ak\u0131\u015f\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok de\u011fi\u015fken, bir d\u00f6nem \u00f6nde giden bir s\u00fcre sonra geriye d\u00fc\u015febiliyor. Biraz indirgemecilik yapma pahas\u0131na denilebilir ki, tarih \u201ctoplumsal mutasyonlar\u201dla (\u201cdevrim\u201d de diyebiliriz) ilerliyor. Dolay\u0131s\u0131yla tarih yeniden ve yeniden ve her defas\u0131nda farkl\u0131 olarak yaz\u0131l\u0131yor. Genel kural, tarihi yapan\u0131n, tarihi yazd\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Tarihi yapmak herhangi bir toplumun tekelinde de\u011fil. \u0130\u015fte bug\u00fcn \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye hayk\u0131ranlar da tarih yapmaya ba\u015flad\u0131lar. Yazacaklar\u0131 tarih de farkl\u0131 olacakt\u0131r; sloganlar\u0131ndan anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Bunlara ba\u011fl\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir neden, tarihin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en ve birbirini kapsayarak geli\u015fen s\u00fcre\u00e7lerle olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ekirde\u011fin giderek bir meyveye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, bir ceninin bir insana d\u00f6n\u00fc\u015fmesi veya -biraz kabala\u015ft\u0131rarak s\u00f6yleyelim- bir \u201cmatru\u015fka\u201d gibi. Tarihin geli\u015fimi kaotiktir ama, giderek daha kapsay\u0131c\u0131 bir sentezin (d\u00fczenin) olu\u015fmakta oldu\u011fu g\u00f6zlenebilir. Yeni bir s\u00fcre\u00e7, eski s\u00fcreci kapsayarak olu\u015fur. Bu kapsama; kopma, harmanlama, dam\u0131tma ve a\u015fma a\u015famalar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00f6ylece eskinin ana s\u00fcreci, yeni d\u00f6nemde bir alt a\u015famaya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Yeni sentez, ge\u00e7mi\u015ften gelece\u011fe kapsad\u0131\u011f\u0131 ve bir alt a\u015famaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc eski s\u00fcreci yeni ba\u015ftan de\u011ferlendirir ve daha do\u011fru bi\u00e7imde yerli yerine oturtur. S\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar, ancak s\u0131n\u0131rlar geni\u015fledi\u011fi zaman ortaya \u00e7\u0131kabilir. Ancak o zaman daha olgun bir de\u011ferlendirmeye kap\u0131 aralanabilir. \u0130\u015fte yeni ve daha kapsay\u0131c\u0131 bir sentezin ilk ad\u0131mlar\u0131ndan birini olu\u015fturan bir devrimin liderlerinden olan \u00c7u En Lay\u2019\u0131n Frans\u0131z Devrimi\u2019nin de\u011ferlendirmesi i\u00e7in \u201chen\u00fcz erken\u201d demesinin nedeni bence budur. B\u00f6yle bir s\u00f6z\u00fc 19. y\u00fczy\u0131l Marksistlerinden do\u011fal olarak duyamazs\u0131n\u0131z (Marx da dahil). Onlar i\u00e7in Frans\u0131z Devrimi\u2019nin yeri nettir. 20. y\u00fczy\u0131l Marksistlerinin sezdi\u011fi yeni sentez gelecekte ger\u00e7ekle\u015firse e\u011fer, Frans\u0131z Devrimi herhalde, belki daha ba\u015fat bir yere de\u011fil (belli de olmaz, belki daha da ba\u015fat bir yere) ama daha net bir yere oturacakt\u0131r yeni tarih tablosunda. Kolomb eylemi de ayn\u0131 kaderi payla\u015facak. \u00a0\u0130nsanl\u0131k gelecekte Kolomb\u2019u daha sakin ve daha olgun bir bi\u00e7imde de\u011ferlendirerek yerli yerine oturtacak; yani hesab\u0131n\u0131 kesecek.<\/p>\n

\u015eimdi b\u00fct\u00fcn bu yazd\u0131klar\u0131m\u0131z \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Kolomb eylemine daha yak\u0131ndan bakal\u0131m.<\/p>\n

Kristof Kolomb kimdir?
\n<\/em><\/strong>Ki\u015filik olarak de\u011fil, tarihsel olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m: Kristof Kolomb kimdir? B\u00fcy\u00fck bir uygarl\u0131\u011f\u0131n do\u011fu\u015funun simgelerinden biri olan m\u00fcthi\u015f bir devrimci mi? Yoksa -bilincinde olsun veya olmas\u0131n- tarihin en b\u00fcy\u00fck k\u0131y\u0131mlar\u0131ndan birinin ba\u015flamas\u0131na yol a\u00e7an eylemin \u00f6nc\u00fcs\u00fc m\u00fc? Kahraman m\u0131, lanetli mi? \u015eu anda her ikisi de. Gelecekte? Baz\u0131 \u015feyler seziyoruz, ama tam olarak bilemiyoruz; \u201chen\u00fcz erken\u201d\u2026<\/p>\n

Kristof Kolomb \u201ctarihin bir k\u00f6r aleti\u201d olarak de\u011ferlendirilebilir mi? Bilindi\u011fi gibi bu Marx\u2019\u0131n deyimidir. Marx, 1853 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cHindistan\u2019da \u0130ngiliz egemenli\u011fi\u201d adl\u0131 makalesini \u015f\u00f6yle bitirir:<\/p>\n

\u201cHindistan\u2019da bir toplumsal devrim yarat\u0131rken, \u0130ngiltere\u2019nin, en a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k menfaatleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak hareket etmi\u015f ve ama\u00e7lar\u0131na varmak i\u00e7in budalaca davranm\u0131\u015f oldu\u011fu besbellidir. Ama \u00f6nemli olan, i\u015fin bu yan\u0131 de\u011fil. \u00d6nemli olan, insanl\u0131\u011f\u0131n kendisini bekleyen gelece\u011fi, Asya\u2019n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc durumunu alt \u00fcst eden bir devrim olmaks\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirip ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fidir. Ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fi do\u011fruysa, \u0130ngilizler\u2019in c\u00fcr\u00fcmleri ne olursa olsun, bu c\u00fcr\u00fcmleri, s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en devrimi ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olmalar\u0131ndan dolay\u0131 tarihin birer k\u00f6r aleti<\/strong> olarak g\u00f6rmemiz gerekir. \u00d6yleyse, eski bir d\u00fcnyan\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 seyrederken ne kadar h\u00fcz\u00fcn duyarsak duyal\u0131m, Goethe ile birlikte \u015f\u00f6yle seslenebiliriz: \u2018Ne\u015femizi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, bu ac\u0131 bizi \u00fczmeli mi? Timur\u2019un boyunduru\u011fu say\u0131s\u0131z insan hayat\u0131n\u0131 ezmedi mi?\u2019\u201d (K. Marx \u2013 F. Engels, S\u00f6m\u00fcrgecilik \u00dczerine, Ger\u00e7ek Yay\u0131nevi, \u00c7ev.: Selahattin Hilav, Birinci bask\u0131, Ekim 1966, s.35.)<\/p>\n

Marx bu sat\u0131rlar\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131nda Avrupa\u2019da sanayi devrimlerinin doru\u011fu ya\u015fan\u0131yordu ve \u201cinsanl\u0131\u011f\u0131n kendisini bekleyen gelece\u011fi\u201d \u00f6nce kapitalizm ve ard\u0131ndan sosyalizm olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla \u0130ngilizler, ne kadar barbarca davran\u0131rlarsa davrans\u0131nlar, Hindistan\u2019da kapitalizmin (dolay\u0131s\u0131yla sosyalizmin) yolunu a\u00e7an \u201ctarihin k\u00f6r aleti\u201d olarak de\u011ferlendiriliyorlard\u0131. Benzer bi\u00e7imde, Kolomb ve ard\u0131llar\u0131 da, Amerika\u2019da tarihin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an \u201ck\u00f6r aletler\u201d olarak nitelendirilebilir.<\/p>\n

E\u011fer tarih \u00e7izgisel bir hat izliyorsa, yani b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya i\u00e7in sosyalizm ancak kapitalizm sonuna kadar ya\u015fand\u0131ktan sonra g\u00fcndeme gelebilecekse, Marx hakl\u0131d\u0131r. Ama b\u00f6yle olmad\u0131, tarih kendine ba\u015fka bir mecra buldu. Sosyalizm, ezilen d\u00fcnyada, kapitalizmden de\u011fil, anti-kapitalizmden \u00e7\u0131kt\u0131. Bilindi\u011fi gibi 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n kapitalizmi a\u015fma ve sosyalizme ula\u015fma pratikleri, kapitalizmin en ileri gitti\u011fi yerlerde de\u011fil, Rusya ve \u00c7in gibi kapitalizm a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a geri b\u00f6lgelerde, kapitalizme direnerek ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hadi Rusya ve \u00c7in\u2019i bir kenara b\u0131rakal\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc oralarda geri d\u00f6n\u00fc\u015fler ya\u015fand\u0131 ve yeniden kapitalizm yoluna sap\u0131ld\u0131. Peki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz prati\u011fine bakarsak ne g\u00f6r\u00fcyoruz? E\u011fer Marx hakl\u0131 olsayd\u0131, bug\u00fcn Latin Amerikal\u0131 sosyalistler \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye de\u011fil, \u201cYa\u015fas\u0131n Kolomb!\u201d diye hayk\u0131r\u0131rlard\u0131. Yani \u015fu veya bu d\u00fczeydeki kapitalizme direnme (ve a\u015fma) ata\u011f\u0131 \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm\u201d slogan\u0131yla geliyor, \u201cYa\u015fas\u0131n Kolomb\u201d slogan\u0131yla de\u011fil. Ne dersek diyelim, yeni bir tarih (yeni bir sentez), Kolomb\u2019a (veya Hindistan\u2019\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftiren \u0130ngilizlere) direnilerek olu\u015fturuluyor, Kolomb\u2019u (veya Hindistan\u2019\u0131 s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftiren \u0130ngilizleri) destekleyerek de\u011fil. Bug\u00fcn Latin Amerikal\u0131 sosyalistler tarihten bir esin kayna\u011f\u0131 arayacak olsalar, Kolomb\u2019u ve ard\u0131llar\u0131n\u0131 m\u0131 bulacaklar, yoksa onlara bir \u015fekilde direnmi\u015f olan Aztek ve \u0130nka imparatorlar\u0131n\u0131 veya \u201cilkel\u201d yerlileri mi? Bolivya\u2019da yeni iktidara gelen Morales\u2019in, resmi yemin t\u00f6reninden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce, 20 bin k\u0131z\u0131lderilinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u0130nka geleneklerine g\u00f6re d\u00fczenlenen \u201cta\u00e7 giyme\u201d t\u00f6renine G\u00fcne\u015f Rahibi olarak kat\u0131lmas\u0131 ve Bolivya\u2019n\u0131n yerli halk\u0131 taraf\u0131ndan \u0130spanyollar\u2019\u0131n geli\u015finden 500 y\u0131l sonra ilk \u201cresmi\u201d lider olarak kutsanmas\u0131 ilgin\u00e7 de\u011fil mi? Dikkat edelim, esin kaynaklar\u0131 Kolomb de\u011fil, G\u00fcne\u015f Rahipleri! Bug\u00fcn sosyalizme ula\u015fmaya (veya emperyalizme direnmeye diyelim) \u00e7al\u0131\u015fanlar, Kolomb ve ard\u0131llar\u0131ndan de\u011fil, Kolomb ve ard\u0131llar\u0131na direnenlerden esinleniyorlar. Demek ki, daha derinlere kep\u00e7e atan ba\u015fka bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve o s\u00fcre\u00e7 Kolomb\u2019la simgelenen eylemi -\u015fimdilik- olumlu bir yere koymuyor. \u201c\u015eimdilik\u201d dedik; \u00e7\u00fcnk\u00fc yeni s\u00fcre\u00e7 hen\u00fcz kopma a\u015famas\u0131ndad\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla ele\u015ftiri dozu y\u00fcksektir. Kendini tarihe kabul ettirebilmesi i\u00e7in Kolomb\u2019u \u00f6ld\u00fcrmesi gerekiyor. S\u00fcre\u00e7 hen\u00fcz \u201cyi\u011fidi \u00f6ld\u00fcrme\u201d a\u015famas\u0131ndad\u0131r; hele bir \u00f6ld\u00fcrs\u00fcn, sonra \u201chakk\u0131n\u0131 verecektir\u201d.<\/p>\n

\u201cKolomb kimdir?\u201d sorusunun nihai yan\u0131t\u0131 gelecekte verilecek. Kolomb 500 y\u0131ld\u0131r bir \u201ckahraman\u201d ve \u201c\u00f6nc\u00fc\u201d idi. Fakat kimin kahraman\u0131 ve \u00f6nc\u00fcs\u00fc?: Burjuva Bat\u0131 Uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n. Bat\u0131 Uygarl\u0131\u011f\u0131 bir insanl\u0131k sentezi yaratamad\u0131, s\u0131n\u0131fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u015famad\u0131. Yaratamamas\u0131n\u0131n nedeni sadece geldi\u011fi son a\u015fama (emperyalizm) de\u011fil; k\u00f6kenindeki y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k ve yok edicilik. Daha do\u011frusu, y\u0131k\u0131c\u0131 ve yok edici bir devrimcilik. \u0130\u015fte bu nedenle bug\u00fcn emperyalizme direnenler, sadece \u201cKahrolsun Bush!\u201d demekle yetinmiyorlar, \u201cKahrolsun Kolomb!\u201d da diyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar asl\u0131nda \u201cKahrolsun Tarihiniz!\u201d demek istiyorlar. Bu nedenle, Kolomb\u2019u \u201ctarihin k\u00f6r aleti\u201d olarak nitelemek de onlar\u0131 tatmin edemez. Gelinen noktada \u201calet\u201dler tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131yor, tarihin kendisi tart\u0131\u015fma konusudur art\u0131k. Yeni bir tarih yap\u0131l\u0131yor. Sonu\u00e7 itibariyle yeni bir tarih yaz\u0131lacakt\u0131r ve Kolomb da orada yerini alacakt\u0131r.<\/p>\n

\u201cNas\u0131l bilirdiniz?\u201d
\n<\/em><\/strong>Bir ki\u015fi, tarihsel ve toplumsal anlamda, ne zaman \u00f6l\u00fcr? Biyolojik ya\u015fam\u0131 s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi prati\u011fi, toplumun prati\u011finden bir daha geri d\u00f6nmemecesine \u00e7ekildi\u011fi, art\u0131k bir esin kayna\u011f\u0131 olma potansiyelini yitirdi\u011fi zaman. Yani \u201cm\u00fczelik\u201d oldu\u011fu zaman. Yani \u201c\u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015fti\u011fi\u201d zaman. \u201c\u00d6l\u00fcml\u00fc olma\u201d niteli\u011fi \u201cya\u015fam\u201d\u0131n en temel k\u0131staslar\u0131ndan biriyse, \u201c\u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck\u201d de ger\u00e7ek \u00f6l\u00fcm anlam\u0131na gelir. Bir paradoks gibi ama, ger\u00e7ek bu: \u201c\u00d6l\u00fcms\u00fcz\u201d oldu\u011fumuz zaman \u00f6l\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n

Kitleler neden \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131yorlar? Kolomb zaten 500 y\u0131l \u00f6nce \u00f6lmedi mi? Hay\u0131r! Demek hen\u00fcz \u00f6lmemi\u015f ki, birileri bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 onu \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Asl\u0131nda onlar -bilincinde olsunlar veya olmas\u0131nlar- Kolomb\u2019u \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirmeye, yani temsil etti\u011fi prati\u011fi \u201cm\u00fczeye koymaya\u201d \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

Bug\u00fcn \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye hayk\u0131ranlar\u0131, ironik bir bi\u00e7imde, yeni tarihin \u201ck\u00f6r aletleri\u201d olarak nitelendirebiliriz. Hen\u00fcz yeni tarihin ilk a\u015famalar\u0131nday\u0131z. Ve galiba, 500 y\u0131l sonra, Kolomb ger\u00e7ekten \u00f6l\u00fcyor. \u0130nsanl\u0131k galiba, art\u0131k Kolomb\u2019a ihtiya\u00e7 duymayaca\u011f\u0131 bir d\u00f6nemin e\u015fi\u011fine geliyor. Kristof Kolomb m\u00fczeye kald\u0131r\u0131l\u0131yor. As\u0131l cenaze t\u00f6renidir bu! Cemaat bug\u00fcn \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d diye hayk\u0131r\u0131yor. \u00c7ok de\u011fil bir s\u00fcre sonra imam soracak, \u201cnas\u0131l bilirdiniz?\u201d diye. Bu soruya verilecek yan\u0131t \u00e7ok \u00f6nemli; Kolomb\u2019un ger\u00e7ekten \u00f6l\u00fcp \u00f6lmedi\u011fini g\u00f6sterecek.<\/p>\n

Yeni tarihi yapanlar, bir insanl\u0131k sentezi yaratabilecekler mi? Yapacaklar\u0131 Kolomb analizi bunun k\u0131staslar\u0131ndan biri olacakt\u0131r. Laboratuarlar\u0131nda \u201cY\u0131k\u0131c\u0131 Kolomb\u201d ile \u201cDevrimci Kolomb\u201du ayr\u0131\u015ft\u0131rabilecekler mi? Kolomb\u2019lar\u0131n yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapabilecekler mi? Yi\u011fidi \u00f6ld\u00fcrd\u00fckten sonra hakk\u0131n\u0131 verebilecekler mi? Hesab\u0131 kesebilecekler mi?<\/p>\n

S\u0131n\u0131fl\u0131l\u0131\u011fa (tarihe) son verme potansiyeline sahip bir s\u0131n\u0131f bunu yapabilir ancak. \u0130nsanl\u0131k, ilk kez bu olgunlu\u011fa ermi\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d slogan\u0131n\u0131, \u201cTarihe \u00f6l\u00fcm!\u201d slogan\u0131 ile ta\u00e7land\u0131rabilme olgunlu\u011fudur bu. \u00d6yle kapsaml\u0131 bir tarih yap\u0131m\u0131d\u0131r ki, tarihin sonunu getirecektir.<\/p>\n

Yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na d\u00f6nelim. Tarihte hesap ne zaman kesilebilir? Atalar\u0131m\u0131z (ve analar\u0131m\u0131z) yan\u0131t\u0131 vermi\u015f asl\u0131nda: K\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde. \u0130lk k\u0131yamet tarihi ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131; son k\u0131yamet ise tarihi bitirecektir. Herkes gibi Kolomb da hesap verecek o g\u00fcn. Y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Kolomb\u2019un su\u00e7udur, ama devrimcili\u011fi onu kurtaracak. \u0130nsanl\u0131k imam\u0131n \u201cNas\u0131l bilirdiniz?\u201d sorusuna, bence \u201c\u0130yi bilirdik\u201d diye yan\u0131t verecek. Bu \u201c\u0130yi bilirdik\u201d deyimi, hepimiz biliriz ki, i\u015fini bitirmi\u015f olman\u0131n verdi\u011fi rahatl\u0131k, olgunluk ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n getirdi\u011fi affedicili\u011fin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Ve Kristof Kolomb i\u015fte o zaman defnedilecek: Kolomb \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr!<\/p>\n

Son bir not: \u00d6yle bir noktaday\u0131z ki bug\u00fcn, Homo sapiens tarihin sonunu getiremezse, kendi sonunu getirecektir\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim ve Gelecek olarak\u00a0 Kolomb\u2019un \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 500. Y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlam\u0131\u015f oldu\u011fumuz bu makaleyi \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 eylemlerin simgesi haline gelen ve \u201cTarihinize \u00d6l\u00fcm\u201d sloganlar\u0131n\u0131n yeniden yank\u0131lanmaya ba\u015flamas\u0131 nedeniyle okurlar\u0131m\u0131z\u0131n eri\u015fimine a\u00e7\u0131yoruz. Kolomb kimdir? Tarihiniz nedir? 1492\u2019de Amerika\u2019y\u0131 \u201cke\u015ffeden\u201d Kristof Kolomb, bundan tam 500 y\u0131l \u00f6nce, 21 May\u0131s 1506\u2019da hayata g\u00f6zlerini yummu\u015ftu. Peki, 500 y\u0131l sonra \u201cKolomb\u2019a \u00f6l\u00fcm!\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":44805,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,1,235],"tags":[752,1878,6818,238],"class_list":["post-44804","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-genel","category-guncel","tag-amerika","tag-irkcilik","tag-kolomb","tag-tarih"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t