D\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda lin\u00e7 edilme gelene\u011finin yayg\u0131n oldu\u011fu toplumlarda insanlar belli konulardan ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Hepimizin bildi\u011fi, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir arka plan var. Maalesef al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz bu arka plan en iyi bilinen ger\u00e7ekleri en iyi saklanan s\u0131rlar haline getirebiliyor. Bunu yaz\u0131p da ne olacak, herkes zaten biliyor diyorsunuz, nas\u0131lsa bir \u015fey de\u011fi\u015fmeyecek diyorsunuz, vazge\u00e7iyorsunuz.<\/p>\n
M\u0131s\u0131rl\u0131 anti-oryantalist<\/strong> Amerikal\u0131 kapitalist<\/strong> M\u0131s\u0131rl\u0131 anti-oryantalist ile ba\u015flay\u0131p Amerikal\u0131 kapitalist ile biten, gidi\u015fle d\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011fumun birbirini onaylad\u0131\u011f\u0131 bu tuhaf an\u0131m\u0131 ara ara hat\u0131rlar\u0131m. Bunlar\u0131n hepsini zaten bilmiyor muyduk? Ama yazmak, yaz\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Yazmak tart\u0131\u015fmay\u0131 getiriyor. \u201c\u0130yi ki Bilim ve Gelecek bu ger\u00e7ekleri yaz\u0131yor ve tart\u0131\u015f\u0131yor\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bildi\u011fimiz, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her\u015feyin b\u00f6ylece bir ad\u0131 oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ancak ad\u0131 olan \u015feyler tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n T\u00fcrkiyeli kad\u0131n akademisyen<\/strong> G\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinde 8 Mart Emek\u00e7i Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc \u00fcniversitelerde sadece makyaj malzemesi pazarlayan firmalarca kutlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, kad\u0131n\u0131n ad\u0131 biraz daha duyulmaya ba\u015fland\u0131. Akademik hiyerar\u015finin her katman\u0131ndan \u00fcniversiteli kad\u0131nlar\u0131n fark\u0131nda oldu\u011fu, bildi\u011fi ama hep arka plana at\u0131lan, pek \u00e7ok \u00fcniversitede varolan, \u00fcniversite say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131yla daha da fazla g\u00f6r\u00fclen, hoca ad\u0131n\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n arkas\u0131na saklanan erkeklerin sahip olduklar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc konumu kullanarak, \u00f6zellikle gen\u00e7 kad\u0131n \u00f6\u011frencilere ve elemanlara y\u00f6nelik s\u00f6zel ve eylemsel cinsel tacizler T\u00fcrk \u00fcniversitelerinin bir ger\u00e7e\u011fidir. Ad\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcye \u00e7\u0131kmas\u0131ndan korkan \u00fcniversiteler \u201ckol k\u0131r\u0131l\u0131r, yen i\u00e7inde kal\u0131r\u201d mant\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli bu tacizleri gizleme veya sessiz kalma yoluna gidiyorlar. Bunlar\u0131n bir \u00f6rne\u011fini, korona g\u00fcnlerinde y\u00f6netici s\u0131fat\u0131 da ta\u015f\u0131yan bir akademisyenin internet \u00fczerinden \u00f6\u011fretim s\u0131ras\u0131nda kapatmay\u0131 unuttu\u011fu mikrofonunda duyuverdik.<\/p>\n Kongre sofralar\u0131nda ve \u00e7ay sohbetlerindeki seviyesiz erkek s\u00f6yleminden hepimiz rahats\u0131z oldu\u011fumuz i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019deki kongrelere daha az gider olduk. Duyduklar\u0131m\u0131za inanamad\u0131k; bir daha duymak istemedik. Kad\u0131nlar\u0131n asistan, erkeklerin kahraman oldu\u011fu ortamlarda hepimiz bulunduk. Kad\u0131nlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layan kaba \u015fakalarla s\u00fcsledikleri proje sunumlar\u0131yla b\u00f6b\u00fcrlenen megalomanlar\u0131n seminerlerini dinledik. Bilimsel yetkinli\u011fe sahip baz\u0131 erkek hocalar\u0131n kad\u0131n \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinden a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 s\u00f6zc\u00fckler kullanarak s\u00f6z ettiklerini \u00e7o\u011fumuz duyduk. Nitelikli cinsel tacizlerden sadece baz\u0131lar\u0131n\u0131n bas\u0131na yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve nadiren cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hepimiz biliyoruz.<\/p>\n Bunlarla ilgili a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7maya cesaret eden kad\u0131nlara \u201cneden zaman\u0131nda s\u00f6ylemedin\u201d sorusunu sormak adettendir. S\u00f6ylemeye \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar ya dinleyecek birini bulamam\u0131\u015flard\u0131r ya da anlatt\u0131klar\u0131nda ciddiye al\u0131nmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu \u015fik\u00e2yetler, bir sonraki se\u00e7imlerde erkek y\u00f6neticilerin birbirlerine kar\u015f\u0131 koz olarak kullan\u0131lmas\u0131ndan \u00f6teye gidememi\u015ftir.<\/p>\n Korona g\u00fcnlerinde aysbergin bir ucu \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. T\u00fcrk akademik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bu y\u00fcz\u00fcn\u00fc, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcnden b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcne s\u00f6zel ve eylemsel cinsel tacizleri konu\u015fur olman\u0131n zaman\u0131 geldi de ge\u00e7iyor.<\/p>\n Herkesin bildi\u011fini yazman\u0131n anlam\u0131 ve \u00f6nemi sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bariz olan\u0131 yazmak onun ad\u0131n\u0131n konulmas\u0131na yarar. Bu a\u015fa\u011f\u0131lanma durumlar\u0131n\u0131n ad\u0131 bazen oryantalizm, bazen kapitalizm, bazen emperyalizm, bazen de ayr\u0131mc\u0131l\u0131kt\u0131r. Ad\u0131 konulmayan bir canavarla m\u00fccadeleye olanak yoktur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" D\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda lin\u00e7 edilme gelene\u011finin yayg\u0131n oldu\u011fu toplumlarda insanlar belli konulardan ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Hepimizin bildi\u011fi, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir arka plan var. Maalesef al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fumuz bu arka plan en iyi bilinen ger\u00e7ekleri en iyi saklanan s\u0131rlar haline getirebiliyor. Bunu yaz\u0131p da ne olacak, herkes zaten biliyor diyorsunuz, nas\u0131lsa bir \u015fey de\u011fi\u015fmeyecek diyorsunuz, vazge\u00e7iyorsunuz. M\u0131s\u0131rl\u0131 anti-oryantalist Bunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131ma […]<\/p>\n","protected":false},"author":24,"featured_media":44955,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[610,557,433,6839],"class_list":["post-44954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-akademi","tag-kadin","tag-kapitalizm","tag-oryantalizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\nBunu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131ma 2002 y\u0131l\u0131nda Amerika\u2019ya bir kongreye giderken gidi\u015f ve d\u00f6n\u00fc\u015f u\u00e7ak yolculuklar\u0131nda ya\u015fad\u0131klar\u0131m geldi. Giderken, Amerika\u2019da ya\u015fayan M\u0131s\u0131rl\u0131 bir ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ile yanyana yolculuk yapt\u0131k. \u0130nsan ve toplum bilimleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan bu ufak tefek ama heybetli kad\u0131nla konu\u015furken konu bir \u015fekilde Edward Said\u2019in Oryantalizm<\/em> kitab\u0131na geldi. Oryantalizm, Do\u011fu toplumlar\u0131na Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nyarg\u0131l\u0131 bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlatan geni\u015f bir alan ama Said\u2019in kitab\u0131 akademik alandaki bu sorunlu oryantalist bak\u0131\u015f\u0131n ele\u015ftirisi olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Said\u2019e ondan \u00f6n ad\u0131yla bahsedecek kadar yak\u0131n olan bu ara\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u00f6yle diyordu: \u201cEdward\u2019\u0131n yazd\u0131klar\u0131, hepimizin \u00e7ok iyi bildi\u011fi, y\u0131llard\u0131r birebir ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz konular. O nedenle okudu\u011fumuzda hi\u00e7biri bize yabanc\u0131 gelmedi. Ama bu ger\u00e7ekleri ortaya koyan ilk ve en \u00f6nemli kitab\u0131 o yazd\u0131\u201d dedi. Edward Said\u2019in Oryantalizm\u2019i, s\u00f6m\u00fcrgecilik-sonras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 (post-colonial studies) kapsayan geni\u015f akademik alan\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biri olarak yerini koruyor. Yani, bilinen \u015feylerin s\u00f6ylenmesi ve yaz\u0131lmas\u0131 san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemli.<\/p>\n
\nD\u00f6n\u00fc\u015f yolculu\u011funda T\u00fcrkiye\u2019ye gezmek i\u00e7in gelen Amerikal\u0131 bir kad\u0131nla yan yana d\u00fc\u015ft\u00fck. Yolculuk s\u0131ras\u0131nda biraz sohbet ettik, birbirimizi tan\u0131d\u0131k ya da ben \u00f6yle sand\u0131m. Yolculu\u011fun sonunda bana para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda onun turist rehberi olmam\u0131 teklif etti. \u201cBen \u00fcniversitede hocay\u0131m, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum\u201d dedim. \u201cOlsun\u201d dedi. Amerikal\u0131ya g\u00f6re \u201cbirbirinden hi\u00e7bir fark\u0131 olmayan Orta Do\u011fulu kad\u0131n\u201da i\u015f olana\u011f\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Ba\u015fka bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmam onu ba\u011flam\u0131yordu. Ona g\u00f6re, bir Amerikal\u0131n\u0131n ye\u015fil dolarlar\u0131 herkesi, her \u015feyi sat\u0131n al\u0131rd\u0131. Ona k\u0131zmadan bunu yapmayaca\u011f\u0131m\u0131 ve neden yapmayaca\u011f\u0131m\u0131 net bir \u015fekilde anlatt\u0131m. Sonra bavullar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131rken tekrar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Giri\u015fte Amerikan vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in vize oldu\u011funu, 60 dolar verdi\u011fini ve ne kadar pahal\u0131 oldu\u011fundan yak\u0131nd\u0131. Ben de Amerika\u2019ya girebilmek i\u00e7in bizim de (o zamanki vize fiyat\u0131yla) 60 dolar verdi\u011fimizi, hem de bizim vize alabilmek i\u00e7in aylar \u00f6ncesinden ba\u015fvurmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yledim. \u00c7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Amerikal\u0131 bizi sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 san\u0131yordu yoksa biz mi Amerika\u2019y\u0131 finanse ediyorduk? Ad\u0131 oryantalizm miydi, kapitalizm mi, emperyalizm mi? Ad\u0131 hangisiydi?<\/p>\n
\nAd\u0131 olanlar deyince, i\u00e7imden sevgili Duygu Asena\u2019ya bir selam \u00e7akmak (ve onu sevgiyle anmak) geldi. \u015eimdiki gibi o zaman da kad\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131. Gazetecilik kariyerinin ba\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fck gazetelerin suya sabuna dokunmad\u0131\u011f\u0131 kad\u0131n k\u00f6\u015felerinde yazmaya ba\u015flad\u0131. Oralarda ne i\u015fi oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken feminizmi ke\u015ffetti. Kad\u0131n\u0131n bir ad\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131 ve konuyu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7t\u0131. \u201cKahramanlar hep erkek\u201d gibi sa\u011flam ve \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ancak feminist bir gazeteci bulabilirdi. T\u00fcm kad\u0131nlar biliyordu, b\u00fct\u00fcn dediklerini herkes ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131 ama yazmaya kimse gerek g\u00f6rmemi\u015fti. \u201cAnlatsam ne olacak sanki\u201d demi\u015fti pek \u00e7ok kad\u0131n, \u201cne de\u011fi\u015fecek?\u201d Ama Duygu Asena hepimizin bildiklerini herkesin kolayca anlayaca\u011f\u0131 bir dilde yazarak, 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n politik yasakl\u0131 T\u00fcrkiye\u2019sinde, yeterince tehlikeli bulunmam\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrk \u00fcniversitelerde \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131n akademisyen say\u0131s\u0131n\u0131n di\u011fer \u00fclkelerden fazla olmas\u0131n\u0131n maalesef tamamen do\u011fru nedenlerden dolay\u0131 olmay\u0131\u015f\u0131 gibi, feminizm de umulmad\u0131k bir zamanda, tuhaf ama do\u011fru bir bi\u00e7imde serpiliverdi.<\/p>\n