{"id":45135,"date":"2020-06-29T10:44:58","date_gmt":"2020-06-29T07:44:58","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=45135"},"modified":"2020-06-29T10:46:44","modified_gmt":"2020-06-29T07:46:44","slug":"hava-kirliligi-ve-erken-olumler-arasinda-baglanti-var-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/06\/29\/hava-kirliligi-ve-erken-olumler-arasinda-baglanti-var-mi","title":{"rendered":"Hava kirlili\u011fi ve erken \u00f6l\u00fcmler aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 var m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>Amerika\u2019da \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten biliminsanlar\u0131n\u0131n yeni \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, havada bulunan ince par\u00e7ac\u0131klardan kaynaklanan hava kirlili\u011fi ya\u015fam\u0131 tehdit ediyor. Biliminsanlar\u0131n\u0131n yeni ara\u015ft\u0131rmas\u0131, bu kirlili\u011fin sadece D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc standartlar\u0131na uygun hale getirilmesiyle bile ABD\u2019de 140.000\u2019den fazla ya\u015fam kurtar\u0131labilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p><em>Science Advances<\/em> portal\u0131nda yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fma, ince-k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131l\u0131 partik\u00fcllerin (PM 2,5 \/ 2,5 \u00b5m\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcller) havada meydana getirdi\u011fi kirlili\u011fe uzun s\u00fcre maruz kalmak ile erken \u00f6l\u00fcm aras\u0131nda bir ba\u011flant\u0131 bulundu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan doktora \u00f6\u011frencisi Xiao Wu, \u201cYeni \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z, ya\u015fl\u0131 Amerikal\u0131lar\u0131n i\u00e7erisinde bulundu\u011fu bug\u00fcne kadarki en b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmesine sahipti. PM 2,5 konsantrasyonlar\u0131 i\u00e7in ABD\u2019nin mevcut standartlar\u0131n\u0131n yeterince koruyucu olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya koyuldu. Bu konsantrasyon de\u011ferlerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi gerekti\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in bir\u00e7ok analitik y\u00f6ntem kullan\u0131ld\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Yeni ara\u015ft\u0131rma, PM 2,5 kirlili\u011fine uzun s\u00fcre maruz kalman\u0131n ABD&#8217;deki ya\u015fl\u0131lar aras\u0131nda erken \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren 2017 tarihli bir ara\u015ft\u0131rmaya dayan\u0131yor.<\/p>\n<p>Biliminsanlar\u0131 s\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in 68,5 milyon ki\u015finin (65 ya\u015f\u0131n \u00fczerindeki Amerikal\u0131lar\u0131n y\u00fczde 97&#8217;si) kay\u0131tlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 veri k\u00fcmesinden 16 y\u0131ll\u0131k verileri edindi. ABD\u2019de hava kirlili\u011fi ile ilgili b\u00f6lgesel verileri kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n posta kodlar\u0131 ile e\u015flediler, b\u00f6ylelikle veri k\u00fcmesi i\u00e7erisindeki hava kirlili\u011finin y\u00fcksek veya az oldu\u011fu b\u00f6lgelerde ya\u015fayan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar g\u00f6r\u00fclebildi. Biliminsanlar\u0131 iki farkl\u0131 geleneksel istatistiksel yakla\u015f\u0131m ve sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisini ortaya \u00e7\u0131karmaya y\u00f6nelik \u00fc\u00e7 farkl\u0131 modern yakla\u015f\u0131m kulland\u0131lar. Be\u015f farkl\u0131 analiz sonucu elde edilen sonu\u00e7lar birbirleri ile tutarl\u0131yd\u0131. Elde edilen istatistiksel veriler, PM 2.5 kirlili\u011finde azalman\u0131n \u00f6l\u00fcm riskinde y\u00fczde 6-7 oran\u0131nda azalma meydana getirece\u011fini ortaya koydu. Verilere g\u00f6re hava kirlili\u011finin azalt\u0131lmas\u0131 ile birlikte on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ABD\u2019de 143.257 ki\u015fi kurtar\u0131labilir.<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> https:\/\/medicalxpress.com\/news\/2020-06-evidence-causal-link-air-pollution.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amerika\u2019da \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten biliminsanlar\u0131n\u0131n yeni \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, havada bulunan ince par\u00e7ac\u0131klardan kaynaklanan hava kirlili\u011fi ya\u015fam\u0131 tehdit ediyor. Biliminsanlar\u0131n\u0131n yeni ara\u015ft\u0131rmas\u0131, bu kirlili\u011fin sadece D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc standartlar\u0131na uygun hale getirilmesiyle bile ABD\u2019de 140.000\u2019den fazla ya\u015fam kurtar\u0131labilece\u011fine i\u015faret ediyor. Science Advances portal\u0131nda yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fma, ince-k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131l\u0131 partik\u00fcllerin (PM 2,5 \/ 2,5 \u00b5m\u2019den k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcller) havada meydana [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":45136,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[579,6872,1502],"class_list":["post-45135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-abd","tag-erken-olum","tag-hava-kirliligi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1390"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45135"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45135\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}