{"id":45436,"date":"2020-07-07T10:01:12","date_gmt":"2020-07-07T07:01:12","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=45436"},"modified":"2020-07-07T10:01:12","modified_gmt":"2020-07-07T07:01:12","slug":"koronavirus-ve-digerleri-kanalizasyon-sistemleri-salgin-riski-tasir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/07\/07\/koronavirus-ve-digerleri-kanalizasyon-sistemleri-salgin-riski-tasir-mi","title":{"rendered":"Koronavir\u00fcs ve di\u011ferleri… | Kanalizasyon sistemleri salg\u0131n riski ta\u015f\u0131r m\u0131?"},"content":{"rendered":"

\u00c7eviren: Temmuz G\u00fcner – G\u00fclseli K\u0131rg\u0131l<\/strong><\/p>\n

Birle\u015fik Krall\u0131k Ekoloji ve Hidroloji Merkezi \u00f6nderli\u011findeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir at\u0131k su \u00f6rne\u011findeki koronavir\u00fcs miktar\u0131n\u0131 belirleyebilecek standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir test \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Dr. Andrew Singer \u201cNe kadar erken (bir sinyal) bulursan\u0131z, o kadar erken \u00f6nlem al\u0131nabilir\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Kanalizasyonlar\u0131n i\u00e7inden enfeksiyonu haritaland\u0131rmak
\n<\/strong>Aralar\u0131nda Newcastle \u00dcniversitesi, Bangore \u00dcniversitesi ve Edinburgh \u00dcniversitesi\u2019nin de bulundu\u011fu \u00fcniversitelerden bir\u00e7ok biliminsan\u0131, daha \u015fimdiden, kanalizasyonlar \u00fczerinden salg\u0131n\u0131 haritaland\u0131rman\u0131n ilk safhas\u0131 olan ar\u0131tma tesislerinden ar\u0131t\u0131lmam\u0131\u015f at\u0131k su \u00f6rnekleri toplamak i\u00e7in yerel su \u015firketleriyle ortakl\u0131k kurdu. Covid-19 pandemisinin ilk zamanlar\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, enfekte olanlar\u0131n d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131yla birlikte viral materyal de att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftu*. Bu geli\u015fmeyle \u201ckanalizasyon epidemolojisi\u201d ilgi g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

\"\"
Ulusal \u00e7aptaki at\u0131k su ar\u0131tma tesisleri a\u011f\u0131ndan \u00f6rnekler toplanabilir.<\/figcaption><\/figure>\n

Dr. Singer \u201cKanalizasyon a\u011f\u0131n\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131ndaki at\u0131k su \u00f6rneklerini inceleyerek, salg\u0131n\u0131 kademeli olarak daha k\u00fc\u00e7\u00fck co\u011frafi alanlara indirgeyebiliriz, bu da sa\u011fl\u0131k yetkililerinin enfeksiyonu yayma riski en y\u00fcksek olan b\u00f6lgelerde h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00f6nlem almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. A\u011f\u0131m\u0131z bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilecek kapasitede alt\u0131 laboratuvara sahip, yani \u00fclke \u00e7ap\u0131nda bunu takip edebilecek bir sistem yar\u0131n yap\u0131labilir\u201d dedi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, koronavir\u00fcs\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya yoklu\u011funu saptayabilecek g\u00fcvenilir bir test geli\u015ftirdiklerini s\u00f6yleseler de h\u00e2l\u00e2 su ar\u0131tma a\u011f\u0131 \u00fczerinde enfeksiyon seviyelerini d\u00fczenli ve do\u011fru \u015fekilde \u00f6l\u00e7ebilecek bir sistem \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar: Bu testin geli\u015ftirilmesinde katk\u0131lar\u0131 bulunan Newcastle \u00dcniversitesi\u2019nden Prof. David Graham \u201cGenetik parmak izi y\u00f6ntemiyle bir \u015feyin orada olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamak kolay. Fakat epidemiyolojinin hayati sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131r, bu nedenle daha kesin olmak istedik\u201d dedi.<\/p>\n

Profes\u00f6r Graham ve meslekta\u015flar\u0131 \u015fimdi de koronavir\u00fcsten gelen genetik materyali \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in bir y\u00f6ntem geli\u015ftirdi. Profes\u00f6r Graham \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klad\u0131: \u201cBir \u00f6rnekte ne kadar vir\u00fcs oldu\u011funu \u00f6l\u00e7ebiliyoruz ve \u00f6rnek belli bir toplulu\u011fa hizmet veren bir su ar\u0131tma tesisinden geldi\u011fi i\u00e7in, size bunun yakla\u015f\u0131k olarak ka\u00e7 ki\u015fiden geldi\u011fini de s\u00f6yleyebiliyoruz\u201d dedi. Graham, bir ki\u015fide koronavir\u00fcs olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n 7 ila 10 g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtirken, \u015fu a\u00e7\u0131klamada bulundu: \u201cKanalizasyondan bir \u00f6rnek alarak sonraki g\u00fcn i\u00e7erisinde size kesin, ki\u015fi ba\u015f\u0131 bir say\u0131 verebiliyoruz.\u201d<\/p>\n

Karma\u015f\u0131k epidemoloji<\/strong><\/p>\n

\"\"
At\u0131k su tesisleri salg\u0131n\u0131 haritaland\u0131rmak i\u00e7in \u00f6rnek toplama noktas\u0131 g\u00f6revi g\u00f6rebilir.<\/figcaption><\/figure>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir Covid-19 uyar\u0131 sisteminin par\u00e7as\u0131 olarak kullan\u0131lmadan \u00f6nce testi hassas bir \u015fekilde ayarlamak ve \u00e7o\u011faltmak istiyorlar. \u0130spanya da d\u00e2hil olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00fclke at\u0131k sular\u0131n\u0131 takip etmeye ba\u015flam\u0131\u015f olsa da, ilk ba\u015fta baz\u0131 problemler olu\u015ftu. Kanalizasyon bazl\u0131 bir takip sisteminin de\u011ferini ve kesinli\u011fini maksimum seviyeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gereken baz\u0131 problemler var: Vir\u00fcs\u00fcn su i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fclme e\u011filimi, di\u011fer kirletici maddelerin sonu\u00e7 \u00fczerindeki etkisi ve salg\u0131n\u0131n i\u015fe yarayan bir resmini \u00e7\u0131karmak i\u00e7in Birle\u015fik Krall\u0131k \u00e7ap\u0131nda yap\u0131lacak bir a\u011fda ka\u00e7 \u00f6rnek toplama noktas\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011finin saptanmas\u0131.<\/p>\n

Dr. Singer \u201cBunu yapmam\u0131z gerekti\u011fi \u00e7ok a\u00e7\u0131k. Ancak bu devam eden bir salg\u0131n i\u00e7in daha \u00f6nce hi\u00e7 kullan\u0131lmam\u0131\u015f bir yakla\u015f\u0131m\u201d dedi.<\/p>\n

Kanalizasyonlarda bulunan patojenler ba\u015fka salg\u0131nlar\u0131 beraberinde getirir mi?<\/strong><\/p>\n

\"\"
Koronavir\u00fcs\u00fcn genetik \u2018imzas\u0131\u2019 bir at\u0131k su \u00f6rne\u011finde alg\u0131lanabiliyor.<\/figcaption><\/figure>\n

Kanalizasyonlarla salg\u0131nlar aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 salg\u0131n\u0131n etmeni olan mikroorganizmalar\u0131n ve vir\u00fcslerin yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. Ancak bu noktada cevaplanmas\u0131 gereken ba\u015fka bir soru daha var: Kanalizasyonlardaki mikroorganizmalar\u0131n \u00f6zellikleri nelerdir ve burada bulunan (antibiyoti\u011fe diren\u00e7li) bakteriler su yollar\u0131na ka\u00e7\u0131p hastal\u0131klara ve salg\u0131nlara neden olabilir mi? Biliminsanlar\u0131 su soruya yan\u0131t bulmak i\u00e7in yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131. Environmental Science: Water Research & Technology<\/em> (\u00c7evre Bilimi: Su Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve Teknoloji) dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmada ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kanalizasyon sisteminde bulunan at\u0131k su ta\u015f\u0131ma borular\u0131n\u0131n y\u00fczeyindeki biyofilmleri inceledi. Biyofilmler, genellikle y\u00fczeylere yap\u0131\u015fan mikroorganizma k\u00fcmeleridir. Biliminsanlar\u0131 sadece y\u00fczeydeki biyofilmleri incelemedi, kanalizasyon sistemi i\u00e7erisinde kalan \u2013y\u00fczeylere tutunmayan- mikroplar\u0131 incelemek i\u00e7in bir kanalizasyon sim\u00fclasyonu in\u015fa etti.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kanalizasyon sistemi i\u00e7erisindeki biyofilmlerin antibiyotiklere diren\u00e7li bakteriler i\u00e7erdi\u011fini buldu. Ayr\u0131ca biyofilmlerin i\u00e7erisindeki diren\u00e7li bakterilerin kanalizasyonlar\u0131n temizli\u011fi i\u00e7in uygulanan standart kimyasallara da diren\u00e7li olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Kanalizasyonlar\u0131n temizli\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lan kimyasallar, biyofilmlerin yo\u011funlu\u011funu azaltabilir ancak biyofilmleri tamamen ortadan kald\u0131rmaz. Bu durum hem at\u0131k su ar\u0131t\u0131m\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7iler hem de halk i\u00e7in sa\u011fl\u0131k riski olu\u015fturur. Kanalizasyon bak\u0131m\u0131 yap\u0131lmadan \u00f6nce kanalizasyon hatt\u0131n\u0131n dezenfekte edilmesi salg\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi i\u00e7in iyi bir fikir olabilir.<\/p>\n

Biliminsanlar\u0131na g\u00f6re bu noktadaki en k\u00f6t\u00fc senaryo, sa\u011fanak ya\u011f\u0131\u015flarla birlikte meydana gelecek olas\u0131 bir kanalizasyon ta\u015fk\u0131n\u0131n\u0131n bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k salg\u0131nlar\u0131na neden olmas\u0131d\u0131r. Bu nedenle kanalizasyon sisteminin bak\u0131m\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu \u00f6neriler g\u00f6z ard\u0131 edilmeden yap\u0131lmas\u0131 ve sa\u011fanak ya\u011f\u0131\u015flarda fazla suyun tahliyesinin sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

\"\"
At\u0131k su viral materyali etkileyebilecek ba\u015fka kirletici maddeler i\u00e7eriyor, bu da kesin \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapmay\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kanalizasyonlardaki borular\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 malzemenin biyofilm olu\u015fumunda de\u011fi\u015fikli\u011fe neden olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak dezenfeksiyon s\u0131ras\u0131nda temizlik etkinli\u011fini de\u011fi\u015ftirdi\u011fini ortaya koydu. PCV\u2019lerin daha p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir y\u00fczeye sahip olmas\u0131 nedeniyle temizli\u011fin daha etkin uygulanabildi\u011fini belirtiyorlar. Ayr\u0131ca bu \u00e7al\u0131\u015fmaya imza atan biliminsanlar\u0131 da koronavir\u00fcslerin kanalizasyonda kalma s\u00fcresini inceleyecekleri ve at\u0131k sulardaki koronavir\u00fcs miktar\u0131n\u0131 tespit edebilecekleri yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar yapacaklar\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n

* Bu \u00e7al\u0131\u015fma koronavir\u00fcs ile enfekte olanlar\u0131n d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131yla birlikte viral materyal de att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftu. Ancak \u015fimdilik, SARS-CoV-2 i\u00e7in su ve at\u0131k su kaynakl\u0131 bir bula\u015fma \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemektedir. Konuya ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n

1) https:\/\/www.bbc.com\/news\/science-environment-53257101<\/p>\n

2) https:\/\/phys.org\/news\/2020-07-microbes-sewer-pipe-walls.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7eviren: Temmuz G\u00fcner – G\u00fclseli K\u0131rg\u0131l Birle\u015fik Krall\u0131k Ekoloji ve Hidroloji Merkezi \u00f6nderli\u011findeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir at\u0131k su \u00f6rne\u011findeki koronavir\u00fcs miktar\u0131n\u0131 belirleyebilecek standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir test \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Dr. Andrew Singer \u201cNe kadar erken (bir sinyal) bulursan\u0131z, o kadar erken \u00f6nlem al\u0131nabilir\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu. Kanalizasyonlar\u0131n i\u00e7inden enfeksiyonu haritaland\u0131rmak Aralar\u0131nda Newcastle \u00dcniversitesi, Bangore \u00dcniversitesi ve Edinburgh […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":45417,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[2053,493,6904,5763,5764],"class_list":["post-45436","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-antibiyotik","tag-bakteri","tag-kanalizasyon","tag-koronavirus","tag-salgin"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t