{"id":4579,"date":"2016-02-02T13:05:54","date_gmt":"2016-02-02T11:05:54","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=4579"},"modified":"2016-02-02T13:05:54","modified_gmt":"2016-02-02T11:05:54","slug":"beyin-nasil-uyaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/02\/02\/beyin-nasil-uyaniyor","title":{"rendered":"Beyin nas\u0131l uyan\u0131yor?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bern\u2019deki biliminsanlar\u0131 beyindeki, uykudan ve anesteziden ani uyanmay\u0131 sa\u011flayan mekanizmay\u0131 ke\u015ffetti. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu, uyku d\u00fczensizliklerinin ve bitkisel hayatta bilincin geri getirilmesinin t\u0131bbi tedavileri i\u00e7in yeni stratejiler sunuyor.<\/p>\n<p>Kronik uyku rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u0130svi\u00e7re n\u00fcfusunun y\u00fczde 10-20\u2019sini etkiliyor ve neredeyse herkes uyku problemini hayat\u0131nda en az bir kere tecr\u00fcbe ediyor. Ayr\u0131ca kliniksel ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar, genelde uykusuzluk hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileyen uykunun niceli\u011finin (uyku derinli\u011fi gibi) iyi bir gece uykusu ve v\u00fccut ve zihin fonksiyonlar\u0131n\u0131n iyile\u015fmesi ile e\u015fit \u00f6neme sahip oldu\u011funu vurguluyor. Bern \u00dcniversitesi ve Hastanesindeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re, uyku bozukluklar\u0131n\u0131n hayat kalitesi \u00fczerindeki sonu\u00e7lar\u0131 g\u00fcnd\u00fcz vakti uykulu olma ve duygu durumunda de\u011fi\u015fikliklerin \u00f6tesine kadar gidiyor. Bili\u015fsel bozukluk, hormonal dengesizlik ve kalple ilgili ya da metabolik bozukluklara y\u00fcksek duyarl\u0131l\u0131k zor alg\u0131lanan kronik uyku problemleri ile s\u0131k ili\u015fkili negatif etkilerin baz\u0131lar\u0131 aras\u0131nda.<\/p>\n<p>\u015eimdi, uykunun niceli\u011fi ve niteli\u011finin, Alzheimer, Parkinson ve \u015fizofreni de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok n\u00f6rolojik rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n erken i\u015faret\u00e7isi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Ne yaz\u0131k ki ila\u00e7 stratejileri ve geli\u015fmi\u015f hayat hijyeni kombinasyonu s\u0131n\u0131rl\u0131 bir etkiye sahip. Yetersiz uyku niteli\u011fi ve niceli\u011finin tedavisi i\u00e7in \u201cki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f t\u0131p\u201d stratejileri eksik.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Uyar\u0131lma ve bilin\u00e7 i\u00e7in beyin devreleri<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu yo\u011fun deneysel \u00e7al\u0131\u015fma, modern n\u00f6roloji bilimindeki bir bilinmezlik ve gizemi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in heyecan verici bir anahtar olan, beyin devrelerinin uyku-uyan\u0131kl\u0131k d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc ve bilinci nas\u0131l kontrol etti\u011fini anlamak i\u00e7in yap\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar iki y\u00f6nl\u00fc bir ke\u015fif yapt\u0131lar: Fare beyninde inhibisyonu derin uykuyu sa\u011flarken, aktivasyonu ani uyan\u0131kl\u0131\u011fa sebep olan yeni bir devre ke\u015ffettiler. \u00c7al\u0131\u015fma <em>Nature Neuroscience<\/em> isimli akademik dergide yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Memeli uykusu, h\u0131zl\u0131 olmayan g\u00f6z hareketi (NREM) uykusu ya da hafif uyku ve h\u0131zl\u0131 g\u00f6z hareketi uykusu (REM) ya da derin\/r\u00fcyal\u0131 uyku olarak iki klasik evreye ayr\u0131l\u0131r. Bu uyku evreleri i\u00e7in anahtar beyin devreleri tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131. Ancak uykunun ve r\u00fcyan\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131, korunmas\u0131 ve sonlanmas\u0131 gibi altta yatan as\u0131l mekanizma bilinmiyordu.<\/p>\n<p>Biliminsanlar\u0131, hipotalamus ve talamus denilen iki beyin b\u00f6lgesi aras\u0131nda uyku s\u0131ras\u0131ndaki EEG (elektroensefalogram) ritimleriyle ili\u015fkili yeni bir sinirsel devre tespit etti. Bu devre sinyallerinin aktivasyonu hafif uykunun biti\u015fi: Bilim insanlar\u0131 optogenetik ad\u0131 verilen yeni bir teknolojiyi kullanarak milisaniye zaman \u00f6l\u00e7ekli \u0131\u015f\u0131k titre\u015fimleri ile hipotalamustan kontrol edilebilir n\u00f6ronlar yapt\u0131lar ve kronik aktivasyonlar\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli uyan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flarken ge\u00e7ici aktivasyonlar\u0131n\u0131n hafif uyku s\u0131ras\u0131nda ani uyanmalara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdiler. Bu devrenin hiperaktivitesi a\u015f\u0131r\u0131 uyku rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131na sebep olurken d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmsel bir benzerlik i\u00e7erisinde, uykusuzluk hastal\u0131\u011f\u0131na da sebep olabilir. B\u00f6ylece bu durum uyku bozukluklar\u0131nda yeni bir terapisel hedef olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>Anestezi ve bilin\u00e7sizlikten \u00e7\u0131kma nedeni<\/em><\/strong><\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 \u015fekilde, devrenin uyar\u0131lma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 sebebiyle, aktivasyonu anestezi ve bilin\u00e7sizlikten \u00e7\u0131k\u0131\u015fa zemin haz\u0131rl\u0131yor. Biliminsanlar\u0131na g\u00f6re bu ke\u015fif, bitkisel hayata ya da minimal bilin\u00e7 durumuna tedavi edici yakla\u015f\u0131mlar \u00e7ok limitli oldu\u011fu i\u00e7in heyecan verici. Se\u00e7ici olmayan derin elektriksel beyin uyar\u0131s\u0131 biraz ba\u015far\u0131 ile kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ama bunun alt\u0131nda yatan beyin mekanizmalar\u0131 belirsiz kalm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, biliminsanlar\u0131 bilin\u00e7sizlikten \u00e7\u0131kmak i\u00e7in \u00f6nemli bir se\u00e7ici beyin devresini a\u00e7\u0131\u011fa kavu\u015fturdular.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/Beyin-nas\u0131l-uyan\u0131yor.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-4581\" src=\"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/Beyin-nas\u0131l-uyan\u0131yor-300x225.png\" alt=\"Beyin nas\u0131l uyan\u0131yor\" width=\"300\" height=\"225\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: <\/strong>Ke\u015ffedilen devrenin uyar\u0131lma g\u00fcc\u00fc: Anesteziden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n optogenetik ile kontrol edilen fare beyninden EEG kay\u0131tlar\u0131 ile g\u00f6sterilmi\u015f \u00f6rne\u011fi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bu ikili bulu\u015flar\u0131 uyanman\u0131n beyin mekanizmas\u0131na \u0131\u015f\u0131k tuttu, uyku sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6zel medikal tedavilerine yeni kap\u0131lar a\u00e7t\u0131 ve bitkisel hayatta ya da minimal bilin\u00e7 durumundaki hastalar\u0131n iyile\u015fmesi i\u00e7in bir yol haritas\u0131 sa\u011flad\u0131. Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u015fimdilik \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m atm\u0131\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, bu sonu\u00e7lara dayal\u0131 yeni tedavi stratejilerinin tasarlanmas\u0131n\u0131n biraz zaman alaca\u011f\u0131n\u0131 vurguluyorlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00c7eviren: Do\u011fa G\u00fcndem<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u0130T\u00dc Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik Blm<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/12\/151221111442.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Bern\u2019deki biliminsanlar\u0131 beyindeki, uykudan ve anesteziden ani uyanmay\u0131 sa\u011flayan mekanizmay\u0131 ke\u015ffetti. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu, uyku d\u00fczensizliklerinin ve bitkisel hayatta bilincin geri getirilmesinin t\u0131bbi tedavileri i\u00e7in yeni stratejiler sunuyor. Kronik uyku rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u0130svi\u00e7re n\u00fcfusunun y\u00fczde 10-20\u2019sini etkiliyor ve neredeyse herkes uyku problemini hayat\u0131nda en az bir kere tecr\u00fcbe ediyor. Ayr\u0131ca kliniksel ve deneysel \u00e7al\u0131\u015fmalar, genelde uykusuzluk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4580,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35],"tags":[],"class_list":["post-4579","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4579","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4579"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4579\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}