{"id":46288,"date":"2020-09-01T00:00:09","date_gmt":"2020-08-31T21:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=46288"},"modified":"2020-08-28T15:51:05","modified_gmt":"2020-08-28T12:51:05","slug":"nereden-okumali-nasil-okumali-ya-da-okumali-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/09\/01\/nereden-okumali-nasil-okumali-ya-da-okumali-mi","title":{"rendered":"Nereden okumal\u0131, nas\u0131l okumal\u0131? Ya da okumal\u0131 m\u0131?"},"content":{"rendered":"

\u201cRomanlara verdi\u011fimiz tepki, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u00e7inde yeti\u015fti\u011fimiz, kendimize i\u00e7inde bir konum bulup bir kimlik olu\u015fturmak durumunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018sistem\u2019 ya da \u2018diyalog\u2019la ilgili olabilir.\u201d
\nPandemi s\u00fcreci -eve kapand\u0131\u011f\u0131m\u0131z o g\u00fczel g\u00fcnler- gezegenimiz kadar okurlar i\u00e7in de verimli bir d\u00f6nem oldu. Bunun kitaplara uzak olanlar\u0131 kitap kurdu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edecek kadar iyimser de\u011filim ama h\u00e2lihaz\u0131rda okur olanlar iyi okudu. Okuman\u0131n \u00f6tesinde, s\u00fcre\u00e7 ayr\u0131 bir payla\u015f\u0131m getirdi: Ne okuyorsun? Nas\u0131l okuyorsun? Ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsun? Kitap sevdal\u0131lar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tl\u0131 arkada\u015f \u00e7evrelerinde s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri tad\u0131ml\u0131k sohbetler yayg\u0131nla\u015ft\u0131; adeta okur okura dokundu. (Ba\u015fka bir deyi\u015fle: G\u00fcndeli\u011fin tantanas\u0131 azal\u0131nca sohbetler \u00f6zlendi, demlendi.)
\nNeden o kitap? Neden o yazar? Bunlar, biz okurlar\u0131n konu\u015fmaya bay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ama pek f\u0131rsat bulamad\u0131\u011f\u0131 konular \u2013 heveslenip saz\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda konu itinayla de\u011fi\u015ftirilir, bilirsiniz.
\nAncak okumak her ne kadar bireysel bir etkinlik olsa da payla\u015ft\u0131k\u00e7a \u00e7o\u011falan, \u00e7o\u011faltan bir yan\u0131 da vard\u0131r. Okudu\u011funuz bir \u00f6yk\u00fcy\u00fc okuyan ba\u015fka biriyle konu\u015ftu\u011funuzda paltonun alt\u0131ndan neler \u00e7\u0131kar? Yepyeni \u00f6yk\u00fcler, yepyeni anlamlar.
\nB\u00f6ylesi payla\u015f\u0131mlar ufuk a\u00e7ar, zihni zenginle\u015ftirir. Yeni yazarlarla, yeni aray\u0131\u015flarla tan\u0131\u015fman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Okumaktan ne anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, ne bekledi\u011finizi yeniden ke\u015ffedersiniz; okumaya (ve tabii ya\u015famaya) dair se\u00e7imleriniz ar\u0131la\u015f\u0131r. Hele ucundan buca\u011f\u0131ndan yazma i\u015fine de bula\u015ft\u0131ysan\u0131z b\u00f6yle sohbetler ve tart\u0131\u015fmalar (belki, umut varsa) kaleminizi keskinle\u015ftirecek, yazmay\u0131 bir bo\u015f zaman etkinli\u011finden \u00e7\u0131kar\u0131p sorumlulu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecektir. (En az\u0131ndan ben kendim i\u00e7in bunu umuyorum.)
\nTam da bu d\u00f6nemde Tim Parks okumak -ve belki bu yolla onunla sohbet etmek- benim i\u00e7in \u00e7ok ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 oldu. Hem okur hem \u00e7evirmen olarak. Zira Ben Buradan Okuyorum<\/em>, okuma edimine ve okuduklar\u0131m\u0131z\u0131n arka plan\u0131na ili\u015fkin vars\u0131l bir yorum olana\u011f\u0131 sunuyor. Kendimi tekrarlamama izin verirseniz: okuman\u0131n bir bo\u015f zaman etkinli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. (Evet, okumak ciddi bir i\u015ftir.)<\/p>\n

K\u00fcreselle\u015fme edebiyat\u0131 neresinden vuruyor?
\n<\/strong>\u201cEdebiyat \u00f6l\u00fcyor mu diye endi\u015felenmemize gerek yok asl\u0131nda. Hi\u00e7 bu kadar \u00e7ok edebiyat olmam\u0131\u015ft\u0131. Ama belki art\u0131k musibete bir sa\u011fl\u0131k uyar\u0131s\u0131 eklenmesinin zaman\u0131 gelmi\u015ftir.\u201d Uluslararas\u0131 edebiyat \u00f6d\u00fclleri neden bu kadar \u00f6nemli? \u00d6d\u00fcll\u00fc bir yazar\u0131 okudu\u011fumuzda daha iyi bir okur mu oluyoruz? \u201cTart\u0131\u015fma kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 s\u00fcrerken benim ola\u011fan\u00fcst\u00fc buldu\u011fum ise \u015fu oldu: Yazar\u0131n kendi toplumuna hitap etmesinin yeterli olabilece\u011fi, bu k\u00fcresel alanda boy g\u00f6stermenin ya da olu\u015fumuna katk\u0131da bulunman\u0131n belki de \u015fart olmad\u0131\u011f\u0131 fikrini kimse kabul etmiyordu g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe bak\u0131l\u0131rsa. Edebiyat d\u00fcnyas\u0131 bu kapsaml\u0131 proje taraf\u0131ndan gasp edilmeye izin vermek zorunda m\u0131?\u201d
\nNeden \u00e7oksatanlar \u00e7evrilmesi (ve tabii okunmas\u0131) kolay bir dille yaz\u0131l\u0131yor? \u201c(\u2026) bir Rushdie ya da Pamuk\u2019un abart\u0131l\u0131 fantastik ara\u00e7lar\u0131 daima belirli bir liberal duru\u015fla bir arada bulunuyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc Borges\u2019in dedi\u011fi gibi, \u00e7o\u011fu ki\u015finin estetik duygusu o kadar zay\u0131f ki okuduklar\u0131 eserleri de\u011ferlendirmek i\u00e7in ba\u015fka \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00fcveniyorlar.\u201dNeden baz\u0131 kitaplar \u00e7evrilemiyor? (Ki\u015fisel bir ekleme yapmadan olmaz: Neden baz\u0131 kitaplar \u00e7evirmenini bu kadar \u00fcz\u00fcyor?)\u201cK\u0131sacas\u0131, okurla metin aras\u0131nda, \u00e7evirmenin kendine has bi\u00e7imde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir gerilim mevcuttur; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7evirmen metni kendi dilinde ba\u015ftan yazarken, ayn\u0131 gerilimi yeni bir okur toplulu\u011funun tekrar ya\u015famas\u0131na izin vermek durumundad\u0131r. Bir metni i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak de\u011fi\u015ftirip gerilimi ortadan kald\u0131rmak isteyebilece\u011fimizi fark etmek, hem kitab\u0131 daha iyi anlamak, hem de kendimiz hakk\u0131nda bir \u015feyler anlamak demektir.\u201d
\nBen Buradan Okuyorum<\/em> bu sorular\u0131n yan\u0131t\u0131n\u0131 vermiyor, san\u0131r\u0131m hi\u00e7bir metin veremez \u2013 vermeye de giri\u015fmemeli. \u00d6nemli olan ortaya sorular atmak, okuman\u0131n o g\u00fczelim bireyselli\u011fini biraz da olsa de\u015fmek, d\u00fcrtmek. Okuru okuman\u0131n sorumlulu\u011fuyla y\u00fczle\u015ftirmek. \u0130terek de\u011fil elbette, usulca (ve yolda\u015fl\u0131kla) omzuna dokunarak. Tim Parks\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bu.
\n\u201cHepimizin belli konumlar\u0131 vard\u0131r. Kimlik b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yeni bir durumla, yeni bir kitapla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda verdi\u011fimiz tepkilerin \u015fablonu meselesidir. Elbette tarafs\u0131zl\u0131k fikri hayalden ibarettir. Anlat\u0131lar ba\u011flam\u0131nda tarafs\u0131zl\u0131k, hi\u00e7bir yerden bakmamak, hi\u00e7 kimse olmamak anlam\u0131na gelir.\u201d
\nTarafs\u0131zl\u0131k her ba\u011flamda hi\u00e7 kimseliktir; bunu biliyor olmal\u0131y\u0131z. \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden, do\u011fa ve tarihin talan\u0131ndan, harap edilen e\u011fitim ve hukuk sisteminden, ezilip at\u0131lan meslek \u00f6rg\u00fctlerinden; \u00fclkemizin halinden biliyor olmal\u0131y\u0131z. De\u011fil mi? Zaten bunun i\u00e7in okumuyor muyuz?<\/p>\n

Ben Buradan Okuyorum, Tim Parks, \u00c7ev. Roza Hakmen, Metis Yay\u0131nlar\u0131, 2. Bas\u0131m, Nisan 2017, \u0130stanbul <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cRomanlara verdi\u011fimiz tepki, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde i\u00e7inde yeti\u015fti\u011fimiz, kendimize i\u00e7inde bir konum bulup bir kimlik olu\u015fturmak durumunda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018sistem\u2019 ya da \u2018diyalog\u2019la ilgili olabilir.\u201d Pandemi s\u00fcreci -eve kapand\u0131\u011f\u0131m\u0131z o g\u00fczel g\u00fcnler- gezegenimiz kadar okurlar i\u00e7in de verimli bir d\u00f6nem oldu. Bunun kitaplara uzak olanlar\u0131 kitap kurdu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edecek kadar iyimser de\u011filim ama h\u00e2lihaz\u0131rda okur olanlar […]<\/p>\n","protected":false},"author":632,"featured_media":46289,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6961,38,513,510,511],"tags":[6980,4505,6981],"class_list":["post-46288","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-197-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-ben-buradan-okuyorum","tag-metis-kitap","tag-tim-parks"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t