{"id":46424,"date":"2020-09-14T14:46:22","date_gmt":"2020-09-14T11:46:22","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=46424"},"modified":"2020-09-14T14:46:22","modified_gmt":"2020-09-14T11:46:22","slug":"kimyasal-cesitlilik-bitkilerin-diger-canlilarla-etkilesimini-nasil-etkiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/09\/14\/kimyasal-cesitlilik-bitkilerin-diger-canlilarla-etkilesimini-nasil-etkiler","title":{"rendered":"Kimyasal \u00e7e\u015fitlilik, bitkilerin di\u011fer canl\u0131larla etkile\u015fimini nas\u0131l etkiler?"},"content":{"rendered":"<p>Elma, \u00e7ilek, \u015feftali, portakal gibi meyveleri t\u00fcketmeyi seven tek canl\u0131 insan de\u011fildir. Yarasalar, maymunlar, ay\u0131lar, ku\u015flar ve hatta bal\u0131klar da bu meyveleri t\u00fcketmektedir. Yaban hayat\u0131 i\u00e7erisindeki canl\u0131lar meyveleri t\u00fcketip d\u0131\u015fk\u0131layarak tohumu ba\u015fka bir b\u00f6lgeye ula\u015ft\u0131rabilir. B\u00f6ylece tohumlar yay\u0131l\u0131r ve bitkinin bir sonraki nesli ba\u015fka co\u011frafyalarda da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur.<\/p>\n<p>Bitkiler belirli bir uyarana kar\u015f\u0131 &#8220;itme ve \u00e7ekme&#8221; durumuna girer ve bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in karma\u015f\u0131k bir kimyasal sistem i\u015fler. Virginia Tech&#8217;den biliminsanlar\u0131, bitkilerin sahip oldu\u011fu kimyasal \u00e7e\u015fitlili\u011fi anlamaya ve bu kimyasallar\u0131n bitki-mikrop ve bitki-hayvan etkile\u015fimlerindeki etkisini belirlemeye odakland\u0131.<\/p>\n<p><em>Piper sancti-felicis<\/em>, karabiber \u00fcretiminde kullan\u0131lan <em>Piper nigrum<\/em> ile ili\u015fkili bir \u00e7al\u0131d\u0131r. <em>P. sancti-felicis<\/em>, kolonile\u015ftirilen ilk bitkilerden biridir. Ayn\u0131 zamanda yaban hayat\u0131 i\u00e7in, \u00f6zellikle de yarasalar ve ku\u015flar i\u00e7in \u00f6nemli bir besin kayna\u011f\u0131 konumundad\u0131r. Kosta Rika\u2019da <em>P. sancti-felicis<\/em>&#8216;in evrimini anlamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapan bir \u00f6nceki ekibin \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131 <em>Ecology<\/em> portal\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Yeni \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fclerinden olan Lauren Maynard, <em>Piper sancti-felicis<\/em>\u2019e odaklanan bir \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131ndan biriydi. Ekip, <em>P. sancti-felicis<\/em> numunelerini analiz ederek \u00f6nceden fark edilmemi\u015f 10 alkenilfenol bile\u015fi\u011finin bitkide yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Alkenilfenoller bitkilerde \u00e7ok nadir bulunur, bu kimyasallar yaln\u0131zca d\u00f6rt bitki ailesinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>Ancak alkenilfenol bile\u015fikleri bitki i\u00e7erisinde e\u015fit olarak da\u011f\u0131lm\u0131yordu. Maynard ve ekibi, alkenilfenol bile\u015fiklerinin en y\u00fcksek konsantrasyonlar\u0131na ve \u00e7e\u015fitlili\u011fine bitkinin meyve \u00f6z\u00fcn\u00fcn sahip oldu\u011funu, yapraklar\u0131n ve tohumlar\u0131n ise yaln\u0131zca birka\u00e7 bile\u015fi\u011fe tespit edilebilir seviyelerde sahip oldu\u011funu buldu. B\u00f6ylelikle biliminsanlar\u0131 bir modeli ortaya \u00e7\u0131kard\u0131: Alkenilfenol seviyeleri, \u00e7i\u00e7ekler olgunla\u015fmad\u0131k\u00e7a en y\u00fcksek seviyedeydi, ancak \u00e7i\u00e7ekler olgunla\u015ft\u0131k\u00e7a alkenilfenol seviyeleri azal\u0131yordu. Maynard ve ekibi, alkenilfenolleri farkl\u0131 meyve mantar\u0131 t\u00fcrleriyle test ettiklerinde, alkenilfenollerin antifungal yani mantar enfeksiyonlar\u0131n\u0131 engelleyici \u00f6zelliklere sahip oldu\u011funu buldular. Ancak ayn\u0131 bile\u015fikler meyveleri yarasalar i\u00e7in daha az tercih edilir hale getiriyordu. Bu \u00f6nemliydi \u00e7\u00fcnk\u00fc yarasalar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bitkinin ana tohum da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri konumunda. Durum, \u00e7ok hassas bir dengeyi beraberinde getiriyor: Y\u00fcksek alkenilfenol seviyeleri meyveyi, geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda zararl\u0131 mantarlardan korudu. Fakat meyve olgunla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda alkenilfenol seviyeleri azald\u0131, b\u00f6ylece yarasalar onu yemeye ilgi duyar hale geldi.<\/p>\n<p>Bitkilerde kimyasal etkile\u015fimleri g\u00f6zlemlemek \u00e7ok kolay de\u011fildir. Ancak kimyasallar bitkilerin etkile\u015fimleri s\u0131ras\u0131nda kimyasal dengenin sa\u011flanmas\u0131nda olduk\u00e7a \u00f6nemli bir konuma sahiptir. S\u00f6z konusu \u00e7al\u0131\u015fma, alkenilfenollerin ekolojik \u00f6nemini belgeleyen ilk \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> https:\/\/phys.org\/news\/2020-09-chemical-diversity-plant-animal-interactions.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elma, \u00e7ilek, \u015feftali, portakal gibi meyveleri t\u00fcketmeyi seven tek canl\u0131 insan de\u011fildir. Yarasalar, maymunlar, ay\u0131lar, ku\u015flar ve hatta bal\u0131klar da bu meyveleri t\u00fcketmektedir. Yaban hayat\u0131 i\u00e7erisindeki canl\u0131lar meyveleri t\u00fcketip d\u0131\u015fk\u0131layarak tohumu ba\u015fka bir b\u00f6lgeye ula\u015ft\u0131rabilir. B\u00f6ylece tohumlar yay\u0131l\u0131r ve bitkinin bir sonraki nesli ba\u015fka co\u011frafyalarda da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Bitkiler belirli bir uyarana kar\u015f\u0131 &#8220;itme [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":46425,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[645,3279,490,5141],"class_list":["post-46424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-bitki","tag-hayvan","tag-kimyasal","tag-mantar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1390"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46425"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}