T\u00fcrkiye depremselli\u011fi en \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve en iyi bilinen \u00fclkelerden biri. Faylar\u0131n nereden ge\u00e7ti\u011fi, diri olup olmad\u0131klar\u0131, hangi \u015fiddette deprem \u00fcretebilecekleri, ne kadar gerilim y\u00fckl\u00fc olduklar\u0131 vb. net olarak biliniyor. Biliminsanlar\u0131n\u0131n dikkat \u00e7ektikleri b\u00f6lgelerde bir s\u00fcre sonra deprem oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Son y\u0131llarda ger\u00e7ekle\u015fen hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck deprem s\u00fcrpriz de\u011fildi.<\/p>\n
Ba\u015fta \u0130stanbul olmak \u00fczere deprem tehdidi alt\u0131nda olan bir\u00e7ok \u015fehirde b\u00f6lge b\u00f6lge zemin analizleri yap\u0131lm\u0131\u015f durumda. Neredeyse oturdu\u011fumuz evin zemininin \u00f6zelliklerini ve depreme nas\u0131l tepki verece\u011fini biliyoruz.<\/p>\n
\u00d6te yandan \u00fclkemiz m\u00fchendisleri ve planlamac\u0131lar\u0131 bu depremselli\u011fe uygun bina yap\u0131m\u0131 alan\u0131nda da geni\u015f bilgi birikimine sahipler. Depreme dayan\u0131kl\u0131 bina yapma bilgisi konusunda eksikli\u011fimiz yok. \u0130steyen herkes ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 binan\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fiddette bir depreme muhatap oldu\u011funda ne kadar risk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilir. \u00c7o\u011funluk bunu biliyor da\u2026<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin yak\u0131n bir d\u00f6nem i\u00e7inde (belki de bu yaz\u0131y\u0131 okurken) \u0130stanbul\u2019u y\u0131k\u0131c\u0131 bi\u00e7imde etkileyecek \u015fiddetli bir deprem olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu biliniyor. \u0130stanbul\u2019daki yap\u0131lar\u0131n \u00e7o\u011funun \u015fiddetli bir depreme kar\u015f\u0131 dayan\u0131ks\u0131z oldu\u011fu da gayet iyi biliniyor. \u00d6zellikle \u0130stanbul i\u00e7in ayr\u0131nt\u0131l\u0131 deprem senaryolar\u0131 \u00fcretilmi\u015f durumda. B\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc 7.00 \u00fczerinde bir depremde \u0130stanbul\u2019da ne kadar binan\u0131n y\u0131k\u0131labilece\u011fi, ne kadar can kayb\u0131 ve yaral\u0131 olabilece\u011fi, nas\u0131l bir durumla (daha do\u011frusu felaketle) kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilece\u011fi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla biliniyor.<\/p>\n
K\u0131sacas\u0131 i\u015fin bilim taraf\u0131nda bir s\u0131k\u0131nt\u0131 yok. S\u00fcrpriz olacak hi\u00e7bir \u015fey yok. \u00c7o\u011fumuz bile bile olas\u0131 tabutlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde ya\u015famaya devam ediyoruz. Dayan\u0131kl\u0131 binalarda oturanlar da, evleri y\u0131k\u0131lmasa bile, \u015fiddetli bir deprem sonras\u0131nda (\u00f6zellikle \u0130stanbul\u2019da) olu\u015facak kaos ortam\u0131ndan nas\u0131l etkilenebileceklerinin, nas\u0131l \u00e7aresiz kalacaklar\u0131n\u0131n fark\u0131ndalar.<\/p>\n
Y\u0131llard\u0131r bilinmedik bir \u015fey yok. Peki, o halde sorun nerede?<\/p>\n
Ayn\u0131 durum Covid-19 salg\u0131n\u0131 konusunda da ge\u00e7erli. Belki 6 ay \u00f6nce b\u00f6yle de\u011fildi ama, art\u0131k vir\u00fcs\u00fcn bula\u015f\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, kimleri daha fazla etkileyebilece\u011fi, ne gibi \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi biliniyor. Bu konuda da bilimsel a\u00e7\u0131dan bilinmedik fazla bir \u015fey yok.<\/p>\n
Peki, o halde sorun nerede? Neden-sonu\u00e7 ili\u015fkilerini bu denli net olarak bildi\u011fimiz alanlarda neden bu kadar y\u0131k\u0131m ya\u015f\u0131yoruz, can kayb\u0131 veriyoruz?<\/p>\n
Sorun iktidar\u0131n acizli\u011finden, cehaletinden ve y\u00f6netememesinden mi kaynaklan\u0131yor? Elbette b\u00f6yle bir y\u00f6n\u00fc de vard\u0131r, ama esas nedenin bu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de iktidar b\u00fcy\u00fck do\u011fal afetler kar\u015f\u0131s\u0131nda bile bile \u201cs\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u201d stratejisini izliyor. Bu sadece Covid-19 salg\u0131n\u0131 konusunda de\u011fil, \u015fiddetli depremler, seller gibi di\u011fer y\u0131k\u0131c\u0131 afetlerde de b\u00f6yle. Hatta sadece do\u011fal afetlerde de\u011fil, t\u00fcm kamusal alanlarda da toplum ve insanlar bir ba\u015f\u0131na b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, kaderlerine terk edilmi\u015f durumda.<\/p>\n
Bu strateji bir \u201cacizlik\u201d, \u201ccehalet\u201d veya \u201cy\u00f6netememe\u201d durumundan kaynaklanm\u0131yor; iktidar resmen b\u00f6yle y\u00f6netmeyi tercih ediyor. Gerek kendi, gerekse temsil etti\u011fi ve besleyip palazland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kapka\u00e7\u00e7\u0131 ve mafyatik burjuvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131 bu y\u00f6nde. Gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 kamu yarar\u0131na politikalar izlenmesini, dolay\u0131s\u0131yla egemen s\u0131n\u0131f\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na dokunulmas\u0131n\u0131 gerektiriyor ki mevcut iktidar\u0131n bunu yapmas\u0131na olanak yok.<\/p>\n
***<\/p>\n
Gelelim yoksul ve emek\u00e7i halk\u0131n cephesine\u2026<\/p>\n
Yoksul halk \u015fiddetli bir depremde oturdu\u011fu binan\u0131n mezar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyor mu? Biliyor! Ama ba\u015fka \u00e7aresi yok. Ba\u015f\u0131n\u0131 sokacak bir \u00e7at\u0131 bulma derdinde olan insan i\u00e7in o \u00e7at\u0131n\u0131n depreme dayan\u0131kl\u0131 olup olmamas\u0131 l\u00fckst\u00fcr.<\/p>\n
Yoksul halk, toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda t\u0131k\u0131\u015f t\u0131k\u0131\u015f yolculuk etti\u011finde vir\u00fcs\u00fc kapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu bilmiyor mu? Biliyor! Ama ba\u015fka \u00e7aresi yok. \u0130\u015fini kaybetme derdinde olan insan i\u00e7in salg\u0131n tedbirleri l\u00fckst\u00fcr.<\/p>\n
\u0130ktidar\u0131n temsil etti\u011fi s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 do\u011frultusunda politikalar izleyebilmesi halk\u0131n \u00e7aresizli\u011fi sayesindedir. S\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 politikas\u0131, toplum s\u00fcr\u00fc halinde kald\u0131k\u00e7a etkili olacakt\u0131r. \u00d6rg\u00fctl\u00fc bir toplum bu t\u00fcr politikalara izin vermez.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak do\u011fa olaylar\u0131n\u0131 engelleyemeyiz, ama onlar\u0131n birer afet haline gelmesini engelleyebiliriz. Do\u011fal afetler \u201cdo\u011fal\u201d de\u011fildir; toplumsald\u0131r, s\u0131n\u0131fsald\u0131r.<\/p>\n
Toparlarsak, sorun cehalet sorunu de\u011fil.<\/p>\n
Sorun acizlik ve y\u00f6netememe sorunu da de\u011fil.<\/p>\n
Asl\u0131nda sorun -gelinen noktada- yoksulluk sorunu da de\u011fil.<\/p>\n
Bunlar\u0131n hepsinin etkisi var ama as\u0131l sorun, kaderine terk edilmi\u015f halk\u0131n kendi kaderini kendi ellerine alma sorunu, \u00f6rg\u00fctlenme sorunu.<\/p>\n
Sorun iktidar sorunu, devrim sorunu\u2026<\/p>\n
Ya devrim b\u00fcy\u00fck felaketler ya\u015fanmas\u0131n\u0131 engelleyecek, ya da b\u00fcy\u00fck felaketler devrime yol a\u00e7acak.<\/p>\n
\u00d6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, ikincisi daha b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarih boyunca musibetler nasihatlerden her zaman daha etkili olmu\u015f. Elbette b\u00f6yle bir musibet ya\u015fand\u0131\u011f\u0131nda duruma el koyacak yap\u0131da, haz\u0131rl\u0131kta ve kararl\u0131l\u0131kta bir odak varsa\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye depremselli\u011fi en \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve en iyi bilinen \u00fclkelerden biri. Faylar\u0131n nereden ge\u00e7ti\u011fi, diri olup olmad\u0131klar\u0131, hangi \u015fiddette deprem \u00fcretebilecekleri, ne kadar gerilim y\u00fckl\u00fc olduklar\u0131 vb. net olarak biliniyor. Biliminsanlar\u0131n\u0131n dikkat \u00e7ektikleri b\u00f6lgelerde bir s\u00fcre sonra deprem oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Son y\u0131llarda ger\u00e7ekle\u015fen hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck deprem s\u00fcrpriz de\u011fildi. Ba\u015fta \u0130stanbul olmak \u00fczere deprem tehdidi alt\u0131nda […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":47060,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[482,5848,691,655,5205],"class_list":["post-47059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-bilim","tag-covid-19","tag-deprem","tag-devrim","tag-istanbul"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t