{"id":47417,"date":"2020-12-10T01:22:49","date_gmt":"2020-12-09T22:22:49","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=47417"},"modified":"2020-12-10T01:37:16","modified_gmt":"2020-12-09T22:37:16","slug":"yaralanma-sonrasi-uyku-suresi-artisinin-molekuler-mekanizmasi-aydinlatildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/12\/10\/yaralanma-sonrasi-uyku-suresi-artisinin-molekuler-mekanizmasi-aydinlatildi","title":{"rendered":"Yaralanma sonras\u0131 uyku s\u00fcresi art\u0131\u015f\u0131n\u0131n molek\u00fcler mekanizmas\u0131 ayd\u0131nlat\u0131ld\u0131"},"content":{"rendered":"

Eski bir deyi\u015fte uykunun en iyi ila\u00e7 oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ger\u00e7e\u011fin de deyi\u015fle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re daha uzun uyku daha etkili bir iyile\u015fme s\u00fcreciyle ili\u015fkili olabilir. \u00d6rne\u011fin beyin herhangi bir yaralanma durumuna uykuyu uzatarak tepki verebiliyor olabilir. Peki, bu nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir? Beyin yaralanmay\u0131 nas\u0131l fark eder, nas\u0131l bilebilir? Yaral\u0131, hasarl\u0131 dokulardan beyne g\u00f6nderilen, menzili bu kadar uzun bir mesaj m\u0131 var?<\/p>\n

V\u00fccudumuzdaki mekanizmalar kimyasal s\u00fcre\u00e7ler \u00fczerinden \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Belirli molek\u00fcllerin varl\u0131\u011f\u0131 veya yoklu\u011fu mekanizmalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, sinyal yolaklar\u0131n\u0131n etkinli\u011fi i\u00e7in temeldir. Dolay\u0131s\u0131yla yaral\u0131 b\u00f6lgedeki kimyasal de\u011fi\u015fimler ve yaral\u0131 b\u00f6lgeden g\u00f6nderilen sinyaller bu mesaj\u0131n iletilmesinde i\u015f g\u00f6r\u00fcyor olabilirler.<\/p>\n

\"\"
Caenorhabditis elegans<\/figcaption><\/figure>\n

Biliminsanlar\u0131ndan olu\u015fan bir ekip, yaralanma ve uyku aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi incelemek i\u00e7in bir ara\u015ft\u0131rma ba\u015flatt\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, uykunun incelenmesi i\u00e7in odaklanabilecekleri en basit yap\u0131l\u0131 hayvan\u0131n bir nematod (yuvarlak solucan) olan C. elegans<\/em> oldu\u011funu ifade ediyor. Ara\u015ft\u0131rma grubunun y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc olan Prof. Bringmann, \u201cC. elegans<\/em>, temel biyolojik s\u00fcre\u00e7leri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ke\u015ffetmek i\u00e7in \u00e7ok \u00e7e\u015fitli molek\u00fcler biyoloji tekniklerinin kullan\u0131m\u0131na izin veren bir modeldir\u201d diyor. Hakikaten Caenorhabditis elegans<\/em> solucan\u0131\/kurdu, \u00f6\u011frenme ve haf\u0131za, h\u00fccre \u00f6l\u00fcm\u00fc ve genom kararl\u0131\u011f\u0131\/karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda s\u0131k\u0131l\u0131kla kullan\u0131lmaktad\u0131r. Son iki \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 ya\u015flanma s\u00fcre\u00e7lerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011fundan, Caenorhabditis elegans<\/em>\u2019\u0131n ya\u015flanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda da kullan\u0131lan bir model organizma oldu\u011funu belirtmek gerekir.<\/p>\n

Biliminsanlar\u0131, ilk olarak solucanlarda uykuyu uzatma konusunda i\u015flevli genleri ara\u015ft\u0131rd\u0131. Genler, hemen her mekanizmada etkili oldu\u011fu gibi uyku uzunlu\u011funun ayarlanmas\u0131nda da i\u015flevli olabilirdi. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli genetik taraman\u0131n ard\u0131ndan 4500\u2019den fazla farkl\u0131 genetik mutasyonu analiz etmeye koyuldular. Analiz s\u0131ras\u0131nda fark ettikleri bir gen aktivitesi dikkatlerini \u00e7ekti. Bu genin aktivitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, antimikrobiyal peptitlerin \u00fcretiminde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bir art\u0131\u015fa yol a\u00e7\u0131yordu. Antimikrobial peptitler, v\u00fccudun patojenlerle, yani hastal\u0131klara neden olan organizmalarla ve maddelerle m\u00fccadele edebilmek i\u00e7in yaral\u0131 b\u00f6lge i\u00e7inde \u00fcretti\u011fi do\u011fal antibiyotiklerdir.<\/p>\n

Antimikrobiyal peptitler yollar\u0131 a\u015fa a\u015fa sinir sistemine ula\u015f\u0131yor<\/strong><\/p>\n

\"\"
Antimikrobiyal peptitlerin yaralardan sinir sistemine ta\u015f\u0131nabildi\u011fi ke\u015ffedildi.<\/figcaption><\/figure>\n

Current Biology<\/em> dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, antimikrobiyal peptitler ile uyku sinyali aras\u0131ndaki ili\u015fkinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in imm\u00fcnologlar da ekibe kat\u0131ld\u0131. Ekip, solucanlarda ilgili genlerin anlat\u0131m\u0131n\u0131 manip\u00fcle ederek, do\u011fal antibiyotik \u00fcretimini durdurdular ve solucanlar\u0131n yaral\u0131 b\u00f6lgelerindeki de\u011fi\u015fimi incelediler. Bu deneyin sonucunda antimikrobiyal peptit \u00fcretiminin durmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, peptitlerin yara i\u00e7inde fazlaca bulundu\u011funu g\u00f6zlemlediler. S\u00f6z konusu durum, antimikrobiyal peptit \u00fcretim s\u00fcrecinin ba\u015fka yolaklar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da te\u015fvik edildi\u011finin g\u00f6stergesiydi. Biliminsanlar\u0131, antimikrobiyal peptit \u00fcretiminde i\u015flevli olan 9 farkl\u0131 genin ayn\u0131 anda susturulmas\u0131, gen anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n engellenmesi gerekti\u011fini ke\u015ffetti. Prof. Bringmann, \u201cAntimikrobiyal peptit \u00fcretmeyen solucanlar\u0131n yaralanma ard\u0131ndan \u00e7ok daha az uyuduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. Normalde solucanlar yaralanmalar\u0131n ard\u0131ndan \u00e7ok \u00e7abuk iyile\u015fir. Ancak uyku kayb\u0131, ya\u015fam\u0131 tehdit edici olmayan yaralanmalardan sonra iyile\u015femeyen solucan say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden oluyordu\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yaralanman\u0131n ard\u0131ndan yaral\u0131 b\u00f6lgeden sal\u0131nan antimikrobiyal peptitlerin bir haberci molek\u00fcl gibi hareket ederek beyindeki ilgili resept\u00f6rleri aktifle\u015ftirdi\u011fini g\u00f6sterdi. Aktivasyon anahtar g\u00f6revi g\u00f6rerek n\u00f6ronlar\u0131, yani sinir h\u00fccrelerini uykuyu art\u0131rmaya te\u015fvik eden bir s\u00fcrece y\u00f6nlendiriyordu.<\/p>\n

Prof. Bringmann, \u201cAntimikrobiyal peptitlerin yerel bir hareketlilik i\u00e7inde oldu\u011fu uzun zamand\u0131r biliniyordu. Ancak \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z, peptitlerin yaralardan sinir sistemine ta\u015f\u0131nabildi\u011fini g\u00f6sterdi” diyor. Antimikrobiyal peptitler, onar\u0131m i\u00e7in uykuya olan ihtiyac\u0131 bildirmek amac\u0131yla uzun yollar a\u015fa a\u015fa sinir sistemini uykuyu te\u015fvik edecek \u015fekilde uyar\u0131yordu. Sonu\u00e7lar, yaralanmalar\u0131n ard\u0131ndan iyile\u015fme i\u00e7in uykunun \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011fu fikrini g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Prof. Bringmann bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyle, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda olmayan di\u011fer canl\u0131lar i\u00e7in de \u00e7\u0131kar\u0131m yap\u0131yor: \u201cUyku hemen hemen t\u00fcm hayvanlarda meydana geldi\u011fi i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 uykunun sadece C. elegans<\/em> i\u00e7in de\u011fil, ayn\u0131 zamanda di\u011fer hayvanlarda, hatta insanda yaralar\u0131n iyile\u015ftirmesinde ne kadar \u00f6nemli olabilece\u011fine i\u015faret etmektedir.\u201d<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> https:\/\/medicalxpress.com\/news\/2020-12-natural-antibiotics-wounds-survival-injury.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Eski bir deyi\u015fte uykunun en iyi ila\u00e7 oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ger\u00e7e\u011fin de deyi\u015fle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re daha uzun uyku daha etkili bir iyile\u015fme s\u00fcreciyle ili\u015fkili olabilir. \u00d6rne\u011fin beyin herhangi bir yaralanma durumuna uykuyu uzatarak tepki verebiliyor olabilir. Peki, bu nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir? Beyin yaralanmay\u0131 nas\u0131l fark eder, nas\u0131l bilebilir? Yaral\u0131, hasarl\u0131 dokulardan beyne g\u00f6nderilen, menzili […]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":36680,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[7122,7121,431,418,1102],"class_list":["post-47417","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-antimikrobiyal-peptit","tag-c-elegans","tag-gen","tag-uyku","tag-yara"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t