{"id":47630,"date":"2010-12-01T00:00:02","date_gmt":"2010-11-30T22:00:02","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=47630"},"modified":"2020-12-24T16:24:53","modified_gmt":"2020-12-24T13:24:53","slug":"yarin-icin-tarih-turkiye-sol-tarihinde-yontem-ve-tartismalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2010\/12\/01\/yarin-icin-tarih-turkiye-sol-tarihinde-yontem-ve-tartismalar","title":{"rendered":"Yar\u0131n i\u00e7in tarih: T\u00fcrkiye Sol Tarihinde Y\u00f6ntem ve Tart\u0131\u015fmalar"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrkiye solunun tarihini yazmak ya da T\u00fcrkiye solunun tarihi \u00fczerine yazmak… Hem \u00e7ok i\u015flenen hem de halen \u00e7ok eksik bir alan. \u00c7ok \u015feyi eksik, \u00e7ok \u015feyimiz…
\nGer\u00e7ekten k\u00fct\u00fcphanelerimizde ne \u00e7ok sol tarih kitab\u0131 var ve herhalde yine de hepimiz ayn\u0131 eksikli\u011fi payla\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bizim tarihimiz ve bunu \u00f6nemsiyoruz. \u0130stiyoruz ki her \u015feyi bilelim, her \u00e7\u0131kan\u0131 alal\u0131m ama hep bir eksiklik duygusu ta\u015f\u0131yoruz. Tamamlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? De\u011fil elbette. \u00c7\u00fcnk\u00fc daha \u00e7ok y\u00fcr\u00fcyecek yolumuz var. Ve tarih en \u00e7ok bug\u00fcn ve yar\u0131n i\u00e7in laz\u0131m hepimize.
\nHer kitaptan ve elbette her sol tarih kitab\u0131ndan kapa\u011f\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda akl\u0131m\u0131zda bir \u015feyler kal\u0131r. Aforizmalar, saptamalar, yanl\u0131\u015flar ve elbette do\u011frular… Bu yaz\u0131da s\u00f6z\u00fcn\u00fc edece\u011fim kitap, T\u00fcrkiye Sol Tarihinde Y\u00f6ntem ve Tart\u0131\u015fmalar<\/em>, kapa\u011f\u0131n\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131mda bende en \u00e7ok umut b\u0131rakt\u0131.
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc Aydemir G\u00fcler\u2019in konusu tarih olsa da derdi gelecekle:
\n\u201cGelece\u011fimizde solun ciddi bir yer tutabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenler, ge\u00e7mi\u015fte ister istemez solun geleceksizli\u011finin izlerini ke\u015ffediyorlar (…) belirli ve d\u00fczg\u00fcn bir gelecek kurgusuna sahip oldu\u011fumuz \u00f6l\u00e7\u00fcde, (…) ge\u00e7mi\u015fi daha tutarl\u0131 kurabilece\u011fimizi, daha d\u00fcr\u00fcst davranabilece\u011fimizi, bir tak\u0131m verileri abartmak veya \u00fcstlerini \u00f6rtmek ihtiyac\u0131 hissetmeyece\u011fimizi, olgular\u0131 daha ger\u00e7ek haliyle anlayabilece\u011fimizi umut ediyorum.\u201d
\nHer anlat\u0131m bir soyutlamad\u0131r. Soyutlama bilimin bir y\u00f6ntemi. Ama her zaman, her soyutlama bilimsel olmuyor. Konumuzla k\u0131s\u0131tl\u0131 tutarsak, solun tarihi \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7o\u011funda konunun ger\u00e7ekli\u011finden ya da b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden soyutland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ya yazar kendi \u00f6znelli\u011fini sanki yokmu\u015f gibi yaparken asl\u0131nda g\u00f6z\u00fcm\u00fcze sokuyor, ya da elinde kalem de\u011fil de makasla giri\u015fiyor i\u015fe… Ortaya genellikle okuyan\u0131n da \u00f6znel oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131 bir par\u00e7a \u00e7\u0131k\u0131yor, bir tarih par\u00e7as\u0131, ama \u00fcz\u00fclerek s\u00f6ylemeliyim, \u00e7o\u011fu kez yazar\u0131n bile fark\u0131nda oldu\u011fu bir eksiklik duygusundan kurtulam\u0131yorsunuz kitaplar\u0131 kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda.
\nAydemir G\u00fcler konuyu ele al\u0131\u015f\u0131ndaki \u00f6znel yan\u0131 hi\u00e7 saklam\u0131yor, hatta \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm ay\u0131r\u0131yor bu \u00f6znelli\u011fi tarife ve bu \u00f6znelli\u011fin en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi olarak kolektif olmas\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Gerisi do\u011fru y\u00f6ntem konusudur. G\u00fcler onu da soyut, konudan ba\u011f\u0131ms\u0131z ele almay\u0131 reddediyor: \u201cOlgulardan ve tart\u0131\u015fmalardan bir y\u00f6ntem s\u00fczmek…\u201d
\nBu s\u00fczme elbette teorik bir i\u015flemdir, \u00f6yle olmal\u0131d\u0131r, G\u00fcler\u2019e g\u00f6re: \u201cTeorinin kendi kurallar\u0131, me\u015fruiyet kaynaklar\u0131 olmak durumundad\u0131r. Belirli bir tarih dilimine yakla\u015f\u0131m\u0131n y\u00f6ntemi, ele al\u0131nan olgular toplam\u0131yla ba\u015flay\u0131p bitmeyen bir teoriye dayand\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u201d
\nPeki, bu teorik y\u00f6ntem, duygudan yani insandan ayr\u0131 olarak ele al\u0131nabilir mi? G\u00fcler\u2019in buna yan\u0131t\u0131n\u0131 burada vermeye \u00e7al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc aksi takdirde sizlerin kitab\u0131n en g\u00fczel b\u00f6l\u00fcmlerinden birisini heyecans\u0131z okuman\u0131za neden olabilirim, ki bunu hi\u00e7 istemiyorum. Ancak \u015fu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyeyim, bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201cY\u00f6ntem olarak sevmek\u201d.
\nY\u00f6ntem konusuna bir \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 halde, olgulardan ve tart\u0131\u015fmalardan s\u00fcz\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bu y\u00f6ntem kitab\u0131n di\u011fer b\u00f6l\u00fcmlerinde de s\u00fcrekli g\u00fcndemde tutuluyor. Bu ve ba\u015fka konularda gerekti\u011finde tekrarlardan ka\u00e7\u0131nmamay\u0131 bir sunu\u015f y\u00f6ntemi olarak tercih etti\u011fini daha ba\u015ftan s\u00f6yl\u00fcyor yazar bize zaten. B\u00f6ylece kitab\u0131n tamam\u0131 bir y\u00f6ntem tart\u0131\u015fmas\u0131 olarak da okunabilir.
\n\u00dc\u00e7 insan, \u00fc\u00e7 d\u00f6nem…
\nKonunun kendisine gelirsek, G\u00fcler burada da \u00e7ok a\u00e7\u0131k oynuyor. Konusunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 daha ba\u015ftan, a\u00e7\u0131k olarak ve gerek\u00e7eleriyle koyuyor. Kitab\u0131n ana konusu \u201cgeleneksel sol\u201d diye tan\u0131mlayabilece\u011fimiz aland\u0131r. Di\u011ferleri bu konuya etkileri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde giriyor kadraja.
\nG\u00fcler sol tarihten \u00fc\u00e7 b\u00f6lmeyi, \u00fc\u00e7 lider ile an\u0131labilecek \u00fc\u00e7 b\u00f6lmeyi se\u00e7iyor, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ana ekseni olarak: Mustafa Suphi, \u015eefik H\u00fcsn\u00fc ve Behice Boran isimleriyle an\u0131lan bu d\u00f6nemler de bir kavram \u00e7ifti yard\u0131m\u0131yla inceleniyor, at\u0131l\u0131m ve restorasyon:
\n\u201cSol tarihimiz, siyasi iktidar perspektifinin k\u00fcllendi\u011fi, hareketin donukla\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerle at\u0131l\u0131m d\u00f6nemlerinin birbirini izlemesinden olu\u015fuyor. Suphi yani 1920 Bak\u00fb TKP\u2019si ve Boran yani 1960\u2019lar\u0131n T\u0130P\u2019i iki At\u0131l\u0131md\u0131r. Bunlar\u0131 \u00f6nceki periyotlar\u0131n donuk ortalamac\u0131l\u0131\u011f\u0131na geri d\u00f6n\u00fclen, iktidar perspektifsizli\u011finin \u201crestore\u201d edildi\u011fi d\u00f6nemler takip etmi\u015ftir.\u201d
\nBu \u00fc\u00e7 lider ayn\u0131 zamanda, \u201cgenel hatlar\u0131yla solun kal\u0131c\u0131la\u015fan, nesnelle\u015fen kimlik \u00f6zellikleriyle \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f isimlerdir. Mustafa Suphi yurtseverli\u011fin, \u015eefik H\u00fcsn\u00fc parti \u00f6nceli\u011finin, Behice Boran sosyalizm vurgusunun maya tutmas\u0131nda ihmal edilemez katk\u0131lar\u0131yla an\u0131lmal\u0131d\u0131rlar\u201d, diyor G\u00fcler.
\nAma bu \u00fc\u00e7 d\u00f6nem bir s\u00fcreklilik g\u00f6stermiyor, \u201cs\u00f6z konusu tarihin temel karakteri s\u00fcreklilik de\u011fil kesintililiktir\u201d.
\n\u00d6yleyse bu kesintili s\u00fcreci nas\u0131l sahiplenece\u011fiz?
\nYazar\u0131n yan\u0131t\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve net: \u201cBu hatalar bizim hatalar\u0131m\u0131zd\u0131r. Ba\u015far\u0131lar bizim kazan\u0131mlar\u0131m\u0131zd\u0131r.\u201d Ve bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki tutumlar\u0131n zarar\u0131n\u0131 faydas\u0131ndan \u00e7ok g\u00f6r\u00fcyor: \u201cSolun geneli, sahiplenmek ve ele\u015ftirmeyi bir test sorusunun birbirini d\u0131\u015ftalayan yan\u0131tlar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor. Sahiplendi\u011fini ba\u015f tac\u0131 yapacaks\u0131n; ele\u015ftirdin mi, yerin dibine bat\u0131racaks\u0131n. Ki\u015fisel \u00fcslup d\u00fczeyinde vurgular\u0131 kuvvetlendirerek ak\u0131l a\u00e7\u0131c\u0131 olabilir bu e\u011filim. Ancak s\u00f6z konusu \u2018bizim tarihimiz\u2019 olunca yarar\u0131ndan \u00e7ok zarar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Olmu\u015ftur ve olmaya devam etmektedir…\u201d
\nG\u00fcler sahiplenmek i\u00e7in yaz\u0131yor, sahiplenmek i\u00e7in ele\u015ftiriyor. Ve ortaya ger\u00e7ekten bizim say\u0131yorsak, tarihimize bir bak\u0131\u015f \u00e7\u0131k\u0131yor. Suphi ile do\u011fu\u015fu, H\u00fcsn\u00fc ile aray\u0131\u015f\u0131 ve Boran ile a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yor, aktar\u0131yor, ele\u015ftiriyor. Ve s\u0131k s\u0131k soruyor : De\u011fer mi? Suphilerin \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze al\u0131p yurda d\u00f6nmeleri i\u00e7in de, H\u00fcsn\u00fc ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli aramalar\u0131 ve partide \u0131srar etmeleri i\u00e7in de ayn\u0131 yan\u0131t\u0131 veriyor: De\u011fer. \u015eartlar ne olursa olsun m\u00fccadeleye de\u011fiyor. Tarihe mal olman\u0131n alt\u0131nda bu inat yat\u0131yor.
\nKitab\u0131n i\u00e7eri\u011finin t\u00fcm\u00fcne de\u011finmek bu tan\u0131t\u0131m yaz\u0131s\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015f\u0131yor. Merak \u00e7ekecek baz\u0131 b\u00f6l\u00fcm ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 anmak belki bu eksi\u011fi biraz kapatacakt\u0131r: \u201cMustafa Suphi Rivayetleri\u201d, \u201c\u015eefik H\u00fcsn\u00fc Rivayetleri\u201d, \u201c68 Kopu\u015fu mu?\u201d, \u201c73 At\u0131l\u0131m\u0131 m\u0131?\u201d ilk elde alt\u0131 \u00e7izilebilecek ba\u015fl\u0131klar. G\u00fcler ele ald\u0131\u011f\u0131 tarihi 80\u2018lere kadar getiriyor.
\nSonras\u0131 i\u00e7in ise as\u0131l olarak i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131, sorumluluk \u00fcstlendi\u011fi ve \u00fcstlenmeye devam etti\u011fi Gelenek-TKP \u00e7izgisinin alt\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak \u00e7iziyor G\u00fcler, burada daha yapacak \u00e7ok \u015fey oldu\u011funu s\u00f6ylemekle birlikte al\u0131nan yolun \u00f6nemine i\u015faret ediyor. Son 30 sene i\u00e7in \u015f\u00f6yle diyor:
\n\u201cSivil toplumculuk partili m\u00fccadele ilkesini silseydi; ulusalc\u0131l\u0131kla el ele verip s\u0131n\u0131f eksenini siyasetten d\u0131\u015flayabilseydi; K\u00fcrt etkisi demokrasicilikten ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fe \u015fans tan\u0131masayd\u0131… T\u00fcrkiye\u2019de solculuk genetik m\u00fchendisli\u011fine kurban gitmi\u015f mi olacakt\u0131? T\u00fcrkiye\u2019de sol, anti-emperyalist, partili, sosyalizm hedefli karakterini yitirir ve ba\u015fka bir \u015fey haline gelir miydi?
\nBu cephede kavga otuz y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Son olarak AKP\u2019li y\u0131llarda sald\u0131r\u0131n\u0131n ne denli \u015fiddetlendi\u011fini biliyoruz. Bu kavgada solculuk direnmi\u015ftir ve kan\u0131mca badireyi atlatm\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekten de doksan y\u0131l\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 birikime ba\u011flayabilece\u011fimiz solculuk, bug\u00fcn T\u00fcrkiye siyaset sahnesinde kendine ait bir kulvara sahiptir. Sol, yedeklenememi\u015ftir.\u201d
\nVe \u201ctarihimiz (…) \u00e7ok de\u011ferli. Tarihimiz (…) a\u015f\u0131lmaya muhta\u00e7. A\u015fmak i\u00e7in ise daha yapacak \u00e7ok \u015fey var.\u201d diye bitiriyor, G\u00fcler.
\n\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bu kitab\u0131n T\u00fcrkiye sol tarihinin ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131na ger\u00e7ek bir kat\u0131 oldu\u011fu ise bence tart\u0131\u015f\u0131lmaz kalacak. Elbette son karar\u0131 ancak okuyanlar verebilecek.<\/p>\n

Aydemir G\u00fcler,\u00a0T\u00fcrkiye Sol Tarihinde Y\u00f6ntem ve Tart\u0131\u015fmalar, Yaz\u0131lama Yay\u0131nevi, Ekim 2010.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

O\u011fuz Kavala<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrkiye solunun tarihini yazmak ya da T\u00fcrkiye solunun tarihi \u00fczerine yazmak… Hem \u00e7ok i\u015flenen hem de halen \u00e7ok eksik bir alan. \u00c7ok \u015feyi eksik, \u00e7ok \u015feyimiz… Ger\u00e7ekten k\u00fct\u00fcphanelerimizde ne \u00e7ok sol tarih kitab\u0131 var ve herhalde yine de hepimiz ayn\u0131 eksikli\u011fi payla\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bizim tarihimiz ve bunu \u00f6nemsiyoruz. \u0130stiyoruz ki her \u015feyi bilelim, her […]<\/p>\n","protected":false},"author":397,"featured_media":47631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[119,38,510,511],"tags":[7164,7165],"class_list":["post-47630","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-82-sayi","category-dergi-sayilari","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-turkiye-sol-tarihinde-yontem-ve-tartismalar","tag-yazilama-kitap"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t