{"id":47816,"date":"2010-11-01T11:27:44","date_gmt":"2010-11-01T09:27:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=47816"},"modified":"2020-12-28T11:30:23","modified_gmt":"2020-12-28T08:30:23","slug":"50-soruda-dizisi-cok-yararli-bir-calisma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2010\/11\/01\/50-soruda-dizisi-cok-yararli-bir-calisma","title":{"rendered":"50 Soruda dizisi \u00e7ok yararl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma"},"content":{"rendered":"

Sak\u0131p Hazman \/ Bolu F tipi cezaevi<\/strong><\/p>\n

Hem politik tutuklu hem de A\u00d6F \u00f6\u011frencisiyim. \u201c50 Soruda\u201d dizisinin de okuruyum. Her t\u00fcrl\u00fc bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya ilgiliyim. Fakat \u00f6zel olarak da antropolojiye. Bu eksende \u201cinsan\u0131n evrimi\u201d, \u201cevren\u201d, genel anlamda da evrim kuram\u0131n\u0131 uzunca bir s\u00fcredir inceliyorum.<\/p>\n

\u0130nsan\u0131n evrimine dair ka\u00e7 kitap okudu\u011fumu hat\u0131rlam\u0131yorum, 18 y\u0131ld\u0131r cezaevinde oldu\u011fuma g\u00f6re, ka\u00e7 tane okumu\u015f olabilece\u011fimi tahmin edersiniz. Ama hi\u00e7 abart\u0131s\u0131z bir bi\u00e7imde, g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla belirteyim ki, Metin \u00d6zbek hocam\u0131z\u0131n \u201c50 Soruda insan\u0131n tarih\u00f6ncesi evrimi\u201d kadar yal\u0131n, anla\u015f\u0131l\u0131r ve harika bir \u00f6zet okumad\u0131m. Arkaik \u00e7a\u011flarla \u00e7ok\u00e7a ilgili oldu\u011fum i\u00e7in, belki de bana kolay ve sade bir \u00e7al\u0131\u015fma gibi gelmi\u015ftir, diye de d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bu sebeple yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt arkada\u015fa da Metin hocam\u0131z\u0131n bu kitab\u0131n\u0131 \u00f6nerdim. \u0130nan\u0131n d\u00f6rt arkada\u015f da ilk defa bu konuyla ilgili bir kitap okuyordu ve hepsinin de tepkileri ayn\u0131 bi\u00e7imde olumluydu. Bu nedenle Metin hocam\u0131z\u0131 bu ba\u015far\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 \u00f6zel olarak kutlamak istiyorum.<\/p>\n

Ama bu aralar en \u00e7ok da fizikle ilgiliyim. Daha do\u011frusu Newton fizi\u011fi ile kuantum fizi\u011fini, hem anlamak-kavramak hem de her iki fizi\u011fin toplumsal ya\u015fama neden ve nas\u0131l indirgendiklerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Bu konuda, \u0130brahim Semiz hocam\u0131z\u0131n \u201cG\u00f6relilik Kuramlar\u0131\u201d kitab\u0131 \u00e7ok isabetli bir \u00e7al\u0131\u015fma olmu\u015f. Ama okul y\u0131llar\u0131nda \u00e7ok ciddi bir fizik altyap\u0131s\u0131 olmayan biri olarak, ilk okudu\u011fumda istenen d\u00fczeyde hakim olamad\u0131m. \u0130\u015flenen konular\u0131 cezaevinde zaman zaman okumu\u015f olman\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir bilgilenme d\u0131\u015f\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir altyap\u0131m yok. Ama ikinci kez okumak zorunda kald\u0131m. \u0130kinci tur, \u00e7ok daha umut vericiydi; san\u0131r\u0131m ileride tekrar tekrar okumak ihtiyac\u0131 duyaca\u011f\u0131m bir temel kaynak oldu. G\u00f6relilik kuramlar\u0131n\u0131 daha farkl\u0131 anlatmak imkan\u0131 var m\u0131d\u0131r, bilemiyorum. Fakat \u0130brahim Semiz hocam\u0131z\u0131n bu kitab\u0131 sayesinde, cesaretlendim ve fizi\u011fe olan ilgim daha bir artt\u0131 gibi. Acaba diyorum, \u0130brahim hoca Newtonyen paradigmay\u0131; bir alg\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 olarak da veremez miydi? O zamanda san\u0131r\u0131m fizik felsefesine girmek zorunda kal\u0131rd\u0131. Mesela Newtonyen paradigman\u0131n, asl\u0131nda be\u015f bin y\u0131ll\u0131k hiyerar\u015fik ve devletli toplum modelinin kuramsal izah\u0131 oldu\u011fu belirtilebilirdi. Dedi\u011fim gibi, bu konu daha \u00e7ok felsefi bir sorgulamay\u0131 gerektiriyor. Mesela bu dizinin sonlar\u0131na do\u011fru, \u201ckuantum kuram\u0131 ve nanoteknoloji\u201d konulu bir kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 var. Acaba bu kitapta Tekin Dereli ve G\u00fclay Dereli hocalar\u0131m\u0131z, kuantum fizi\u011fini yukar\u0131da dile getirdi\u011fim felsefi bir a\u00e7\u0131dan da ele alabilirler mi? Mesela kuantum paradigmas\u0131n\u0131n, bizde farkl\u0131 olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 alg\u0131 ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 irdelenebilir mi? Newton fizi\u011fi ile k\u0131yaslanarak aradaki farkl\u0131l\u0131k felsefi a\u00e7\u0131dan da sorgulanabilir mi?<\/p>\n

\u201cNewtoncu bilim hiyerar\u015fiktir\u201d denir ve ya\u015famda her \u015feyin \u00f6zne-nesne, a\u015fk\u0131nc\u0131-i\u00e7kinci, kad\u0131n-erkek vb. ili\u015fkilere ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtilir. Bunun neden ve sonu\u00e7lar\u0131 irdelenebilir belki ve buna kar\u015f\u0131da kuantum fizi\u011finin yaratt\u0131\u011f\u0131 yeni bulu\u015f ve alg\u0131 konabilir.<\/p>\n

Kabul edersiniz ki \u201cdevrimcilik\u201d iddias\u0131nda olan insanlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yo\u011funla\u015fmalar\u0131, toplum ve toplumsal geli\u015fim yasalar\u0131 \u00fczerinedir. Bu durum genelde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler i\u00e7inde ge\u00e7erlidir elbette. Karl Marks\u2019\u0131n \u201cdeterminist tarih yasas\u0131ndan\u201d, John Locke\u2019un \u201cbireyselcili\u011fi\u201dne kadar, Adam Smith\u2019in \u201c\u00f6z-\u00e7\u0131kar ekonomisi\u201dnden, Charles Darwin\u2019in \u201cindirgemeci biyolojisi\u201dne kadar t\u00fcm\u00fc de Newtonyen fizik kuram\u0131ndan etkilenmi\u015flerdir. Ve bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr kendi kuram\u0131n\u0131, kendi teoremini olu\u015ftururken Newton fizi\u011fini esas ald\u0131, onu model olarak benimsedi. \u0130\u015fte, ben de bu noktadan diyorum ki, gerek Newton, gerek kuantum ve gerekse di\u011fer g\u00f6relilik kuramlar\u0131 verilirken ya da i\u015flenirken, toplumsal hayatla \u00e7ok sa\u011flam felsefi ba\u011flar\u0131 da kurulmal\u0131d\u0131r. Neden b\u00f6yle bir ba\u011f\u0131n kurulmas\u0131 gerekiyor derseniz; \u015fahsen bilginin \u201cg\u00fc\u00e7\u201d ve g\u00fcc\u00fcn de \u201ciktidar\u201d olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131 i\u00e7in derim\u2026<\/p>\n

\u00d6zetle fizik konusundaki temel talebim, onun felsefi olarak da sorgulanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Her ko\u015fulda \u201c50 Soruda\u201d dizisinin ger\u00e7ekten \u00e7ok ama \u00e7ok yararl\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011funun \u00f6nemle alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek istiyorum. Bu sebeple, eme\u011fi ge\u00e7en herkesi i\u00e7tenlikle kutluyor, ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n devam\u0131n\u0131 diliyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sak\u0131p Hazman \/ Bolu F tipi cezaevi Hem politik tutuklu hem de A\u00d6F \u00f6\u011frencisiyim. \u201c50 Soruda\u201d dizisinin de okuruyum. Her t\u00fcrl\u00fc bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya ilgiliyim. Fakat \u00f6zel olarak da antropolojiye. Bu eksende \u201cinsan\u0131n evrimi\u201d, \u201cevren\u201d, genel anlamda da evrim kuram\u0131n\u0131 uzunca bir s\u00fcredir inceliyorum. \u0130nsan\u0131n evrimine dair ka\u00e7 kitap okudu\u011fumu hat\u0131rlam\u0131yorum, 18 y\u0131ld\u0131r cezaevinde oldu\u011fuma g\u00f6re, […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[118,38,535],"tags":[4108,5106,3146,561],"class_list":["post-47816","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-81-sayi","category-dergi-sayilari","category-forum","tag-50-soruda","tag-bilim-ve-gelecek-kitapligi","tag-bilim-yayinciligi","tag-forum"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t