{"id":48590,"date":"2021-02-01T09:38:38","date_gmt":"2021-02-01T06:38:38","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=48590"},"modified":"2021-02-01T09:42:20","modified_gmt":"2021-02-01T06:42:20","slug":"trabzonun-vizonlari-su-samurlari-ve-covid-19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/02\/01\/trabzonun-vizonlari-su-samurlari-ve-covid-19","title":{"rendered":"Trabzon&#8217;un vizonlar\u0131 (su samurlar\u0131) ve Covid-19"},"content":{"rendered":"<p>Evrim s\u00fcrecinde tesad\u00fcflerin etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Wuhan ve Danimarka \u00f6rneklerinin \u201c\u00e7ok yak\u0131n\u0131m\u0131zda\u201d oldu\u011fu, do\u011faya bilin\u00e7sizce m\u00fcdahale s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e yeni pandemilerin bizleri bekledi\u011fi unutulmamal\u0131. Pandemilerin \u201cola\u011fan \u015f\u00fcphelileri\u201d olarak bilinen yarasa, fare ve vizon (su samuru) gibi hayvan t\u00fcrleri bizim co\u011frafyam\u0131z\u0131n da do\u011fal t\u00fcrleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir d\u00fcnya genelinde kitlesel \u00f6l\u00fcmlerin yan\u0131 s\u0131ra toplumsal ve ekonomik tahribata neden olan Covid-19 pandemisi, do\u011fan\u0131n t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n etkile\u015fimine a\u00e7\u0131k bir yap\u0131 \u00fczerine kurulu oldu\u011funu bir kez daha g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. \u00d6nceki d\u00f6nemlerde insano\u011flu kendi ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc daha edilgen bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, \u0130nsan \u00c7a\u011f\u0131 (Antroposen \u00c7a\u011f\u0131) olarak nitelendirilen Sanayi Devrimi\u2019nden bug\u00fcne kadar ya\u015fanan s\u00fcre\u00e7te, insano\u011flu d\u00fcnyan\u0131n en \u00fccra k\u00f6\u015felerini kapsayacak \u015fekilde geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez izler b\u0131rakmaya ba\u015flad\u0131. \u00dcretim teknolojilerinin yan\u0131 s\u0131ra ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fim, insano\u011flunun do\u011faya m\u00fcdahale olanaklar\u0131 art\u0131rd\u0131. K\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinin en \u00f6nemli akt\u00f6rlerinden olan \u00c7in\u2019in Wuhan Vah\u015fi Hayvan Pazar\u0131\u2019ndan ba\u015flayarak t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na alan Covid-19 pandemisi de \u0130nsan \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n (Antroposen \u00c7a\u011f\u0131) bir sonucu olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Ge\u00e7mi\u015fte sadece yerel vah\u015fi hayvanlar\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu pazarlar, \u00c7in\u2019in zenginle\u015fmesiyle birlikte Asya ve Afrika\u2019n\u0131n farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131ndan gelen ve normal ko\u015fullarda kolay kolay yan yana gelmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan vah\u015fi hayvanlar\u0131n sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 pazarlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Normal ko\u015fullarda farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131n hayvanlar\u0131 olan yarasa ve pangulin (kar\u0131ncayiyen), \u201ckonak\u201d ve \u201cara konak\u201d olarak Covid-19 pandemisinin \u201cola\u011fan \u015f\u00fcphelileri\u201d olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Avrupa\u2019daki \u00e7iftliklerde milyonlarca vizon (su samuru) itlaf edildi<\/strong><br \/>\nCovid-19 pandemisi s\u00fcrecinde dramatik bir \u015fekilde \u00f6n plana \u00e7\u0131kan bir di\u011fer olay ise Danimarka ve Polonya\u2019da bulunan \u00e7iftliklerdeki Covid-19 mutasyonu tespit edilen milyonlarca vizonun itlaf edilmesi oldu (1). \u00dclkemizde su samuru olarak bilinen vizonlar, de\u011ferli k\u00fcrkleri nedeniyle Danimarka ekonomisinin en \u00f6nemli ihra\u00e7 kalemleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Genellikle su kenarlar\u0131nda ya\u015fayan vizyonlar, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 sayesinde t\u0131pk\u0131 yarasalar, pangulinler, fareler gibi vir\u00fcs mutasyonlar\u0131 i\u00e7in \u201cara konak\u201d \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor (2). \u201cAra konak\u201d \u00f6zelli\u011fi ile \u00f6n plana \u00e7\u0131kan bu hayvanlar, vir\u00fcslerin mutasyonunda, insandan hayvana, hayvandan-insana ge\u00e7i\u015flerde kataliz\u00f6r i\u015flevi g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_48591\" aria-describedby=\"caption-attachment-48591\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-48591\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2-300x171.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"171\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2-300x171.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2-600x342.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-2.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-48591\" class=\"wp-caption-text\">Trabzon\u2019da bulunan su samuru iskeleti.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Anadolu\u2019daki bir\u00e7ok akarsuda oldu\u011fu gibi, do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm Trabzon\u2019un Ma\u00e7ka il\u00e7esinin i\u00e7inden ge\u00e7en De\u011firmendere de halen belirli say\u0131da su samuru pop\u00fclasyonuna ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Yol yap\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bilin\u00e7siz insan yerle\u015fimine ba\u011fl\u0131 olarak De\u011firmendere\u2019deki su samuru pop\u00fclasyonu, son d\u00f6nemde \u00f6nemli oranda azalmakla birlikte, bu hayvan t\u00fcr\u00fc b\u00f6lgede \u201cdere k\u00f6pe\u011fi\u201d olarak biliniyor ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor (3). Vir\u00fcs mutasyonlar\u0131 i\u00e7in \u201cara konak\u201d \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yan su samurlar\u0131, gece avlanma ve belirli bir b\u00f6lgede ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131yla insanlarla kolay kolay kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmiyor. B\u00f6lge insan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bal\u0131kla beslenmesi ve \u201cvah\u015fili\u011fiyle\u201d tan\u0131nan bu havyanlar, \u201c\u015fimdilik\u201d hi\u00e7bir ekonomik gelir olana\u011f\u0131 sunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in insanlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebiliyor.<\/p>\n<p>Do\u011fan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan insano\u011flu, di\u011fer canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131na m\u00fcdahale etti\u011fi ve b\u00fcy\u00fck \u00e7iftliklerle canl\u0131lar\u0131 ticari meta haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc her ortamda yeni hastal\u0131k mutasyonlar\u0131na kap\u0131 aral\u0131yor. Evrim s\u00fcrecinde tesad\u00fcflerin etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Wuhan ve Danimarka \u00f6rneklerinin \u00e7ok yak\u0131n\u0131m\u0131zda oldu\u011fu, do\u011faya bilin\u00e7sizce m\u00fcdahale s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e yeni pandemilerin bizleri bekledi\u011fi unutulmamal\u0131.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n<p>1) https:\/\/tr.euronews.com\/2020\/11\/10\/danimarka-da-mutant-covid-19-onlemi-17-milyon-vizon-itlaf-edildi<\/p>\n<p>2) https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Vizon<\/p>\n<p>3) https:\/\/www.ntv.com.tr\/turkiye\/trabzonda-su-samuru-iskeleti-bulundu,_l9gUj_r-UqMmL7l6hdc6A<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evrim s\u00fcrecinde tesad\u00fcflerin etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Wuhan ve Danimarka \u00f6rneklerinin \u201c\u00e7ok yak\u0131n\u0131m\u0131zda\u201d oldu\u011fu, do\u011faya bilin\u00e7sizce m\u00fcdahale s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcddet\u00e7e yeni pandemilerin bizleri bekledi\u011fi unutulmamal\u0131. Pandemilerin \u201cola\u011fan \u015f\u00fcphelileri\u201d olarak bilinen yarasa, fare ve vizon (su samuru) gibi hayvan t\u00fcrleri bizim co\u011frafyam\u0131z\u0131n da do\u011fal t\u00fcrleri aras\u0131nda yer al\u0131yor. Bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir d\u00fcnya genelinde kitlesel \u00f6l\u00fcmlerin yan\u0131 s\u0131ra [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3047,"featured_media":48592,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5848,673,5891,7306,5762],"class_list":["post-48590","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-covid-19","tag-doga","tag-pandemi","tag-su-samuru","tag-wuhan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3047"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48590"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48590\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}