Frans\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, dev mimivir\u00fcslerin, bakteri ve di\u011fer mikroorganizmalar taraf\u0131ndan uygulanan CRISPR sistemine benzer bir savunma mekanizmas\u0131 kullanarak, istilac\u0131lara kar\u015f\u0131 kendilerini savunduklar\u0131n\u0131 saptad\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdiler. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bir mimivir\u00fcste i\u015fleyen bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin ke\u015ffinin, dev vir\u00fcs\u00fcn ya\u015fam a\u011fac\u0131nda yeni bir dal\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi iddialar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini savunuyorlar.
\nMimivir\u00fcsler, \u0131\u015f\u0131k mikroskobu alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcnecek b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. Yakla\u015f\u0131k yar\u0131m mikrometre olan ve ilk kez, bir su kulesinde ya\u015fayan amipleri enfekte etti\u011fi bulunan mimivir\u00fcsler, baz\u0131 bakterilerinkine k\u0131yasla daha b\u00fcy\u00fck genoma sahiptir. \u00c7i\u00e7ek vir\u00fcs\u00fcn\u00fc de i\u00e7eren vir\u00fcslerle uzaktan ili\u015fkili olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, mimivir\u00fcslerin, \u00e7o\u011fu vir\u00fcsten farkl\u0131 olarak aminoasit, DNA harfleri ve kompleks proteinler \u00fcreten genleri vard\u0131r.
\n\u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten, Fransa Aix-Marseille \u00dcniversitesi\u2019nden mikrobiyolog Bernard La Scola ile meslekta\u015f\u0131 Didier Raoul, mimivir\u00fcslerin cans\u0131z vir\u00fcslerle canl\u0131 mikroplar aras\u0131nda bulan\u0131k bir \u00e7izgide yer ald\u0131klar\u0131n\u0131 ifade ediyor. Raoult\u2019a g\u00f6re, mimivir\u00fcs, tipik bir vir\u00fcs olarak de\u011ferlendirilemez. Daha ziyade, bir prokaryota, \u00e7ekirdek i\u00e7ermeyen bakterileri de kapsayan mikroplara daha \u00e7ok benzerlik g\u00f6stermektedir.
\nRaoult, La Scola ve meslekta\u015flar\u0131n\u0131n 2008\u2019de bildirdikleri \u00fczere, mimivir\u00fcsler, prokaryotlarda oldu\u011fu gibi, virofajlar olarak bilinen vir\u00fcsler taraf\u0131ndan istila edilir. Alt\u0131 y\u0131l sonra 2014\u2019te, ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma grubu, kimi \u00e7e\u015fit mimivir\u00fcsleri enfekte edip di\u011ferlerini etmeyen, Zamilon diye adland\u0131r\u0131lan bir virofaj buldular. Raoult, mimivir\u00fcslerin kendi kendini kopyalama yetene\u011fini \u00e7\u00f6kerten bu enfeksiyonlar\u0131n, CRISPR\u2019a \u00e7ok benzeyen bir savunma sisteminin evrimine yol a\u00e7m\u0131\u015f olabildi\u011fi hipotezini ortaya att\u0131.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k savunmas\u0131<\/strong><\/em>
\nBakterilerin ve di\u011fer prokaryotlar olan arkelerin CRISPR sistemleri, faj ve di\u011fer istilac\u0131 DNA\u2019lar\u0131n\u0131 e\u015fleyen, k\u0131sa DNA dizilerinden olu\u015fmu\u015f bir k\u00fct\u00fcphaneye sahiptir. Bu k\u00fct\u00fcphanedeki dizilerle e\u015flenebilen yabanc\u0131 bir DNA dizisi, bir h\u00fccreye sald\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zelle\u015fmi\u015f \u2018Cas\u2019 enzimleri, i\u015fgalci DNA sarmal\u0131n\u0131 gev\u015fetip par\u00e7alara b\u00f6lerek enfeksiyon olu\u015fumunu durdurur. Biyologlar, \u015fu g\u00fcnlerde, genomlar\u0131 d\u00fczelten bir teknoloji olarak CRISPR\u2019\u0131 tekrar \u00f6nermi\u015flerdir.
\nRaoult\u2019un ekibi, 60 mimivir\u00fcs su\u015funun genomlar\u0131n\u0131, benzer bir savunma sistemine sahip olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 belirlemek amac\u0131yla analiz etti ve zamilon virofajlar\u0131n genomlar\u0131n\u0131 e\u015fleyen dizileri inceledi. Bu ekip, zamilona diren\u00e7li oldu\u011fu tespit edilen mimivir\u00fcslerin, ayr\u0131ca, faj\u0131n genomuyla e\u015fle\u015fen k\u0131sa bir DNA k\u0131sm\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131 tespit etti.
\nRaoult\u2019un ekibi, bu dizilere kom\u015fu, DNA\u2019y\u0131 gev\u015feten ve par\u00e7alayabilen enzimleri kodlayan genler buldular. CRISPR ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde de, Cas enzimlerini kodlayan genler, vir\u00fcs\u00fc tan\u0131yan dizilerin yan\u0131nda bulunur. Sistemin farkl\u0131 bile\u015fenlerinin devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131, mimivir\u00fcsleri, zamilon vir\u00fcfaj sald\u0131r\u0131s\u0131na daha yatk\u0131n hale getirdi. Bu bulgular, Nature\u2019da 29 \u015eubat\u2019ta yay\u0131mland\u0131.
\nRoult\u2019a g\u00f6re, mimivir\u00fcslerin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine sahip olmalar\u0131, di\u011fer mikrop ve vir\u00fcslerle kaynaklar i\u00e7in yar\u0131\u015fmak zorunda olduklar\u0131ndan dolay\u0131 anlaml\u0131d\u0131r. Mimivir\u00fcsler, prokaryotlar\u0131n topluluk halinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131rada sahip olduklar\u0131 zorluklar\u0131n benzerleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Mimivir\u00fcsler, vir\u00fcs ve prokaryotlara kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek zorundad\u0131r. Roalt, mimivir\u00fcslerin, antibiyotik bile\u015fikleri dahi salg\u0131lad\u0131klar\u0131ndan \u015f\u00fcphe etmektedir.
\nRoult, yeni bir tart\u0131\u015fma zemini olu\u015fturarak, mimivir\u00fcslerin, bakteri, arke ve \u00f6karyotlar\u0131n yan\u0131nda, bir \u015fekilde d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc domaini olu\u015fturdu\u011funu savunmu\u015ftur. Roalt, mimivir\u00fcslerin MIMIVIRE olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 savunma sistemlerine sahip olmalar\u0131n\u0131n, ya\u015fam a\u011fac\u0131nda kendilerine \u00f6zg\u00fc bir dala sahip olduklar\u0131 tezini daha da destekledi\u011fini savunuyor ve bu sistemleri, \u00e7ok eski bir adaptasyon olarak g\u00f6r\u00fcyor.
\n\u0130spanya\u2019da Alicante \u00dcniversitesi\u2019nde bir mikrobiyolog olup, 1990\u2019larda prokaryotlarda CRISPR dizilerini tan\u0131mlayan Francisco M\u00f3jica, CRISPR bile\u015fenlerinin, di\u011fer vir\u00fcslerde de bulundu\u011funu, ancak sistemlerin \u00e7al\u0131\u015fma mekanizmalar\u0131n\u0131n belli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti. Francisco M\u00f3jica, mimivir\u00fcslerin bir atas\u0131n\u0131n, di\u011fer bir mikroptan MIMIVIRE\u2019yi edindi\u011finden \u015f\u00fcphe etmi\u015ftir. M\u00f3jica\u2019ya g\u00f6re, MIMIVIRE ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda rol oynayan mekanizmay\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in kesinlikle yo\u011fun bir ilgi olacakt\u0131r. M\u00f3jica, CRISPR\u2019dan \u00e7ok farkl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131n beklentisi i\u00e7erisindedir.
\nNew York\u2019ta Rockefeller \u00dcniversitesi\u2019nde bir bakteriyolog olan Luciano Marraffini\u2019ye g\u00f6re, Raoult\u2019un ekibi, MIMIVIRE\u2019nin viral bir savunma sistemi oldu\u011funun sa\u011flam bir \u00f6rne\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Marraffini, MIMIVIRE\u2019nin virofaj enfeksiyonunun nas\u0131l durdurulabilece\u011fiyle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.
\nMarrafini\u2019ye g\u00f6re, CRISPR ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n, bir genom d\u00fczeltme arac\u0131 olarak yeniden ama\u00e7lanmaya nas\u0131l yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlan\u0131rken, mimivir\u00fcslerle \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcrprizler bar\u0131nd\u0131rabilir. MIMIVIRE\u2019yi de i\u00e7eren baz\u0131 dev vir\u00fcslerin yeni biyolojinin b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla tamam\u0131n\u0131 ku\u015fatacak olmas\u0131, yeni uygulamalar bar\u0131nd\u0131rabilir. Belki de, genom d\u00fczeltilmesinde belki de di\u011fer alanlarda.<\/p>\n