Kendimi bildim bile ya\u015fam\u0131n kayna\u011f\u0131nda bir ilahi g\u00fc\u00e7 g\u00f6rmeyi reddettim. Ancak bu bilin\u00e7li bir taraf olma halinden \u00e7ok kabulleri reddetmeye duydu\u011fum inattan beslenen bir konumlan\u0131\u015ft\u0131. Ergendim, isyank\u00e2rd\u0131m, dogman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndayd\u0131m ama bu yana koymam gereken teoriye de h\u00e2kim de\u011fildim. Az\u0131c\u0131k dinozorlar, ortaya b\u00fcy\u00fck patlama, \u00fcremek i\u00e7in iki canl\u0131n\u0131n yetti\u011fine dair savunu biraz da. Hepsi hepsi buydu elimdekilerin. Ortaokulday\u0131m, ben tamam\u0131n\u0131 bilmesem de ya\u015fam\u0131n kayna\u011f\u0131na dair bilimsel bir a\u00e7\u0131klama vard\u0131; ondan taraft\u0131m.\u00a0 Kar\u015f\u0131mda da \u201csenin deden maymun o zaman\u201d korosu ve g\u00fclmekle ba\u015flay\u0131p h\u00f6yk\u00fcrmekle biten sata\u015fmalar\u0131. Sonra y\u0131llar ge\u00e7ti, ben evrimi kafam\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fc yara yara anlamaya, seviyeyi bu denli geriye \u00e7eken tart\u0131\u015fmalardan da \u0131srarla uzakta durmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Son darbeyi vurmu\u015f olman\u0131n, art\u0131k \u00fczerine s\u00f6z s\u00f6ylenemeyecek bir nokta koyman\u0131n, adl\u0131 ad\u0131nca zafer kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanman\u0131n dalga dalga yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcn i\u00e7inden y\u00fckselen \u2018maymun dede\u2019 sesleri pek eksilmedi ama. Ya\u015ftan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ergenlik halidir o g\u00fcl\u00fc\u015f, bilirim. Zaten \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n gerisinde ad\u0131mlayan m\u00fcfredat\u0131n k\u00fclliyen talan edildi\u011fi, Darwin\u2019i g\u00f6r\u00fcnmez, evrimi an\u0131lmaz k\u0131lma \u00e7abalar\u0131n\u0131n tepeye t\u0131rmand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde sesi daha y\u00fcksek perdeden geliyor hem de. Ama kar\u015f\u0131s\u0131nda da t\u00fcm ku\u015fatmaya ra\u011fmen, bilgiye eri\u015febilen gen\u00e7ler var. Biz ansiklopedi maddelerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131k, fena m\u0131 olurdu ortaokuldayken ya\u015fam\u0131 \u201cbakteriden Britney Spears\u2019a uzanan s\u00fcre\u00e7\u201d diye anlatan bir kitap olsa? Neyse ki, Glenne Murphy yazm\u0131\u015f, art\u0131k var. Kendimi bildim bile ya\u015fam\u0131n kayna\u011f\u0131nda bir ilahi g\u00fc\u00e7 g\u00f6rmeyi reddettim. Ancak bu bilin\u00e7li bir taraf olma halinden \u00e7ok kabulleri reddetmeye duydu\u011fum inattan beslenen bir konumlan\u0131\u015ft\u0131. Ergendim, isyank\u00e2rd\u0131m, dogman\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131ndayd\u0131m ama bu yana koymam gereken teoriye de h\u00e2kim de\u011fildim. Az\u0131c\u0131k dinozorlar, ortaya b\u00fcy\u00fck patlama, \u00fcremek i\u00e7in iki canl\u0131n\u0131n yetti\u011fine dair savunu biraz da. Hepsi hepsi buydu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2739,"featured_media":48944,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[7354,38,513,510,511],"tags":[7381,7382,7217,7383],"class_list":["post-48943","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-203-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-evrim-dunya-uzerindeki-yasamin-tam-hikayesi","tag-glenn-murphy","tag-isil-kizilirmak","tag-turkiye-is-bankasi-kultur-yayinlari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48943","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2739"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48943"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48943\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48944"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48943"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48943"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48943"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nEvrim D\u00fcnya \u00dczerindeki Ya\u015fam\u0131n Tam Hik\u00e2yesi<\/em>, uzun yolculu\u011fumuzu; ya\u015fam\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 ve canl\u0131lar\u0131n bildi\u011fimiz formlar\u0131na eri\u015fme ad\u0131mlar\u0131n\u0131 merak eden, yetinmeyen, \u015fa\u015f\u0131ran, kimi zaman ikna olmay\u0131p reddeden bir \u00e7ocu\u011fun sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayarak anlatan bir kitap. \u201cCanl\u0131 nedir?\u201d sorusuyla ba\u015fl\u0131yor Murphy, ezberleri eliyor bir bir. Kimdir, nedir canl\u0131? Hoplar, z\u0131plar m\u0131? Bir kaya gibi sabit olsa da kabul m\u00fc? Sorusunu do\u011frular\u0131 s\u0131ralayarak yan\u0131tlamak yerine yeni sorular ekliyor pe\u015fine ve okurunu banyo fayanslar\u0131n\u0131n aras\u0131na, kavanozdaki konservenin \u00fczerine daha dikkatli bakmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u201cBilimin \u00e7ehresini sonsuza dek de\u011fi\u015ftiren kitap\u201d; T\u00fcrlerin K\u00f6keni geliyor ard\u0131ndan. Evrim teorisini birka\u00e7 maddede \u00f6zetledikten sonra Beagle\u2019a konuk ediyor okurunu. Yan\u0131tlarla sorular birbirini koval\u0131yor kitap boyunca. Rhea\u2019n\u0131n ne oldu\u011funu \u00f6\u011frendin peki ya Darwin\u2019i Peru\u2019da afallatan neydi? \u0130lerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde, hayvanlar\u0131n isimlendirili\u015fi ile ba\u015flay\u0131p temel taksonomi bilgisi ile devam eden bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yor. Carnivora tak\u0131m\u0131n\u0131n catus t\u00fcr\u00fcndendir, felis derler cinsine, hangi dostundur bu? Homarus Americanus da kim ola ki? \u201cBenim atam maymun de\u011fil\u201dcilerden yorulmu\u015fken solucan b\u00fcy\u00fckbaba m\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 bir de? S\u00fcngerlerin dirse\u011finde i\u015fi ne? S\u00fcm\u00fckl\u00fcb\u00f6cekler kurumaktan neden korkar? gibi y\u00fczlerce soru yol arkada\u015f\u0131 oluyor okura. Tyrannosaurus Rex\u2019ten heybetli dinozorlar da oldu\u011fu, kaplanlar\u0131n evcil kediler gibi m\u0131r\u0131ldamad\u0131\u011f\u0131, salyangozlar\u0131n dillerine radula dendi\u011fi, koala kelimesinin Aborjin dilinde \u201ci\u00e7ecek yok\u201d anlam\u0131na geldi\u011fi \u00f6\u011freniliyor sayfalar\u0131 \u00e7evirdik\u00e7e. Sonunda, biz \u201cy\u00fcce memeliler\u201d \u00e7\u0131k\u0131yoruz sahneye. B\u00fcy\u00fck volkanik patlamalar\u0131n i\u00e7inde ad\u0131mlay\u0131p balinalarla y\u00fczerek 150 milyon y\u0131ldan fazlad\u0131r D\u00fcnya\u2019ya h\u00fckmeden canl\u0131lar\u0131 tan\u0131yor okur ve bedenini ya\u015fam\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcyle birlikte g\u00f6rmeyi \u00f6\u011frenmi\u015f olarak tamaml\u0131yor uzun yolculu\u011fu. Kitap okuruna diyor ki; hi\u00e7bir \u015fey birdenbire olmad\u0131, tepelerden yere inmedi canl\u0131lar, ad\u0131m ad\u0131m geldik bu yere, eksilenler ve eklenenler oldu zamanla, b\u00f6yle kavu\u015ftuk bug\u00fcnk\u00fc ya\u015fama.
\nMurphy, farkl\u0131 t\u00fcrlere dair bilgileri maddeler halinde s\u0131ralamak yerine okurunun ilgisine seslenmeyi se\u00e7iyor. Ya\u015fam \u00f6yk\u00fcm\u00fcz\u00fc yaprak peygamber devesinin gizli silah\u0131ndan likenlerin ya\u015fam ortamlar\u0131na, k\u00f6pekbal\u0131klar\u0131n\u0131n j\u00f6leli pastalar\u0131ndan semenderlerin bebeksi ifadesinin kayna\u011f\u0131na do\u011fru gezinerek anlatmay\u0131 se\u00e7iyor. G\u00f6rsel d\u00fczenleme de metnin ak\u0131\u015f\u0131na paralel bi\u00e7imde ilerliyor, bolca ill\u00fcstrasyon, de\u011fi\u015fen fontlar, \u015fa\u015f\u0131rma nidalar\u0131 ile okurun dikkatini diri tutmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. Kitab\u0131n sayfalar\u0131nda her konuda bilgisi s\u0131n\u0131rs\u0131z bir kedi geziniyor, ad\u0131n\u0131 bile duymam\u0131\u015f olabilece\u011finiz hayvanlar\u0131 tan\u0131mak i\u00e7in onu takip etmek yeterli. \u00a0\u201cAradan \u00e7\u0131kartal\u0131m\u201d k\u00f6\u015felerinde metne ek detaylara yer veriliyor. B\u00f6l\u00fcmler soru-cevap tablolar\u0131, e\u015fle\u015ftirme etkinlikleri, g\u00f6zlem \u00f6nerileri, bulmacalarla ilerliyor; Murphy bu uzun yolculu\u011fu tad\u0131na doyulmaz \u015fekilde anlat\u0131yor.
\nHayli b\u00fcy\u00fck meseleleri herkes i\u00e7in anla\u015f\u0131l\u0131r ve ilgi \u00e7ekici hale getirmek Murphy\u2019nin ger\u00e7ek anlamda i\u015fi zaten. Yazar, lisans\u00fcst\u00fc e\u011fitimini genetik alan\u0131nda tamamlad\u0131ktan sonra Londra Bilim M\u00fczesi\u2019nde \u201cBilim Habercileri\u201d ekibinin y\u00f6neticisi olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f. \u00c7ocuklar\u0131n diline, \u00f6\u011frenme pratiklerine h\u00e2kimiyetinin kayna\u011f\u0131nda g\u00fcnl\u00fck mesaisinin etkisini yads\u0131yamay\u0131z. U\u00e7amayan ku\u015flar\u0131n \u00f6zelliklerini ya da \u00e7ift eklemli bir insan\u0131n r\u00f6ntgen cihaz\u0131nda nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc merak edenler, s\u00fcm\u00fc\u011f\u00fcn renginden kakan\u0131n kokusuna dek ilgin\u00e7 sorulara yan\u0131t arayan yazar\u0131n \u00fclkemizde yay\u0131mlanan di\u011fer kitaplar\u0131na da g\u00f6z atabilir.
\nEvrim: D\u00fcnya \u00dczerindeki Ya\u015fam\u0131n Tam Hik\u00e2yesi, Glenn Murphy, Resimleyen: Mike Phillips, \u00c7ev. Emre Yavuz, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 2020, 163 s.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"