Gezegenimiz \u00fczerindeki vir\u00fcs \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00e7ok y\u00fcksektir. \u0130nsan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131ndaki vir\u00fcs \u00e7e\u015fitlili\u011fini inceleyen Wellcome Sanger Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden ve Avrupa Biyoinformatik Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden (EMBL-EBI) ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 daha \u00f6nce tespit edilmemi\u015f 140.000\u2019den fazla viral t\u00fcr\u00fcn ba\u011f\u0131rsakta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 raporlad\u0131.<\/p>\n
Cell<\/em> dergisinde yay\u0131nlanan makale, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden toplanan 28.000\u2019den fazla ba\u011f\u0131rsak mikrobiyom \u00f6rneklerinin analizini i\u00e7ermektedir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n tespit etti\u011fi vir\u00fcslerin say\u0131s\u0131 ve t\u00fcr \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 derecede y\u00fcksekti. \u00c7al\u0131\u015fmadan elde edilen veriler, ba\u011f\u0131rsakta ya\u015fayan vir\u00fcslerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini anlamak i\u00e7in yeni ara\u015ft\u0131rmalara yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n Daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalardan bildi\u011fimiz \u00fczere insan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin y\u00fcksek oldu\u011fu bir ortamd\u0131r. Bakterilerin yan\u0131 s\u0131ra bakteriyofaj veya faj olarak bilinen, bakterileri enfekte eden (bakterileri konak organizma olarak kullanan) y\u00fczbinlerce vir\u00fcs ba\u011f\u0131rsakta ya\u015famaktad\u0131r. Ba\u011f\u0131rsak mikrobiyomundaki dengesizli\u011fin hastal\u0131klara, alerji, obezite gibi pek \u00e7ok metabolik s\u00fcrecin katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k durumlara yol a\u00e7abilece\u011fi bilinmektedir. Bu bilgilerin yan\u0131 s\u0131ra, ba\u011f\u0131rsakta ya\u015fayan bakteriler ve onlar\u0131 enfekte eden fajlar\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda ve insan hastal\u0131klar\u0131nda oynad\u0131\u011f\u0131 rol hakk\u0131nda \u00e7ok az veriye sahibiz.<\/p>\n Wellcome Sanger Enstit\u00fcs\u00fc ve EMBL-EBI\u2019den ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, metagenomik ad\u0131 verilen bir DNA dizileme y\u00f6ntemini kullanarak ba\u011f\u0131rsakta bulunan t\u00fcrleri tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 28.000\u2019den fazla \u00f6rnek incelenerek \u00f6rneklerdeki viral t\u00fcrler katalogland\u0131. S\u00f6z konusu analiz insan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131nda 140.000\u2019den fazla viral t\u00fcr\u00fcn bulundu\u011funu ve bu oran\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 daha \u00f6nce tespit edilemeyen t\u00fcrlerin olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan Dr. Alexandre Almeida, t\u00fcm vir\u00fcslerin \u201czararl\u0131\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek vir\u00fcslerin ba\u011f\u0131rsak ekosisteminin ayr\u0131lmaz bir bile\u015feni oldu\u011funu ifade etti. Varl\u0131\u011f\u0131 raporlanan on binlerce vir\u00fcs aras\u0131ndan \u201cGubaphage\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan, yayg\u0131n bir bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fclen yeni bir soy ke\u015ffedildi. Bu yeni soy ortak bir ataya sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir grup vir\u00fcsten olu\u015fmaktad\u0131r. Gubaphage soyunun, 2014 y\u0131l\u0131nda ke\u015ffedilen crAssphage soyundan sonra insan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131ndaki en yayg\u0131n vir\u00fcs soyu oldu\u011fu tespit edildi. Bu vir\u00fcs soylar\u0131n\u0131n her ikisi de insan ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131ndaki benzer bakterileri enfekte ediyor gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir ancak Gubaphage\u2019\u0131n i\u015flevlerini tam olarak belirlenebilmesi i\u00e7in daha fazla ara\u015ft\u0131rmaya ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n Vir\u00fcslerin tespiti ve kataloglanmas\u0131, gelecekteki vir\u00fcs biyolojisi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ekolojik ve evrimsel analiz yap\u0131labilmesine rehberlik edecektir.<\/p>\n