Ulusal Sa\u011fl\u0131k Enstit\u00fcleri\u2019nden (NIH) biliminsanlar\u0131, sivrisineklerde bulunan bir proteinin sar\u0131humma, dang hummas\u0131, Bat\u0131 Nil vir\u00fcs\u00fc ve Zika vir\u00fcs\u00fc kaynakl\u0131 hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 kullan\u0131labilece\u011fini raporlad\u0131.<\/p>\n
PNAS\u2019ta yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re sivrisineklerde bulunan AEG12 proteini bu hastal\u0131klar\u0131n etmeni olan vir\u00fcsleri etkisiz hale getirebiliyor, protein bu i\u015flevini vir\u00fcslerin zarf yap\u0131s\u0131n\u0131 karars\u0131z hale getirip bu koruyucu kaplamay\u0131 bozarak ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. S\u00f6z konusu protein, viral zarf \u00fczerinde etki etmesi nedeniyle i\u015flevini her vir\u00fcs i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftiremiyor. Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00f6zellikle d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda milyonlarca insan\u0131 etkileyen vir\u00fcslere kar\u015f\u0131 tedavi a\u015famas\u0131nda AEG12 proteininden yararlan\u0131labilece\u011fini ifade etmekte.<\/p>\n
Biliminsanlar\u0131 AEG12 proteininin yap\u0131s\u0131n\u0131 anlayabilmek i\u00e7in X-\u0131\u015f\u0131n\u0131 kristalografisi metodunu kulland\u0131. Molek\u00fcler d\u00fczeye yap\u0131lan incelemeler AEG12 proteinin lipitleri (ya\u011f) veya vir\u00fcs\u00fcn b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayan zarf\u0131n ya\u011f benzeri bile\u015fenlerini par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bu nedenle AEG12 proteini baz\u0131 vir\u00fcsler \u00fczerinde \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc bir g\u00fcce sahiptir.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, AEG12 proteininin Zika, Bat\u0131 Nil ve benzer yap\u0131daki vir\u00fcslerin bulundu\u011fu bir vir\u00fcs ailesi olan Flavivir\u00fcslere kar\u015f\u0131 en y\u00fcksek etkiye sahip oldu\u011funu belirtiyor. Yine ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re bu protein, COVID-19 etmeni olan SARS-CoV-2 \u00fczerinde de etkili olabilir ancak bu konu daha ileri \u00e7al\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Biliminsanlar\u0131 SARS-CoV-2\u2019ye kar\u015f\u0131 AEG12 proteini kullan\u0131m\u0131n\u0131n y\u0131llarca s\u00fcrecek biyom\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fini de belirtiyor. AEG12\u2019nin tedavi a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyen durumlardan biri proteinin k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerini de par\u00e7alamas\u0131d\u0131r. Bu nedenle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar proteini sadece hedef vir\u00fcs i\u00e7in kullan\u0131labilecek bi\u00e7imde yeniden tasarlamak zorunda.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda sivrisineklerin AEG12 \u00fcretimleri de incelendi. Sivrisinekler AEG12 proteinini kan yoluyla ald\u0131klar\u0131 flavivir\u00fcslerle enfekte olduktan sonra \u00fcretmeye ba\u015flar. T\u0131pk\u0131 insanlardaki gibi sivrisinekler de vir\u00fcslere kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkisi olu\u015fturur ve AEG12 proteini \u00fcretimi ile birlikte vir\u00fcslerin koruyucu zarf\u0131 k\u0131r\u0131l\u0131r. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 veriler halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, yeni salg\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek veya hali haz\u0131rda s\u00fcren salg\u0131nlarla m\u00fccadele etmek i\u00e7in kullan\u0131labilir.<\/p>\n