{"id":4925,"date":"2016-03-30T12:52:42","date_gmt":"2016-03-30T09:52:42","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=4925"},"modified":"2016-03-30T12:52:42","modified_gmt":"2016-03-30T09:52:42","slug":"ne-bildiginiz-nasil-gordugunuzu-etkileyebilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/03\/30\/ne-bildiginiz-nasil-gordugunuzu-etkileyebilir","title":{"rendered":"Ne bildi\u011finiz, nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc etkileyebilir"},"content":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: <\/strong>Arap\u00e7a bilen ve bilmeyen denekleri test etmek i\u00e7in harfler birbirlerine benzerliklerine g\u00f6re grupland\u0131. Johns Hopkins \u00dcniversitesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, iki grubun harfleri birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit etti.<\/p>\n

 <\/p>\n

Benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015feyi mi g\u00f6r\u00fcyorsunuz? E\u011fer o \u015feyle ilgili benden daha fazla bilgi sahibiyseniz, muhtemelen hay\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Arap alfabesini kullanarak, bir dilde uzman olanlarla o dili bilmeyenlerin harfleri nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerine bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131lar ve dildeki uzmanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6rsel i\u015fleyi\u015fi etkiledi\u011fini g\u00f6steren sonu\u00e7lar buldular.<\/p>\n

Yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re insanlar, kendilerine yabanc\u0131 olmayan nesneleri, arabalar, ku\u015flar ve y\u00fczlerden, alfabedeki harflere kadar her \u015feyi, dikkate de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Johns Hopkins \u00dcniversitesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bulgular\u0131 Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance<\/em> dergisinde yay\u0131mlanacak, fakat halihaz\u0131rda \u00e7evrimi\u00e7i olarak eri\u015filebilir duruma.<\/p>\n

Makalenin yazarlar\u0131ndan ve \u00fcniversitenin Bili\u015fsel Bilimler B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Brenda Rapp \u201cG\u00f6rsel sistemimizin basit bir i\u015fleyi\u015finin oldu\u011funu ve bir dili bilmeden de o dildeki farkl\u0131 harflerin karakteristiklerini tespit edebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Fakat durum asl\u0131nda \u00f6yle de\u011fil. Ne bildi\u011finiz, nas\u0131l g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc etkiliyor\u201d diyor.<\/p>\n

Rapp\u2019in laboratuvar\u0131nda doktora sonras\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma yapan Robert W. Wiley ve Bili\u015fsel Bilimler B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Do\u00e7.Dr. Colin Wilson\u2019\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 Arap\u00e7a\u2019y\u0131 \u00e7ok iyi bilen 25 ki\u015fi ve hi\u00e7 bilmeyen 25 ki\u015fi \u00fczerinde yapt\u0131lar. Deneklere, tek seferde bir \u00e7ift olmak \u00fczere, toplam 2000 \u00e7ift harf g\u00f6sterilerek, bu harf \u00e7iftlerinin ayn\u0131 m\u0131 yoksa farkl\u0131 m\u0131 oldu\u011fu soruldu. Cevaplar\u0131n h\u0131z ve do\u011fruluklar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

Harfleri ay\u0131rt etmekte dili hi\u00e7 bilmeyenler, o dilde uzman olanlara g\u00f6re daha h\u0131zl\u0131 olurken, uzman olanlar da do\u011fru cevap vermede hi\u00e7 bilmeyenlere g\u00f6re daha iyi sonu\u00e7lar g\u00f6sterdi. Bununla birlikte, bir harf ne kadar fazla karakteristik \u00f6zelli\u011fe sahipse, dili hi\u00e7 bilmeyenler o kadar yava\u015f cevap verdiler. Uzmanlarda durum tam tersi oldu; bir harf ne kadar k\u0131vr\u0131m ve kavis sahibiyse, o kadar kolay ay\u0131rt edildi.<\/p>\n

Sonu\u00e7lar ayr\u0131ca, hangi harflerin dili hi\u00e7 bilmeyenlere, hangilerinin uzman olanlara ayn\u0131 gibi g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili olarak da hiyerar\u015fik k\u00fcme \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi y\u00f6ntemiyle analiz edildi. Belli harfler \u00fczerinde herkes hemfikir olma e\u011filimindeyken, baz\u0131 s\u00fcrpriz g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131 da tespit edildi.<\/p>\n

Arap\u00e7a bilmeyen insanlar\u0131 zorlayan harf \u00e7iftleri, uzman olanlar\u0131 zorlayanlardan tamamen farkl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Sonu\u00e7lara g\u00f6re, uzman olanlar\u0131n fikirleri, harflerin isimleri, yaz\u0131l\u0131\u015flar\u0131 veya seslendirili\u015fleri gibi daha \u00e7ok g\u00f6rsel olmayan \u00f6zellikleri taraf\u0131ndan etkileniyor.<\/p>\n

Wiley, \u201cBir alfabeyi okumada uzman oldu\u011funuzda bu neyi de\u011fi\u015ftirir? G\u00f6rsel sisteminiz ayn\u0131 \u015feyi, hi\u00e7 bilmeyen birisiymi\u015fsiniz gibi g\u00f6sterir mi? Bizim buna cevab\u0131m\u0131z \u2018hay\u0131r.\u2019 E\u011fer bir uzmansan\u0131z, hi\u00e7 bilmeyen birisine karma\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcnen \u015feyler size basit g\u00f6r\u00fcn\u00fcr\u201d diyor.<\/p>\n

Bu bulgular sadece harflere de\u011fil, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her \u015feye uygulanabilir.<\/p>\n

Wiley\u2019e g\u00f6re: \u201cKe\u015ffetti\u011fimiz \u015fey arabalar, ku\u015flar, y\u00fczler ve di\u011fer t\u00fcm nesneler i\u00e7in do\u011fru olmal\u0131. Uzmanl\u0131k \u00f6nemli ve fark yarat\u0131yor. Nesneleri nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor. Uzman olman\u0131n bir par\u00e7as\u0131 da, g\u00f6rsel karakteristikler dahil, neyin \u00f6nemli neyin \u00f6nemsiz oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek. Neye bakman\u0131z gerekti\u011fini biliyorsunuz.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c7ev. Nazan Aydo\u011fdu<\/strong><\/p>\n

Yeditepe \u00dcniv. Bili\u015fsel Bilim YL<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

Kaynak: <\/strong>https:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2016\/03\/160301120117.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Arap\u00e7a bilen ve bilmeyen denekleri test etmek i\u00e7in harfler birbirlerine benzerliklerine g\u00f6re grupland\u0131. Johns Hopkins \u00dcniversitesi\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, iki grubun harfleri birbirlerinden \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit etti.   Benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015feyi mi g\u00f6r\u00fcyorsunuz? E\u011fer o \u015feyle ilgili benden daha fazla bilgi sahibiyseniz, muhtemelen hay\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Arap alfabesini kullanarak, bir dilde uzman olanlarla o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4928,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,212,233,36],"tags":[],"class_list":["post-4925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-bilissel-bilimler","category-psikiyatri","category-psikoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t