{"id":49299,"date":"2021-03-24T11:08:32","date_gmt":"2021-03-24T08:08:32","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=49299"},"modified":"2021-03-24T11:11:59","modified_gmt":"2021-03-24T08:11:59","slug":"44-milyon-yillik-bir-homininin-el-iskeleti-atalarimizin-hareketlerine-dair-yeni-veriler-sagliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/03\/24\/44-milyon-yillik-bir-homininin-el-iskeleti-atalarimizin-hareketlerine-dair-yeni-veriler-sagliyor","title":{"rendered":"4,4 milyon y\u0131ll\u0131k bir homininin el iskeleti, atalar\u0131m\u0131z\u0131n hareketlerine dair yeni veriler sa\u011fl\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>6 milyon y\u0131l \u00f6nce t\u00fcr olarak ayr\u0131lm\u0131\u015f olan \u015fempanzeler (<em>Pan troglodytes<\/em>), insanlar\u0131n ya\u015fayan en yak\u0131n akrabalar\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n ve \u015fempanzelerin son ortak atas\u0131 hakk\u0131ndaki en iyi ipu\u00e7lar\u0131ndan birini 4,4 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen <em>Ardipithecus ramidus<\/em> t\u00fcr\u00fcnden bir homininin iskeleti sa\u011flamaktad\u0131r. Bu iskelet \u00f6rnekleri en eski hominin iskeleti \u00f6rnekleridir.<\/p>\n<p>\u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un a\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131ndan dallar\u0131 \u00fcst\u00fcnden hareket etti\u011fini ancak onlardan sallanmad\u0131klar\u0131, yani \u015fempanzeler ve insanlar\u0131n son ortak atalar\u0131n\u0131n da muhtemelen bu \u015fekilde hareket etti\u011fi sonucunu \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131. Ancak <em>Science Advances<\/em>\u2019de yay\u0131nlanan <em>Ardipithecus<\/em> iskelet \u00f6rnekleri \u00fczerine yeni bir analiz, homininilerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fempanzeleri gibi a\u011fa\u00e7 dallar\u0131 alt\u0131nda sallanm\u0131\u015f olabileceklerini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada g\u00f6rev almam\u0131\u015f, Calgary \u00dcniversitesi&#8217;nden biyolojik antropolog Campbell Rolian &#8220;Bu <em>Ardipithecus<\/em>&#8216;un elleri ile ilgili g\u00fczel ve eksiksiz bir \u00e7al\u0131\u015fma ve hatta bundan daha da fazlas\u0131&#8221; diyor ve ekliyor: &#8220;[Bu \u00e7al\u0131\u015fma] evrimsel antropolojide uzun s\u00fcredir devam eden bir soru olan insan ve \u015fempanzelerin son ortak atas\u0131n\u0131n morfolojisi hakk\u0131nda bildiklerimizi ortak bir ba\u011flama oturtmakla ilgili.&#8221;<\/p>\n<p>Texas A&amp;M \u00dcniversitesi\u2019nden Cody Prang lisans \u00f6\u011frencisi olarak Delaware \u00dcniversite\u2019sinden sonbahar 2009\u2019da ilk biyolojik antropoloji dersini al\u0131rken <em>Ardipithecus<\/em> \u00fczerine olan ilk analizler yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Prang, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n \u201c\u0130nsan ve \u015fempanzelerin son ortak atas\u0131na zaman olarak yak\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f erken bir insan akrabas\u0131 olan <em>Ardipithecus<\/em>\u2019ta, bulunmas\u0131 beklenen hi\u00e7bir \u00f6zelli\u011fe rastlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d belirtti.<\/p>\n<p>2009 \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 makalenin yazarlar\u0131, t\u00fcr\u00fcn dikey t\u0131rmanma ve s\u00fcspansiyon i\u00e7in gerekli olan el yap\u0131 ve orant\u0131lar\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fti. B\u00f6ylece insanlar\u0131n, hareketleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz maymunlar\u0131na benzemeyen bir t\u00fcr olan <em>Ardipithecus<\/em>\u2019dan evrimle\u015fti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcler.<\/p>\n<p>Son \u00e7\u0131kan makalede, Prang ve meslekta\u015flar\u0131 <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un el yap\u0131s\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece insan ve \u015fempanzelerin muhtemel ortak atas\u0131n\u0131n nas\u0131l hareket etti\u011fini daha iyi anlamak \u00fczere farkl\u0131 bir strateji kulland\u0131lar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, parmak kemiklerinin uzunlu\u011fu ve bo\u011fumlar\u0131n ba\u011flant\u0131 boyutlar\u0131 dahil olmak \u00fczere <em>Ardipithecus <\/em>verilerinin \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc, ya\u015fayan ve nesli t\u00fckenmi\u015f di\u011fer primat t\u00fcrlerinin verilerinin bulundu\u011fu istatistiksel bir modele entegre etti. Bu modeli benzer el morfolojisine sahip olan t\u00fcrleri grupland\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131lar. <em>Ardipithecus<\/em>; orangutanlar, \u015fempanzeler ve \u00f6r\u00fcmcek maymunlar\u0131n\u0131n oldu\u011fu k\u00fcmede s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131. T\u00fcm bu t\u00fcrler dikey olarak t\u0131rman\u0131rken ve a\u011fa\u00e7lar aras\u0131ndan sallan\u0131rken a\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131 kavrarlar. <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un elleri, a\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131n tepesine t\u0131rmanan goriller, babunlar, Lucy\u2019yi i\u00e7eren ve do\u011frudan insan atas\u0131 oldu\u011funa inan\u0131lan t\u00fcr olan <em>Australopithecus<\/em> ve modern insan ile ayn\u0131 k\u00fcmeye girmedi.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca yazarlar t\u00fcm hayvan t\u00fcrlerini kapsayan, el kemiklerinin e\u011frili\u011fi ile hareketleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi inceleyen bir analiz yapt\u0131lar. <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un el kemiklerinin e\u011frili\u011fi bir kez daha orangutanlar, \u015fempanzeler ve \u00f6r\u00fcmcek maymunlar ile benzerlik g\u00f6sterirken insan ve goriller ile farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyordu. Prang, \u201cFosiller hakk\u0131nda 2009\u2019de \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen her \u015feyi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda t\u00fcr\u00fcn bu kadar maymun benzeri olmas\u0131n\u0131 beklemiyorduk ve bu bizim i\u00e7in \u015fok edici oldu. Fosil kan\u0131tlar\u0131, erken insan atalar\u0131n\u0131n ve \u015fempanze ve insanlar\u0131n son ortak atas\u0131n\u0131n di\u011fer b\u00fct\u00fcn primatlardan daha \u00e7ok \u015fempanzelere benzedi\u011fini g\u00f6steriyor\u201d dedi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_49300\" aria-describedby=\"caption-attachment-49300\" style=\"width: 1237px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-49300 size-full\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/hominin-1.png\" alt=\"\" width=\"1237\" height=\"832\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/hominin-1.png 1237w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/hominin-1-300x202.png 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/hominin-1-1024x689.png 1024w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/hominin-1-768x517.png 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/hominin-1-600x404.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1237px) 100vw, 1237px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-49300\" class=\"wp-caption-text\">Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, eski ve modern primatlar\u0131, nas\u0131l hareket ettiklerine -parmak kemiklerinin g\u00f6receli uzunluk ve e\u011frili\u011fine- g\u00f6re grupland\u0131rd\u0131lar. Mavi noktalar, a\u011fa\u00e7 dallar\u0131ndan sallanmayan t\u00fcrleri; k\u0131rm\u0131z\u0131 noktalar, dallara t\u0131rman\u0131p sarkan t\u00fcrleri; sar\u0131 noktalar ise ula\u015f\u0131m yollar\u0131 belirsiz olan t\u00fcrleri temsil eder.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u00c7al\u0131\u015fmaya kar\u015f\u0131 itirazlar da var<\/strong><br \/>\nAncak herkes yeni \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na kat\u0131lm\u0131yor. Berkeley\u2019deki California \u00dcniversitesi&#8217;nde insan evrimi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan Tim White, Prang ve ekibinin verileri nas\u0131l se\u00e7ti\u011fini ve veriler ile sonu\u00e7lar\u0131 nas\u0131l analiz etti\u011fini sorguluyor: \u201cBa\u015f parma\u011f\u0131 ve kavrama yetene\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un eli \u015fempanze benzeri de\u011fildi\u201d ifadesinde bulunuyor. Modern ve eski insanlar da be\u015f parma\u011fa ve kavrama yetene\u011fine sahip olmas\u0131na kar\u015f\u0131n a\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131nda sallanm\u0131yorlard\u0131. White \u201c\u00d6rnekleri ve y\u00f6ntemleri, fosillerde apa\u00e7\u0131k g\u00f6z\u00fcken i\u015flevsel anatomiyi yakalamakta ba\u015far\u0131s\u0131z oluyor\u201d diye ekliyor.<\/p>\n<p>New York&#8217;taki Amerikan Do\u011fa Tarihi M\u00fczesi&#8217;ndeki bir biyolojik antropolog ve \u00e7al\u0131\u015fmada g\u00f6rev almam\u0131\u015f Sergio Alm\u00e9cija, White&#8217;\u0131n ele\u015ftirisine katk\u0131da bulunuyor. Alm\u00e9cija, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un genel el anatomisinin do\u011fru bir \u015fekilde \u015fempanzelere benzerlik g\u00f6sterdi\u011fini yakalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak <em>Ardipithecus<\/em> elinin (ve dolayl\u0131 olarak \u015fempanze ve insan\u0131n son ortak atas\u0131n\u0131n) \u015fempanzeler kadar s\u00fcspansiyona uzmanla\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fu kan\u0131s\u0131n\u0131n, ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Alm\u00e9cija, yeni \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131n\u0131n genel dijital \u015fekli yakla\u015f\u0131k olarak tahmin edebilen ancak \u00f6zellikle dijital elangasyonu dikkate almayan 26 de\u011fi\u015fken kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek devam ediyor. \u0130nsanlar\u0131n ve \u015fempanzelerin son ortak atas\u0131n\u0131n \u00f6zellikle s\u00fcspansiyona adapte olmu\u015f uzun parmaklar\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusunun da yan\u0131ts\u0131z kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekliyor: \u201cMaymunlarla olan son atam\u0131z\u0131n temel \u00f6zelliklerini test etmek i\u00e7in daha fazla Miyosen maymun fosillerine (insan ve \u015fempanze t\u00fcr ayr\u0131m\u0131ndan \u00f6nce) ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u00d6zellikle, eski \u015fempanze ve gorillerin iskeletlerini bulup el uzunluklar\u0131n\u0131n bize, \u015fempanzelere veya ba\u015fka bir t\u00fcre yak\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmemiz gerekiyor.\u201d<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada yer almam\u0131\u015f olan Almanya\u2019daki T\u00fcbingen \u00dcniversite\u2019sinden bir palentolog Madeliane B\u00f6hme, yazarlar\u0131n <em>Ardipithecus<\/em> ellerinin s\u00fcspansiyon \u00f6zelli\u011fini ve \u015fempanze benzeri anatomisini g\u00f6stermekte ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu ancak halen <em>Ardipithecus<\/em>\u2019un, <em>Australopithecus<\/em>\u2019un bir atas\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusunun cevaps\u0131z kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cBu sonu\u00e7ta bir varsay\u0131m ve yeteri kadar desteklenmemi\u015f.\u201d<\/p>\n<p>B\u00f6hme, \u201cCevaplar fosillerde yat\u0131yor\u201d diyor: \u201cYeterli bilgiye hi\u00e7bir zaman ula\u015famayabiliriz ancak her fosil bize yeni sorular ve eski sorulara potansiyel yeni cevaplar verir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> https:\/\/www.the-scientist.com\/news-opinion\/questions-raised-about-how-an-ancient-hominin-moved-68488<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>6 milyon y\u0131l \u00f6nce t\u00fcr olarak ayr\u0131lm\u0131\u015f olan \u015fempanzeler (Pan troglodytes), insanlar\u0131n ya\u015fayan en yak\u0131n akrabalar\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n ve \u015fempanzelerin son ortak atas\u0131 hakk\u0131ndaki en iyi ipu\u00e7lar\u0131ndan birini 4,4 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Ardipithecus ramidus t\u00fcr\u00fcnden bir homininin iskeleti sa\u011flamaktad\u0131r. Bu iskelet \u00f6rnekleri en eski hominin iskeleti \u00f6rnekleridir. \u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalarda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Ardipithecus\u2019un a\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131ndan dallar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2281,"featured_media":49301,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,32],"tags":[6408,4248,555,5553,554],"class_list":["post-49299","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-evrim","tag-ardipithecus","tag-hominin","tag-insan","tag-iskelet","tag-sempanze"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2281"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=49299"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/49299\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/49301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=49299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=49299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=49299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}