{"id":4930,"date":"2016-03-31T10:00:46","date_gmt":"2016-03-31T07:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=4930"},"modified":"2016-03-31T10:00:46","modified_gmt":"2016-03-31T07:00:46","slug":"dislerine-bakarak-insanlarla-insansilari-ayirt-edebilmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/03\/31\/dislerine-bakarak-insanlarla-insansilari-ayirt-edebilmek","title":{"rendered":"Di\u015flerine bakarak insanlarla insans\u0131lar\u0131 ay\u0131rt edebilmek!"},"content":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> Dr. Alistair Evans \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi bir dizi insans\u0131 kafatas\u0131 ile g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

Yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re 20 ya\u015f di\u015fleri (ak\u0131l di\u015fleri diye de bilinir), insan ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ile birlikte ba\u015flayan de\u011fi\u015fimlerin bir par\u00e7as\u0131 olarak, insan evrimi s\u0131ras\u0131nda i\u015flevini yitirmi\u015f olabilir. Biliminsanlar\u0131 bu ke\u015ffin arkas\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rman\u0131n, fosil t\u00fcrlerin modern insanlarla yak\u0131ndan ili\u015fkili olduklar\u0131n\u0131 anlaman\u0131n yeni bir yolunu sa\u011flayabildi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131lar.<\/p>\n

Modern insanlar, insan soya\u011fac\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fayan tek \u00fcyesi olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, bu d\u00fcnyada ya\u015fayan ba\u015fka insan t\u00fcrleri de vard\u0131. Ancak, modern insanlar ile bu yok olmu\u015f insans\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 zordur. Bunun nedeni ise, eski insans\u0131 fosillerin (\u015fempanze soy \u00e7izgisinden ayr\u0131lan ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczden geriye do\u011fru tarihlendirilen insanlar ve ili\u015fkili t\u00fcrler) az bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Di\u015fler, insan v\u00fccudunun en sert par\u00e7alar\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in en yayg\u0131n bulunan insans\u0131 fosilleridir. Monash \u00dcniversitesi\u2019nden Alistair Evans, \u201cDi\u015fler, atasal bir fosilin nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan temel bir role sahiptir. Bunun yan\u0131nda, t\u00fcrlerin hangi canl\u0131 grubuna ait olduklar\u0131, di\u011fer t\u00fcrlerle nas\u0131l bir ili\u015fkilerinin oldu\u011fu, ne yedikleri ve \u00e7ocukluklar\u0131 s\u0131ras\u0131nda hangi h\u0131zda geli\u015ftikleri hakk\u0131nda da bilgi verebilmektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insans\u0131 di\u015flerin evrim boyunca boyutlar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bunun en bariz g\u00f6r\u00fclen \u00f6rne\u011finin a\u011fz\u0131n arka taraf\u0131nda bulunan 20 ya\u015f di\u015fleri oldu\u011funu ve belki de bu di\u015flerin zamanla k\u00fc\u00e7\u00fclmeye do\u011fru bir e\u011filim sergiledi\u011fini dile getirmektedir. Modern insanlarda 20 ya\u015f di\u015fleri, s\u0131kl\u0131kla \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ya da hatta hi\u00e7 geli\u015fmemi\u015ftir. Di\u011fer taraftan, di\u011fer bir\u00e7ok insans\u0131 t\u00fcrlerde 20 ya\u015f di\u015fleri \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olup modern insanlardaki e\u015flerine k\u0131yasla iki ila d\u00f6rt kez daha geni\u015f bir \u00e7i\u011fneme y\u00fczeyine sahiplerdi.<\/p>\n

\u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fma, modern insanlardaki 20 ya\u015f di\u015f boyutlar\u0131n\u0131n ciddi d\u00fczeyde k\u00fc\u00e7\u00fclmesinin, modern insanlara \u00f6zg\u00fc diyetlerdeki de\u011fi\u015fimlerden ya da yiyecekleri pi\u015firerek yediklerinden dolay\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrmektedir. Ancak, \u015fu an Evans ve ekibi, bu de\u011fi\u015fimin insan evriminin \u00e7ok daha \u00f6ncesinde ba\u015flam\u0131\u015f olabilece\u011fini belirtiyorlar.<\/p>\n

Biliminsanlar\u0131, modern insanlardaki ve insans\u0131 fosillerin di\u015f boyutlar\u0131n\u0131 analiz ettiler ve insans\u0131 di\u015flerinin iki temel gruptan olu\u015ftu\u011funu buldular. Bir grup, modern insanlar\u0131 ve yok olan insan akrabalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren Homo<\/em> cinsi karakterinden olu\u015fmaktayd\u0131. Di\u011fer grup ise, Homo<\/em> cinsinden \u00f6nce gelen ve Australopith<\/em>ler gibi iki aya\u011f\u0131 \u00fczerinde duran ilk primatlar, yani ilk insans\u0131lar\u0131n karakterinden ibaretti.<\/p>\n

Biliminsanlar\u0131, Australopith<\/em>ler ve di\u011fer ilk insans\u0131lardaki di\u015flerin genel olarak boyutlar\u0131na bakmaks\u0131z\u0131n, di\u015f oranlar\u0131n\u0131n sabit kalmas\u0131 ile birlikte a\u011fz\u0131n arka k\u0131sm\u0131na do\u011fru daha b\u00fcy\u00fck olma e\u011filimi g\u00f6sterdiklerini ke\u015ffettiler. Ancak, Homo<\/em> cinsinde, hem b\u00fct\u00fcn di\u015flerin genel anlamda daha k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu, hem de a\u011fz\u0131n arka k\u0131sm\u0131na do\u011fru di\u015flerin gittik\u00e7e k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Evans, \u201c\u0130ki insans\u0131 grup aras\u0131nda temel bir farkl\u0131l\u0131k oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu belki de, Homo<\/em> cinsini tan\u0131mlayan \u015feylerden birisidir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunuyor. Evans, Homo<\/em> cinsi ve \u00f6ncesindeki insans\u0131lar\u0131n di\u015f boyutlar\u0131 aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen bu de\u011fi\u015fimin, Homo<\/em> cinsinde geli\u015fmi\u015f ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan dolay\u0131 meydana gelmi\u015f olabildi\u011fini de ekliyor.<\/p>\n

Evans Live Science<\/em>\u2019a verdi\u011fi deme\u00e7te, \u201cHer zaman, ilk Homo<\/em> cinsinin \u00f6ncesinde geli\u015fmi\u015f ara\u00e7lar kullanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tahmini yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131, daha erken ortaya \u00e7\u0131kan insans\u0131lardakiler kadar b\u00fcy\u00fck di\u015f ve \u00e7eneye ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmektedir. Bu daha sonra, daha az enerji harcamay\u0131 gerektirerek, di\u015flerimizi daha k\u00fc\u00e7\u00fck hale getiren evrimsel bask\u0131y\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015f olabilir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n

Evans, modern insanlarda di\u015f boyutunun azalmas\u0131n\u0131n, ak\u0131l di\u015flerinin geli\u015fimini giderek yok olma noktas\u0131na ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Ayr\u0131ca, pi\u015firmenin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte, di\u015flere \u00e7ok fazla gereksinim duyulmadan besinlerin daha kolay yenir duruma geldi\u011fini de s\u00f6zlerine ekliyor.<\/p>\n

\u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fma, di\u015flerin insans\u0131larda nas\u0131l evrildi\u011finin \u00e7ok fazla varyasyonu oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Evans, \u015fimdi \u00e7ok fazla varyasyon yerine, insans\u0131 di\u015f evriminde a\u00e7\u0131k bir \u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn (pattern) \u00e7ok daha basit oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcklerini ifade ediyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Lucy-di\u015fler\"<\/a><\/p>\n

Foto\u011frafta, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7erdi\u011fi bir \u00e7e\u015fit Australopith olan Lucy\u2019nin (Australopithecus afarensis) kafatas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/em><\/p>\n

Evans, \u201cBu \u00f6r\u00fcnt\u00fcler, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara eski insans\u0131lar\u0131n Homo<\/em> cinsine ait \u00fcyeler olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermede yard\u0131mc\u0131 olabilir. En eski Homo<\/em> \u00fcyesi olan Homo habilis<\/em>\u2019in, asl\u0131nda bir Australopith<\/em> olarak say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi son 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir \u00e7ok kez ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Homo habilis<\/em> di\u015f simetrisinin, Australopith<\/em> kural\u0131na uyup Homo<\/em> kural\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulduk. Bu da, Homo habilis<\/em>\u2019in yeniden Australopithecus habilis<\/em> olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini destekler niteliktedir\u201d diyor.<\/p>\n

Bu yeni \u00e7al\u0131\u015fma, geli\u015fim s\u0131ras\u0131nda di\u015flerin bir di\u011ferini etkileyebildi\u011fi sonucunun \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, farelerle yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6nceki deneyler \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir. Bu \u201cengelleyici ard\u0131\u015f\u0131k model\u201dde, erken geli\u015fen di\u015fler, daha sonra geli\u015fen di\u015flerin boyutunun artmas\u0131n\u0131 engelleyebilir. Evans, bu yeni bulgular\u0131n, farelerde ve \u00e7o\u011fu memelide di\u015f boyutunun alt\u0131nda yatan bu mekanizman\u0131n, insans\u0131larda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu bulgular, biliminsanlar\u0131n\u0131n insans\u0131lara ait olan tek bir di\u015f ya da di\u015f grup boyutlar\u0131n\u0131 bilerek, kalan di\u015flerin boyutunu olduk\u00e7a y\u00fcksek do\u011frulukta tahmin edebileeklerini ileri s\u00fcrmektedir. Evans \u201cBazen fosillerde sadece birka\u00e7 di\u015f bulabiliyoruz ve bu yeni yakla\u015f\u0131mla kay\u0131p di\u015flerin boyutlar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde tahmin edebilmekteyiz\u201d ifadesini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Evans, gelecek \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde G\u00fcney Afrika\u2019da ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan Homo naledi<\/em> gibi tart\u0131\u015fmal\u0131 insans\u0131 ke\u015fiflerinin analizini yapabildi\u011fini s\u00f6zlerine ekliyor. Ard\u0131ndan, baz\u0131lar\u0131 Homo<\/em> gibi, baz\u0131lar\u0131 ise Australopith<\/em>ler gibi g\u00f6r\u00fcnen ilgin\u00e7 bir karakter kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015ftuklar\u0131n\u0131, di\u015flerinin dikkatle incelenmesinin ve en iyi uyan \u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n ilgin\u00e7 olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c7ev. Yusuf S\u00fcrmeli<\/strong><\/p>\n

\u0130T\u00dc Molek\u00fcler Biyoloji ve Genetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/em><\/strong>
\nKaynak:<\/strong> http:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/human-teeth-likely-shrank-due-to-tool-use\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Dr. Alistair Evans \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n i\u00e7erdi\u011fi bir dizi insans\u0131 kafatas\u0131 ile g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.   Yeni bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re 20 ya\u015f di\u015fleri (ak\u0131l di\u015fleri diye de bilinir), insan ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ile birlikte ba\u015flayan de\u011fi\u015fimlerin bir par\u00e7as\u0131 olarak, insan evrimi s\u0131ras\u0131nda i\u015flevini yitirmi\u015f olabilir. Biliminsanlar\u0131 bu ke\u015ffin arkas\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rman\u0131n, fosil t\u00fcrlerin modern insanlarla yak\u0131ndan ili\u015fkili olduklar\u0131n\u0131 anlaman\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4933,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,21,32],"tags":[],"class_list":["post-4930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t