Yeni bir ara\u015ft\u0131rma, insanlar\u0131n gezegenin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fine etkisine yeni bir \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Ara\u015ft\u0131rmadan elde edilen bulgular, bir ekosistem i\u00e7erisinde bitki ya\u015fam\u0131ndaki de\u011fi\u015fimin, insanlar\u0131n b\u00f6lgeye yerle\u015fimini takip eden y\u0131llarda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve son 1500 y\u0131lda en dramatik de\u011fi\u015fikliklerin meydana geldi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
Biliminsanlar\u0131, 27 farkl\u0131 adadan elde edilen 5000 y\u0131l \u00f6ncesine ait fosille\u015fmi\u015f polen yap\u0131lar\u0131n\u0131 inceledi. Fosilleri analiz ederek, her adan\u0131n bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn bile\u015fimini ve polenlerdeki de\u011fi\u015fimleri belirleyebildiler. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131ndan Dr. Sandra Nogu\u00e9 \u201cAdalar, insan etkisinin \u00f6l\u00e7\u00fclebilmesi i\u00e7in ideal ortam\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu, iklimin bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullara benzer oldu\u011fu son 3000 y\u0131l i\u00e7inde b\u00f6lgelerine yerle\u015fti. Yerle\u015fimcilerin s\u00f6z konusu b\u00f6lgeye ne zaman ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek, adadaki de\u011fi\u015fimleri anlamak i\u00e7in f\u0131rsat sunacakt\u0131r\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Science<\/em> dergisinde yay\u0131nlanan sonu\u00e7lar, insanlar\u0131n adalara geli\u015finin bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcndeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ortalama 10 kat\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. En h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimler ise, ilk kez 16. y\u00fczy\u0131lda iskan edilen Gal\u00e1pagos gibi insanlar\u0131n daha yak\u0131n zamanda yerle\u015fti\u011fi adalarda meydana geldi. Fiji ve Yeni Kaledonya gibi insanlar\u0131n daha erken d\u00f6nemde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerdeki bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcnde daha yava\u015f bir de\u011fi\u015fim g\u00f6zlenmekteydi.<\/p>\n Esasen ekosistem de\u011fi\u015fikli\u011fi, depremler, volkanik patlamalar, hava ko\u015fullar\u0131 ve de\u011fi\u015fen deniz seviyesi gibi bir dizi do\u011fal fakt\u00f6r taraf\u0131ndan tetiklenebilir, fakat ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insanlar\u0131n neden oldu\u011fu de\u011fi\u015fimin t\u00fcm bu do\u011fal fakt\u00f6rlerin etkisiyle meydana gelen de\u011fi\u015fimi a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve genellikle geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu belirtiyor. Bu nedenle do\u011fa koruma odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, insanlar\u0131n uzun vadeli etkisinin de hesaba kat\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade ediyorlar.<\/p>\n Dr. Nogu\u00e9, \u201cEkosistemlerin yerle\u015fim \u00f6ncesi ko\u015fullara geri d\u00f6nmesini beklemek ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil. Bulgular\u0131m\u0131z restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na katk\u0131 sa\u011flamaya ve adalar\u0131n de\u011fi\u015fime duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda daha iyi bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n Kaynak:<\/strong> https:\/\/phys.org\/news\/2021-04-reveals-extent-human-impact-world.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yeni bir ara\u015ft\u0131rma, insanlar\u0131n gezegenin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fine etkisine yeni bir \u0131\u015f\u0131k tutuyor. Ara\u015ft\u0131rmadan elde edilen bulgular, bir ekosistem i\u00e7erisinde bitki ya\u015fam\u0131ndaki de\u011fi\u015fimin, insanlar\u0131n b\u00f6lgeye yerle\u015fimini takip eden y\u0131llarda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve son 1500 y\u0131lda en dramatik de\u011fi\u015fikliklerin meydana geldi\u011fini g\u00f6stermektedir. Biliminsanlar\u0131, 27 farkl\u0131 adadan elde edilen 5000 y\u0131l \u00f6ncesine ait fosille\u015fmi\u015f polen yap\u0131lar\u0131n\u0131 inceledi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":50195,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[645,7456,7675,506],"class_list":["post-50194","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-bitki","tag-biyolojik-cesitlilik","tag-doga-koruma","tag-ekosistem"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t