{"id":50526,"date":"2021-06-01T00:00:50","date_gmt":"2021-05-31T21:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=50526"},"modified":"2021-05-29T21:57:58","modified_gmt":"2021-05-29T18:57:58","slug":"okumadigimiz-kitaplar-hakkinda-neden-konusuruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/06\/01\/okumadigimiz-kitaplar-hakkinda-neden-konusuruz","title":{"rendered":"Okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kitaplar Hakk\u0131nda Neden Konu\u015furuz?"},"content":{"rendered":"<p>Pierre Bayard&#8217;\u0131n kitab\u0131n\u0131 hat\u0131rlataca\u011f\u0131m\u0131 tahmin edenler olmu\u015ftur: <em>Okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kitaplar Hakk\u0131nda Nas\u0131l Konu\u015furuz? <\/em>Baz\u0131 kitaplar\u0131n adlar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. \u00d6yle ki metnin i\u00e7indekilerin toplam\u0131 bile ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n iddias\u0131 veya g\u00fcndeme getirdi\u011fi sorudan daha a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 de\u011fildir. Bu kitaplar\u0131 okurken genellikle s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 da itiraf etmeliyim. Sonradan kitap haline getirilmi\u015f akademik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na maalesef b\u00f6yle ba\u015fl\u0131k at\u0131l\u0131yor. Kitapl\u0131\u011f\u0131mda \u00f6rne\u011fi \u00e7oktur. Onlara ihtiya\u00e7 halinde ba\u015fvurulacakt\u0131r. Ba\u015f\u0131m s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda yard\u0131m\u0131ma ko\u015facaklar\u0131ndan \u015f\u00fcphem yok. \u0130\u00e7lerinde ne bulaca\u011f\u0131m\u0131, sorular\u0131n\u0131, yan\u0131tlar\u0131n\u0131 bilirim ama durup dururken kan\u0131tlar\u0131n\u0131 \u00e7ok merak etmem. <em>Okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kitaplar Hakk\u0131nda Nas\u0131l Konu\u015furuz?<\/em> da Everest&#8217;in deneme serisinde \u00e7\u0131kan ba\u015fka iyi kitaplar\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015fmasayd\u0131 yukar\u0131da bahsetti\u011fim raflardaki yerini almaya adayd\u0131. Yaln\u0131zca ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lacak olursa okumad\u0131\u011f\u0131m y\u00fczbinlerce iyi kitap hakk\u0131nda bir kitap tek ba\u015f\u0131na ne s\u00f6yleyebilir ki? \u00d6n\u00fcme ger\u00e7ekten okumad\u0131\u011f\u0131m bir kitap hakk\u0131nda konu\u015fma \u00f6devi d\u00fc\u015fmedik\u00e7e onun yerine okumad\u0131klar\u0131mdan birini eksiltmeyi ye\u011flerim.<br \/>\nAd\u0131yla ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131mda h\u0131nz\u0131rca g\u00fcl\u00fcmsedi\u011fimi an\u0131ms\u0131yorum. Kitaba dair a\u00e7\u0131k kat\u0131l\u0131ml\u0131 bir tart\u0131\u015fma yap\u0131laca\u011f\u0131 duyuruluyordu da \u201ctoplant\u0131ya okumadan kat\u0131l\u0131p kitap hakk\u0131nda konu\u015fsam kitab\u0131n ruhuna daha uygun d\u00fc\u015febilir\u201d diye ge\u00e7irmi\u015ftim i\u00e7imden. Zira okumad\u0131\u011f\u0131m kitaplar hakk\u0131nda nutuk atmay\u0131 de\u011fil ama konu\u015fmay\u0131 da dinlemeyi de severim. TRT2\u2019de Okuduk\u00e7a\u2019y\u0131, Karalama Defteri\u2019ni izleyerek b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, pek \u00e7ok yazar\u0131n ismiyle, bazen cismiyle ve sesiyle bu programlar sayesinde kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f ta\u015fral\u0131 bir televizyon \u00e7ocu\u011fuyum ayn\u0131 zamanda. Kitaplar\u0131 oldu\u011fu kadar onlar \u00fczerine yaz\u0131lanlar\u0131 da okuma hevesim b\u00f6yle geli\u015fti san\u0131r\u0131m. Bu yaz\u0131lar, yani ba\u015fka okurlar\u0131n deneyimi hen\u00fcz \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131m yollar konusunda bana k\u0131lavuzluk ediyor. Onlar\u0131n yarg\u0131lar\u0131 benim \u00f6nyarg\u0131lar\u0131m\u0131 etkiliyor. Kimini y\u0131k\u0131yor, kimini in\u015fa ediyor. S\u0131radan okurun bunca s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f vakit ve nakit k\u0131skac\u0131nda ne okuyaca\u011f\u0131n\u0131 se\u00e7mesi kolay de\u011fil. Ciddi bir karar problemidir bu. Bir kitab\u0131 se\u00e7erek ba\u015fka y\u00fczlercesini de en az\u0131ndan bir s\u00fcre, belki ilelebet okumamay\u0131 se\u00e7mi\u015f oluruz. \u00d6te yandan okumad\u0131klar\u0131m\u0131n \u00e7o\u011fu hakk\u0131nda da kanaat edinmi\u015fimdir bu k\u0131sa ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinde. Karar vermi\u015fsem, kenara itebilmi\u015fsem, ileri bir vakte erteleyebilmi\u015fsem okumad\u0131\u011f\u0131m o kitab\u0131 tan\u0131yorumdur art\u0131k. Onu da okuduklar\u0131mla okumad\u0131klar\u0131m\u0131n bir arada bulundu\u011fu zihnimin b\u00fcy\u00fck k\u00fct\u00fcphanesinin raflar\u0131nda uygun bir yere yerle\u015ftirmi\u015fimdir.<br \/>\nYa ele\u011fin \u00fcst\u00fcnde kalanlar? Yani okuduklar\u0131m\u0131z. F\u0131kra niyetine anlat\u0131lan espriyi bilirsiniz: &#8220;Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f&#8217;\u0131 h\u0131zl\u0131 okuma tekni\u011fiyle okudum; olay Rusya&#8217;da ge\u00e7iyordu&#8221;. Bir seferli\u011fine de\u011fip ge\u00e7ti\u011fimiz \u00e7o\u011fu kitap i\u00e7in de durum benzer de\u011fil midir? Gregor Samsa b\u00f6ce\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ama kimine g\u00f6re hamam b\u00f6ce\u011fi de\u011fildir, Raskolnikov ihtiyar tefeci kad\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, Jean Valjean ekmek \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u0131llarca hapse mahk\u00fbm edilir ve hepsinin ba\u015f\u0131na t\u00fcrl\u00fc talihsiz olaylar gelir. Gelir gelmesine de bu olaylar b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck sahneler, \u00e7o\u011fu zaman eksik veya yanl\u0131\u015f an\u0131msanan c\u00fcmle par\u00e7ac\u0131klar\u0131 olarak kal\u0131r bizim akl\u0131m\u0131zda. Okuduklar\u0131n\u0131zdan, izlediklerinizden ne kadar\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z konusunda kendinizi s\u0131nava \u00e7ekti\u011finiz oluyor mu? Birinin elinde bildi\u011fim bir kitap g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde sayfalar aras\u0131nda onun g\u00f6z\u00fcnden ne olup bitti\u011fini merak ederim. Okumam\u0131\u015f\u0131m gibi ne olup bitti\u011fini sordu\u011fumda genelde ald\u0131\u011f\u0131m yan\u0131tlar \u015funa benzer: \u201cGen\u00e7 bir adamla bir kad\u0131n \u00e7ok etkilendikleri bir kitap sayesinde tan\u0131\u015f\u0131yor, her \u015feyi b\u0131rak\u0131p birlikte bitmeyen otob\u00fcs yolculuklar\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor, ilgin\u00e7 insanlarla tan\u0131\u015f\u0131yorlar\u201d Kitab\u0131n en d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcneni, adeta kabu\u011funu hat\u0131rl\u0131yoruz. Yazar\u0131n bunlar\u0131 niye anlatt\u0131\u011f\u0131na tak\u0131lmadan kapt\u0131r\u0131p gidebiliyorsak okudu\u011fumuz s\u0131rada bile bizde yer etmiyor daha fazlas\u0131. Ciddi bir sorgulama kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6zde hayran kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7o\u011fu kitab\u0131n konusunu, olay \u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc bile asl\u0131nda do\u011fru d\u00fczg\u00fcn takip edememi\u015f oldu\u011fumuzun fark\u0131na var\u0131r\u0131z. Bu bir metni okumak de\u011fil de deyim yerindeyse seyretmektir.<br \/>\n\u00d6te yandan, tekrar tekrar da okusak da hepsinin sonunda eksikler kalacakt\u0131r. O eksiklerin farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131 da farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131r ve biricikle\u015ftirir her birimiz i\u00e7in. &#8220;Y\u0131llar evvel okudu\u011fum bir kitab\u0131 yeniden elime ald\u0131m, genel hatlar\u0131 ve baz\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda sanki yeni bir kitap okuyormu\u015f gibi hissediyorum&#8221; deriz. H\u00e2lbuki y\u0131llara gerek yok. Ayn\u0131 kitab\u0131 birka\u00e7 ay veya birka\u00e7 hafta sonra tekrar okumay\u0131 da deneyebilirsiniz cesaretiniz varsa. Hi\u00e7bir \u015fey hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 veya anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ileri s\u00fcrecek halim yok ama hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z genellikle bir his veya hisler yuma\u011f\u0131d\u0131r. Yani \u00fczerimizde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 etkidir. O etkiden veya hislerden s\u00f6z etmeye kalkt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdaysa metnin konusundan, karakterlerinden, onlar\u0131n aras\u0131nda ge\u00e7en olaylardan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00c7\u00fcnk\u00fc etki sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z his do\u011frudan anlat\u0131lanlarla ilgili de\u011fil, aksine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bize aittir. Metinle kar\u015f\u0131la\u015fana kadar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve biriktirebildi\u011fimiz her \u015feyin toplam\u0131yla o metinde anlat\u0131lanlar aras\u0131nda olu\u015fan ba\u011fd\u0131r. Metnin de o birikime kat\u0131lmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n<em>Okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kitaplar Hakk\u0131nda Nas\u0131l Konu\u015furuz?<\/em> hakk\u0131nda yazmak kolay de\u011fildi. San\u0131r\u0131m kitab\u0131 da anlamad\u0131m. Bayard\u2019\u0131n yolunu tutacaksam kitab\u0131 anlamad\u0131\u011f\u0131ma dair duydu\u011fum \u015f\u00fcphe onun hakk\u0131nda konu\u015fma iste\u011fime engel olmamal\u0131yd\u0131. Belki ba\u015fka okurlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131p konu\u015ftuk\u00e7a eksiklerimi tamamlar, yanl\u0131\u015flar\u0131m\u0131 d\u00fczeltirim. Yan\u0131lmak pahas\u0131na da olsa ancak konu\u015farak yapabilirim bunu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pierre Bayard&#8217;\u0131n kitab\u0131n\u0131 hat\u0131rlataca\u011f\u0131m\u0131 tahmin edenler olmu\u015ftur: Okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kitaplar Hakk\u0131nda Nas\u0131l Konu\u015furuz? Baz\u0131 kitaplar\u0131n adlar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. \u00d6yle ki metnin i\u00e7indekilerin toplam\u0131 bile ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n iddias\u0131 veya g\u00fcndeme getirdi\u011fi sorudan daha a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 de\u011fildir. Bu kitaplar\u0131 okurken genellikle s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 da itiraf etmeliyim. Sonradan kitap haline getirilmi\u015f akademik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na maalesef b\u00f6yle ba\u015fl\u0131k at\u0131l\u0131yor. Kitapl\u0131\u011f\u0131mda \u00f6rne\u011fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":50527,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[7709,38,513,515,510],"tags":[5802,5991],"class_list":["post-50526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-206-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-nautilus","category-surekli-bolumler","tag-nautilus","tag-ozer-or"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/74"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50526\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}