{"id":50611,"date":"2021-06-13T10:10:48","date_gmt":"2021-06-13T07:10:48","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=50611"},"modified":"2021-06-13T10:10:48","modified_gmt":"2021-06-13T07:10:48","slug":"yeni-calisma-kitalarin-nasil-olustuguna-dair-yeni-veriler-sagliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/06\/13\/yeni-calisma-kitalarin-nasil-olustuguna-dair-yeni-veriler-sagliyor","title":{"rendered":"Yeni \u00e7al\u0131\u015fma, k\u0131talar\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funa dair yeni veriler sa\u011fl\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>Monash \u00dcniversitesi\u2019nden jeologlarca y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma, D\u00fcnya \u00fczerindeki ilk k\u0131talar\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funa ili\u015fkin yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n<p>D\u00fcnya 4,5 milyar y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre \u00f6nce olu\u015fmu\u015f olsa da, gezegenin k\u0131tasal kabu\u011funun en eski korunmu\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131 3,6 ila 4 milyar y\u0131l \u00f6ncesine dayanmaktad\u0131r. <em>Nature Communications<\/em>&#8216;da yay\u0131nlanan ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Dr. Jack Mulder, &#8220;Kabuk par\u00e7alar\u0131n\u0131n olu\u015fmaya ba\u015flamas\u0131n\u0131n neden yar\u0131m milyar y\u0131ldan fazla s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, k\u0131talar\u0131n k\u00f6kenine ili\u015fkin anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zda h\u00e2l\u00e2 bir bilinmeyen&#8221; a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Dr. Mulder ve ara\u015ft\u0131rma ekibi, bu konuyu ele ald\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, Bat\u0131 Avustralya&#8217;daki Yilgarn Kratonu\u2019ndan al\u0131nan 3,2 ila 4,2 milyar y\u0131ll\u0131k mikroskobik mineral zirkon tanelerini analiz etti.<\/p>\n<p>Yerkabu\u011fu iki farkl\u0131 s\u00fcre\u00e7le olu\u015fabilir: \u00d6nceden var olan kabu\u011fun yeniden eritilmesi veya D\u00fcnya&#8217;n\u0131n alt\u0131nda yatan mantonun erimesi. Bu s\u00fcre\u00e7leri, zirkon tanelerinin hafniyum izotopik bile\u015fimi takip edebilir.<\/p>\n<p>Dr. Mulder, &#8220;Elde edilen yeni veriler, 3,75 milyar y\u0131l \u00f6nce Yilgarn Kratonu zirkonlar\u0131n\u0131n hafniyum izotopik bile\u015fiminde \u00e7arp\u0131c\u0131 bir de\u011fi\u015fim oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Daha eski zirkonlar, yaln\u0131zca eski kabu\u011fun yeniden eritilmesiyle elde edilen magmalarda olu\u015fan zirkonlard\u0131r. 3,75 milyar y\u0131l \u00f6nceden itibaren zirkon i\u00e7eren magmalar, -en az\u0131ndan k\u0131smen- D\u00fcnya&#8217;n\u0131n mantosundan elde edilmeye ba\u015fland\u0131. Zirkon kaps\u00fcllerindeki izotop kaymas\u0131n\u0131n zaman\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Yilgarn Kratonu\u2019ndaki korunmu\u015f en eski kabu\u011fun olu\u015ftu\u011fu zamanla \u00f6rt\u00fc\u015fmektedir&#8221; dedi.<\/p>\n<p>Mulder ve ara\u015ft\u0131rma ekibi, bu \u00f6rt\u00fc\u015fmeyi \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: &#8220;Magma D\u00fcnya&#8217;n\u0131n manto tabakas\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kabu\u011fun alt\u0131nda yatan kal\u0131nt\u0131 kuru, sert ve en \u00f6nemlisi de s\u0131v\u0131 y\u00fczeyinde kalma e\u011filimindedir. Bu, bir s\u00fcngeri s\u0131kmaya benzer.&#8221;<\/p>\n<p>Dr. Mulder, bu noktadan hareketle &#8220;Eriyik haldeki mantodan olu\u015fan y\u00fczer omurgalar, eski k\u0131talar\u0131, D\u00fcnya&#8217;n\u0131n derinliklerine dalmaktan koruyan &#8216;cankurtaran sal\u0131&#8217; gibi \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olabilir. Sonu\u00e7lar\u0131m\u0131z, 3,75 milyar y\u0131l \u00f6nceki kabuk olu\u015fumunun yap\u0131s\u0131nda, k\u0131tasal kabu\u011funun olu\u015fumunu kolayla\u015ft\u0131ran temel bir de\u011fi\u015fime i\u015faret etmektedir&#8221; a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Dr. Mulder, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u0131talar\u0131n\u0131n etraf\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc bu eski kabuk \u00e7ekirdeklerinin, erken D\u00fcnya&#8217;n\u0131n iklimi, atmosferi ve okyanus kimyas\u0131 \u00fczerinde derin bir etkisi oldu\u011funu ve ya\u015fam\u0131n kurulmas\u0131na zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> https:\/\/phys.org\/news\/2021-06-international-reveals-insight-continents.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Monash \u00dcniversitesi\u2019nden jeologlarca y\u00fcr\u00fct\u00fclen uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma, D\u00fcnya \u00fczerindeki ilk k\u0131talar\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funa ili\u015fkin yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6neriyor. D\u00fcnya 4,5 milyar y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre \u00f6nce olu\u015fmu\u015f olsa da, gezegenin k\u0131tasal kabu\u011funun en eski korunmu\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131 3,6 ila 4 milyar y\u0131l \u00f6ncesine dayanmaktad\u0131r. Nature Communications&#8216;da yay\u0131nlanan ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Dr. Jack Mulder, &#8220;Kabuk par\u00e7alar\u0131n\u0131n olu\u015fmaya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":31201,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[274,861,6092,7756,5431],"class_list":["post-50611","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-dunya","tag-gezegen","tag-izotop","tag-kita","tag-magma"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50611","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1390"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50611"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50611\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50611"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50611"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50611"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}