{"id":50939,"date":"2021-07-16T12:01:15","date_gmt":"2021-07-16T09:01:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=50939"},"modified":"2021-07-16T12:01:15","modified_gmt":"2021-07-16T09:01:15","slug":"zehrin-kokeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/07\/16\/zehrin-kokeni","title":{"rendered":"Zehrin k\u00f6keni\u2026"},"content":{"rendered":"

Zehir, hayvanlar \u00e2leminde bir\u00e7ok t\u00fcrde bulunur. Y\u0131lanlar, denizanas\u0131, \u00f6r\u00fcmcekler, akrepler, \u00e7\u0131yanlar, ar\u0131lar, baz\u0131 salyangozlar, ornitorenk ve hatta bir primat t\u00fcr\u00fc zehir ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zehir, zehri alan canl\u0131daki h\u00fccrelerin kilitlenmesine neden olan maddeler i\u00e7erir. Bu maddeler hedefine ba\u011fl\u0131 olarak v\u00fccutta farkl\u0131 mekanizmalar\u0131n bozulmas\u0131na neden olur. \u00d6rne\u011fin sinir sistemini fel\u00e7 edebilir, kaslar\u0131n etkisizle\u015fmesine neden olabilir veya yayg\u0131n olarak kanda p\u0131ht\u0131la\u015fma dengesizli\u011fi olu\u015fturabilir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi zehir ta\u015f\u0131yan hayvanlar\u0131n hepsi birbirileri ile yak\u0131ndan ili\u015fkili de\u011fildirler. Bu durum zehirli olma \u00f6zelli\u011finin ya\u015fam tarihinde birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak evrimle\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6zetle zehirler, hayvanlar \u00e2leminde say\u0131s\u0131z kez evrim ge\u00e7irmi\u015ftir.\"\"<\/p>\n

Yak\u0131n ili\u015fkili oldu\u011fu \u00f6r\u00fcmceklerin aksine akrepler, tehdidin tehlike oran\u0131na g\u00f6re zehrin i\u00e7eri\u011finde de\u011fi\u015fiklik yapabilmektedir. Akrepler d\u00fc\u015f\u00fck tehdit durumlar\u0131nda akrebin kendini kolayca savunabilmesini sa\u011flayan, metabolik olarak daha kolay \u00fcretilebilen, zehri alan canl\u0131da a\u011fr\u0131ya neden olan bir \u00f6n zehir kullan\u0131rlar. Ancak y\u00fcksek tehdit durumlar\u0131nda, metabolik olarak daha zor \u00fcretilen, yani \u00fcretilmesi i\u00e7in daha y\u00fcksek enerji gerektiren, protein a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin ana zehirlerini \u00fcretirler.<\/p>\n

Zehirlerin bu denli \u201cba\u015far\u0131l\u0131\u201d olmas\u0131n\u0131n nedeni, her bir zehrin ayr\u0131 ayr\u0131 tek bir genin kontrol\u00fcnde \u00fcretilmesi olabilir. Ancak bu, zehir \u00fcretiminin basit bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Zehrin, v\u00fccut i\u00e7inde \u00fcretilmesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00fcretildi\u011fi merkezden, yani zehir \u00fcretimi i\u00e7in \u00f6zelle\u015fmi\u015f salg\u0131 bezlerinden zehrin sal\u0131naca\u011f\u0131 b\u00f6lgeye \u00f6rne\u011fin akrebin kuyru\u011funa iletilmesi gerekir. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar zehir \u00fcretimi ile ili\u015fkili genlerin hem zehre sahip hayvanlarda hem de zehri olmayan hayvanlarda tamamen farkl\u0131 i\u015fler yapan baz\u0131 genlerle yak\u0131ndan ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 zehirler, v\u00fccudu istila eden bakterilere sald\u0131ran ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi proteinleriyle veya sindirim enzimleriyle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Bu proteinler ve enzimler de canl\u0131lardaki ilgili genler taraf\u0131ndan \u00fcretilir, kontrol edilir.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/02\/01\/yasam-agacindaki-yeri-evrimi-ve-ozellikleri-ile-akrepler\/<\/p>\n

Not:<\/strong> Bu yaz\u0131 Bilim ve Gelecek dergisinin 206. say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanan, G\u00fclseli K\u0131rg\u0131l\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cYa\u015fam a\u011fac\u0131ndaki yeri, evrimi ve \u00f6zellikleri ile: Akrepler\u201d<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131dan bir b\u00f6l\u00fcmd\u00fcr. Yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131na linkten ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zehir, hayvanlar \u00e2leminde bir\u00e7ok t\u00fcrde bulunur. Y\u0131lanlar, denizanas\u0131, \u00f6r\u00fcmcekler, akrepler, \u00e7\u0131yanlar, ar\u0131lar, baz\u0131 salyangozlar, ornitorenk ve hatta bir primat t\u00fcr\u00fc zehir ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Zehir, zehri alan canl\u0131daki h\u00fccrelerin kilitlenmesine neden olan maddeler i\u00e7erir. Bu maddeler hedefine ba\u011fl\u0131 olarak v\u00fccutta farkl\u0131 mekanizmalar\u0131n bozulmas\u0131na neden olur. \u00d6rne\u011fin sinir sistemini fel\u00e7 edebilir, kaslar\u0131n etkisizle\u015fmesine neden olabilir veya yayg\u0131n olarak […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":50940,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5267,200,1689,6626,7820],"class_list":["post-50939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-akrep","tag-evrim","tag-koken","tag-zehir","tag-zehirli-hayvanlar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t