{"id":51171,"date":"2021-08-01T13:18:21","date_gmt":"2021-08-01T10:18:21","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=51171"},"modified":"2021-08-01T13:18:21","modified_gmt":"2021-08-01T10:18:21","slug":"otucu-kuslarin-yeni-sesleri-ogrenmesinde-dopaminin-rolune-isik-tutuldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/08\/01\/otucu-kuslarin-yeni-sesleri-ogrenmesinde-dopaminin-rolune-isik-tutuldu","title":{"rendered":"\u00d6t\u00fcc\u00fc ku\u015flar\u0131n yeni sesleri \u00f6\u011frenmesinde dopaminin rol\u00fcne \u0131\u015f\u0131k tutuldu"},"content":{"rendered":"

Sinirbilimciler yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u015flarda karma\u015f\u0131k yeni seslerin \u00f6\u011freniminde dopaminin \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n

Journal of Neuroscience<\/em>\u2019da yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmada elde edilen dopaminin zebra ispinozlar\u0131n\u0131n (Hint b\u00fclb\u00fcl\u00fc) i\u015fitsel paliumundaki plastisiteyi y\u00f6nlendirdi\u011fi bulgusu, n\u00f6rotransmitterin (n\u00f6ronlar aras\u0131nda kimyasal iletimi sa\u011flayan molek\u00fcller \u2013 burada dopamin) karma\u015f\u0131k uyaranlar\u0131 kodlayan bir beyin b\u00f6lgesindeki i\u015flevlerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeni bir zemin olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar dopaminin \u00f6\u011frenme ile ili\u015fkisinin bilindi\u011fini fakat beyinde duyusal girdilerin i\u015flenmesi ile ilgili alanlarda dopaminin rol\u00fc hakk\u0131ndaki bilgilerin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Biliminsanlar\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda canl\u0131lar\u0131n yeni sesleri \u00f6\u011frenmesinde ilgili beyin b\u00f6lgesi ile dopaminin ne gibi bir i\u015flevi oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u00d6t\u00fcc\u00fc ku\u015flarda vokal \u00f6\u011frenmeyi incelemek, \u201ckonu\u015fma dilinin\u201d nas\u0131l \u00f6\u011frenildi\u011fine dair fikir verir. Ekip, dopaminin etkisi ile sesleri ve seslerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 ba\u011flaman\u0131n sadece \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u015flar i\u00e7in de\u011fil insan da d\u00e2hil olmak \u00fczere pek \u00e7ok hayvanda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtiyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar deneyleriyle dopaminin rol\u00fc hakk\u0131ndaki hipotezlerini desteklemek i\u00e7in anatomik, davran\u0131\u015fsal ve fizyolojik kan\u0131tlar elde etti. \u00d6t\u00fcc\u00fc ku\u015flar\u0131n beyninde i\u015fitme ile ili\u015fkili bir\u00e7ok n\u00f6ron tipinde dopamin resept\u00f6rlerinin bulundu\u011fu g\u00f6sterildi. Daha \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar ku\u015flar\u0131n i\u015fitme ile ili\u015fkili beyin b\u00f6lgesindeki n\u00f6ronlar\u0131n, \u00f6t\u00fc\u015f\u00fc dinlemesi veya ba\u015fka bir ku\u015f g\u00f6rmesi gibi sosyal durumlarda \u00f6strojen \u00fcretti\u011fini de g\u00f6stermi\u015ftir. B\u00f6yle durumlardaki \u00f6strojen \u00fcretimi her iki cinsiyetten ku\u015flarda da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Dopamin ve \u00f6strojenin ses ile ili\u015fkili mekanizmalarda birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen biliminsanlar\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmada sadece dopaminin etkisine odakland\u0131.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar davran\u0131\u015f g\u00f6zlemlerinin ard\u0131ndan, bir gen i\u015faret\u00e7isini kullanarak ku\u015flar\u0131n beynindeki i\u015fitsel b\u00f6lgelere bakt\u0131. B\u00f6ylece i\u015fitme ile ili\u015fkili b\u00f6lgenin ventral b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde dopamin resept\u00f6r\u00fc olan n\u00f6ronlarda ilgili genlerde art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, art\u0131\u015f\u0131n \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insan beyninin konu\u015fma \u00f6\u011frenimindeki lateralizasyonuna paralel oldu\u011funu g\u00f6sterdiler.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar dopaminin n\u00f6ronlar\u0131n temel sinyal \u00fcretimindeki etkisini de ara\u015ft\u0131rd\u0131 ve dopaminin aktifle\u015fmesinin n\u00f6ronlarda inhibisyonu azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sinyal iletimini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar dopaminin sistemi durduran sinyalleri azaltan ve hareket sinyallerini art\u0131ran rol\u00fcne dikkat \u00e7ekerek dopamini \u201cuyaranlar\u0131n beynin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde nas\u0131l kaydedildi\u011fini ve iletildi\u011fini de\u011fi\u015ftirebilen n\u00f6rokimyasal bir kald\u0131ra\u00e7\u201d olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n

Dopamin ile ayn\u0131 etki ku\u015flar\u0131n di\u011fer \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u015flar\u0131n \u00f6t\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc duyduklar\u0131nda da meydana geldi. Uyar\u0131c\u0131 n\u00f6ronlar aktifle\u015fti, inhibit\u00f6r n\u00f6ronlar aktifle\u015fmedi. Ayr\u0131ca dopamin aktivasyonu n\u00f6ronlar\u0131 yeni seslere uyum sa\u011flayamaz hale getirdi, bu da dopaminin duyusal \u00f6\u011frenmedeki rol\u00fcne ili\u015fkin hipotezi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde do\u011frulamaktad\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar dopaminin duyusal \u00f6\u011frenmeyi nas\u0131l etkiledi\u011fini hen\u00fcz b\u00fct\u00fcn\u00fcyle bilmiyor fakat yeni ara\u015ft\u0131rmayla birlikte pek \u00e7ok \u00f6nemli veriye eri\u015febildiler. Biliminsanlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla birlikte, insanlar gibi omurgal\u0131larda duyusal \u00f6\u011frenmenin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bir\u00e7ok ipucu edindiklerini de belirtiyor.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> SCIENCE DAILY<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sinirbilimciler yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6t\u00fcc\u00fc ku\u015flarda karma\u015f\u0131k yeni seslerin \u00f6\u011freniminde dopaminin \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Journal of Neuroscience\u2019da yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmada elde edilen dopaminin zebra ispinozlar\u0131n\u0131n (Hint b\u00fclb\u00fcl\u00fc) i\u015fitsel paliumundaki plastisiteyi y\u00f6nlendirdi\u011fi bulgusu, n\u00f6rotransmitterin (n\u00f6ronlar aras\u0131nda kimyasal iletimi sa\u011flayan molek\u00fcller \u2013 burada dopamin) karma\u015f\u0131k uyaranlar\u0131 kodlayan bir beyin b\u00f6lgesindeki i\u015flevlerinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeni bir zemin olu\u015fturuyor. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":51172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[254,7865,7866,2357],"class_list":["post-51171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-beyin","tag-dopamin","tag-duyusal-ogrenme","tag-otucu-kuslar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t