{"id":5127,"date":"2019-02-22T09:03:10","date_gmt":"2019-02-22T06:03:10","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=5127"},"modified":"2019-02-22T09:02:57","modified_gmt":"2019-02-22T06:02:57","slug":"arleste-kesfedilen-duvar-resimleri-bilinmeyen-bir-tarihe-isik-tutuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/02\/22\/arleste-kesfedilen-duvar-resimleri-bilinmeyen-bir-tarihe-isik-tutuyor","title":{"rendered":"Arles\u2019te ke\u015ffedilen duvar resimleri bilinmeyen bir tarihe \u0131\u015f\u0131k tutuyor"},"content":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Arles olarak bilinen Fransa\u2019daki antik Arelate kenti, Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun en \u00f6nemli limanlar\u0131ndan biriydi. Pompeius\u2019a kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Iulius Caesar\u2019\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutan kent, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Caesar\u2019\u0131n ordusunda g\u00f6rev alm\u0131\u015f veteranlar (emekli asker) i\u00e7in M\u00d6 46 veya 45 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftu. Galya\u2019n\u0131n g\u00fcneyindeki Ren Nehri boyunca konumlanm\u0131\u015f olan Arelate; bu sayede ekonomik, politik ve k\u00fclt\u00fcrel bir merkez haline gelmi\u015f, hatta MS 4. Y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u015fair Ausonius taraf\u0131ndan \u201cGalya\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck Romas\u0131\u201d olarak an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Roma yerle\u015fmesinin ya\u015famsal ve idari kalbinin bulundu\u011fu nehrin sol yakas\u0131nda tiyatro, amfitiyatro, hamamlar ve circusun kal\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Nehrin sa\u011f yakas\u0131n\u0131n ise erken Roma d\u00f6neminde de\u011fil, ancak bundan y\u00fczy\u0131llar sonra belirgin bir geli\u015fme g\u00f6sterdi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekteydi. Kentte devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalar sayesinde zengin bir yerle\u015fim alan\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ve Arles \u00e7evresinin erken d\u00f6nemdeki geli\u015fimi hakk\u0131nda edinilen bilgiler, bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn de\u011fi\u015fmesinde \u00f6nayak olmu\u015ftur. Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda, Fransa\u2019da Roma d\u00f6nemine ait \u015fimdiye dek bilinen en iyi duvar resimleri de g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Arles\u2019in sa\u011f yakas\u0131ndaki Trinquetaille semtinde Antik Arles M\u00fczesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen 18. y\u00fczy\u0131la ait cam fabrikas\u0131 kaz\u0131s\u0131 y\u0131llard\u0131r devam etmektedir. Cam fabrikas\u0131 tarihi sit alan\u0131 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n sonunda devlet mal\u0131 haline gelmi\u015ftir. 1980\u2019lerde fabrikada yap\u0131lan ilk kaz\u0131larda arkeologlar, MS 2. y\u00fczy\u0131la tarihlenen bir Roma konut alan\u0131 bulmu\u015fsa da, ara\u015ft\u0131rmalar k\u0131sa s\u00fcreli olmu\u015ftur.<\/p>\n

\"\"Ge\u00e7ti\u011fimiz iki y\u0131l i\u00e7erisinde alan i\u00e7in haz\u0131rlanan rehabilitasyon ve restorasyon planlar\u0131 sayesinde arkeologlar yeniden i\u015fe d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015f\u0131ndaki arkeolog Marie-Pierre Roth\u00e9, yenilenen ara\u015ft\u0131rman\u0131n, alanda daha derin kaz\u0131lara olanak sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu sayede b\u00f6lgenin erken tarihi hakk\u0131nda yeni bilgiler ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. 1980\u2019lerde ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan bir Roma evinin alt\u0131nda, bu Roma kolonisinin ilk on y\u0131llar\u0131na tarihlenen g\u00f6steri\u015fli bir m\u00fclk\u00fcn temelleri bulunmu\u015ftur. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bildi\u011fi \u00fczere, yeni kurulan bir koloni Roma\u2019n\u0131n politik ve ekonomik sistemine dahil oldu\u011fu gibi, \u015fehrin gelirinde h\u0131zl\u0131 bir art\u0131\u015f olur ve hem yerliler hem de buraya g\u00f6\u00e7en Romal\u0131lar i\u00e7in i\u015f olanaklar\u0131 do\u011fard\u0131. Roth\u00e9, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131n da \u201cRoma Arlesi\u2019nin, \u00f6nceleri \u0131ss\u0131z oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir b\u00f6lgedeki erken geli\u015fim s\u00fcrecini anlamak\u201d oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

M\u00d6 1. y\u00fczy\u0131la tarihlenen bir domus<\/em> yani evin ke\u015ffi, hem Trinquetaille semtinin yerle\u015fim ge\u00e7mi\u015fini erkene \u00e7ekmesi hem de bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 duvar resimlerinin kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir. Evin fresco<\/em>lar\u0131n\u0131n August Mau\u2019nun 19. y\u00fczy\u0131lda Roma duvar resim sanat\u0131 i\u00e7inde s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck Pompeii stilinden ikincisine g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. \u0130kinci stil, Roma Galyas\u0131\u2019nda M\u00d6 70 ile 20 y\u0131llar\u0131 aras\u0131na tarihlenirken, genellikle trompl\u00f6y<\/em> (g\u00f6z aldatmacas\u0131) tekni\u011fi kullan\u0131lm\u0131\u015f ve \u00fc\u00e7 boyutlu duvar i\u015f\u00e7ili\u011fi hissi yaratmak i\u00e7in s\u00fctunlar, pencereler ile mermer paneller gibi mimari elemanlar betimlenmi\u015ftir. Bu tip betimler, \u0130talya\u2019da yayg\u0131n olsa da Fransa\u2019da \u00e7ok ender olup, yaln\u0131zca 20 civar\u0131 \u00f6rnekle temsil edilmektedir. Trinquetaille\u2019daki kaz\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kan ve y\u00fczeyindeki fresco<\/em>larla birlikte 1,50 m y\u00fcksekli\u011finde korunagelen duvar sayesinde, Fransa\u2019da bilinen en kaliteli \u0130kinci Pompeii stili duvar resimleri in situ (orijinal yerinde) bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Fresco<\/em>lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 in situ olarak ele ge\u00e7mi\u015f olsa da, \u00e7o\u011funlu\u011fu topra\u011f\u0131n i\u00e7inden ve dolgu tabakalar\u0131ndan toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu an arkeologlar\u0131n elinde yapboz gibi birle\u015ftirilmeyi bekleyen kutular dolusu fresco<\/em> par\u00e7as\u0131 mevcuttur. Bu i\u015flemin tamamlanmas\u0131 y\u0131llar s\u00fcrecek olsa da, betimli tavan ve duvarlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u015fimdiden yeniden olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n

Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en M\u00d6 1. y\u00fczy\u0131l domus<\/em>unun iki odas\u0131 tamamen kaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan ilkinin cubiculum<\/em> yani yatak odas\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte olup, duvarlar\u0131ndaki canl\u0131 renklerden olu\u015fan betimler; mermer paneller, Korinth tipi s\u00fctunlar, podyumlar ve ortostatlar gibi mimari elemanlar\u0131n taklidi niteli\u011findedir.Muhtemelen yata\u011f\u0131n yerle\u015ftirildi\u011fi k\u0131s\u0131mdaki bezemeler \u00e7ok renkli \u015feritler ve bordo renkli rozetleriyle, odan\u0131n geri kalan\u0131ndan daha g\u00f6steri\u015flidir. \u00d6nemli misafirler i\u00e7in kabul alan\u0131 i\u015flevi g\u00f6ren biti\u015fikteki oda, yine \u0130kinci Pompeii stilinde yap\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck boyutlu fig\u00fcrlerle bezenmi\u015ftir.<\/p>\n

INRAP\u2019ta (French National Institute of Preventive Archaeological Research) sanat tarih\u00e7isi olarak \u00e7al\u0131\u015fan Julien Boisl\u00e8ve, bu tip bir kombinasyona Galya\u2019da daha \u00f6nce rastlamad\u0131klar\u0131na de\u011finiyor. Pahal\u0131 bir renk olan k\u0131rm\u0131z\u0131dan arka planlar \u00fcst\u00fcne do\u011fal \u00f6l\u00e7\u00fclere yak\u0131n resmedilen fig\u00fcrler vard\u0131r ki, bunlarla ilgili olarak yine Boisl\u00e8ve \u201c\u0130talya\u2019da dahi b\u00f6ylesi b\u00fcy\u00fck boyutlu fig\u00fcrleri i\u00e7eren betimler yar\u0131m d\u00fczineyi ge\u00e7mez\u201d ve \u201cAncak Pompeii\u2019deki Mysterler Villas\u0131 ile Boskoreale\u2019deki Publius Fannius Synistor Villas\u0131 gibi konutlar bu \u00f6l\u00e7\u00fcde bir l\u00fcks\u00fc yans\u0131t\u0131r\u201d diye ekliyor.<\/p>\n

Roth\u00e9 i\u00e7in M\u00d6 1. y\u00fczy\u0131la ait ve l\u00fcks ya\u015fant\u0131ya \u00f6rnek g\u00f6sterilebilecek bir evin ke\u015ffi; topografi, \u015fehircilik ve Arles\u2019in ilk yerle\u015fimcileri hakk\u0131nda bilgi vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli. Nehrin sa\u011f yakas\u0131n\u0131n daha sonradan geli\u015fti\u011fini savunan g\u00f6r\u00fc\u015f ise onu ikna etmiyor.<\/p>\n

Roth\u00e9 \u00a0\u201cArkeolojik buluntular, bu konutun ge\u00e7 Cumhuriyet d\u00f6nemine, Caesar\u2019\u0131n koloniyi olu\u015fturdu\u011fu zamanlara, hatta daha \u00f6ncesine ait oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in eski g\u00f6r\u00fc\u015f ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir. Kaz\u0131lar, nehrin iki yakas\u0131n\u0131n Roma kolonisinin kurulumundan itibaren e\u015fzamanl\u0131 olarak geli\u015fti\u011fini ortaya koyuyor\u201d diye konu\u015fuyor.<\/p>\n

Gelinen a\u015famada, betimlenen \u00f6\u011felerin kimli\u011fini kesin olarak saptamak m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, bir kad\u0131n fig\u00fcr\u00fcn\u00fcn harp benzeri telli bir \u00e7alg\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer ipu\u00e7lar\u0131 tanr\u0131 Pan\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015faret etmektedir ki, bu da Roma duvar resmi sanat\u0131nda s\u0131kl\u0131kla rastlanan \u201cBacchus rit\u00fcelleri\u201d temas\u0131n\u0131 akla getirmektedir. Bu evdeki gibi y\u00fcksek kalitedeki duvar resimlerini, muhtemelen \u0130talya\u2019dan getirttikleri sanat\u00e7\u0131larla, ancak kentin en varl\u0131kl\u0131 aileleri kar\u015f\u0131layabilirdi. Evin, Arelate kolonisinin kurulu\u015funu izleyen y\u0131llar i\u00e7inde kente ta\u015f\u0131nan Romal\u0131 zengin bir memura veya \u0130talya\u2019daki ileri gelen Romal\u0131lar\u0131n ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 taklit ederek Roma k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc benimseyen yerli bir aristokrata ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Boisl\u00e8ve\u2019nin s\u00f6zleriyle: \u201cGalya\u2019da tek olan bu duvar resimleri, fetihlerden sonra Roma s\u00fcsleme sanat\u0131 stillerinin yay\u0131l\u0131m\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Arles olarak bilinen Fransa\u2019daki antik Arelate kenti, Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun en \u00f6nemli limanlar\u0131ndan biriydi. Pompeius\u2019a kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Iulius Caesar\u2019\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutan kent, ba\u015flang\u0131\u00e7ta Caesar\u2019\u0131n ordusunda g\u00f6rev alm\u0131\u015f veteranlar (emekli asker) i\u00e7in M\u00d6 46 veya 45 y\u0131l\u0131nda kurulmu\u015ftu. Galya\u2019n\u0131n g\u00fcneyindeki Ren Nehri boyunca konumlanm\u0131\u015f olan Arelate; bu sayede ekonomik, politik ve k\u00fclt\u00fcrel bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":434,"featured_media":15816,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[183,20,19],"tags":[244,1849,230,885],"class_list":["post-5127","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-146-sayi","category-arkeoloji","category-bilim-gundemi","tag-arkeoloji","tag-duvar-resimleri","tag-insanlik-tarihi","tag-roma"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t