Uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, 40 y\u0131l \u00f6nce varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yeni bir madde formuna dair kan\u0131t buldu. Bu durum \u201ckuantum spin (d\u00f6n\u00fc) ak\u0131\u015fkan\u201d (etkile\u015fim halindeki kuantum durumlar\u0131 d\u00fczensiz bir halde oldu\u011fundan ak\u0131\u015fkan olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) olarak biliniyor ve elektronlar\u0131n, yani do\u011fan\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez yap\u0131ta\u015flar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131na sebep oluyor.<\/p>\n
Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7ileri i\u00e7eren ara\u015ft\u0131rma grubu, grafene benzeyen iki boyutlu bir malzemenin i\u00e7inde Majorana ad\u0131 verilen par\u00e7ac\u0131klar\u0131n izlerini ilk kez \u00f6l\u00e7t\u00fc. Deney sonu\u00e7lar\u0131, Kitaev modeli ad\u0131 verilen teorik model ile ba\u015far\u0131yla e\u015fle\u015fti. Sonu\u00e7lar Nature Materials<\/em> dergisinde bas\u0131ld\u0131.<\/p>\n Kuantum spin ak\u0131\u015fkanlar maddenin gizemli bir hali. Manyetik malzemelerde sakl\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor, fakat do\u011fada g\u00f6zlemlenememi\u015fti. Ger\u00e7ek malzemelerde elektron ayr\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00f6zlemlenmesi bilimde \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an bir bulu\u015f. Sonu\u00e7 olarak, Majorana fermiyonlar\u0131 bilinen t\u00fcm bilgisayarlardan daha h\u0131zl\u0131 hesap yapabilen kuantum bilgisayarlar\u0131 i\u00e7in temel olarak kullan\u0131labilir.<\/p>\n Makalenin yazarlar\u0131ndan, Cambridge\u2019teki Cavendish Laboratuvar\u0131\u2019ndan Dr. Johannes Knolle de, maddenin bu yeni halinin tahmin edildi\u011fini ama daha \u00f6nceden g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini belirtti.<\/p>\n Tipik bir manyetik malzemede elektronlar k\u00fc\u00e7\u00fck m\u0131knat\u0131slar gibi davran\u0131r. Bu malzemeler yeterince so\u011futuldu\u011funda \u201cm\u0131knat\u0131slar\u201d kendini t\u00fcm kuzey kutuplar\u0131n\u0131n ayn\u0131 y\u00f6n\u00fc g\u00f6sterece\u011fi \u015fekilde s\u0131ralar. Fakat spin ak\u0131\u015fkan i\u00e7eren bir malzeme mutlak s\u0131f\u0131ra so\u011futulsa bile s\u0131ral\u0131 durmaz ve kuantum dalgalanmalar\u0131ndan kaynaklanan kar\u0131\u015f\u0131k bir \u00e7orba olu\u015fturur.<\/p>\n Cavendish Laboratuvar\u0131\u2019nda Yo\u011fun Madde Teorisi grubundan Dmitry Kovrizhin, \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lanana kadar kuantum spin ak\u0131\u015fkan\u0131n deneysel izlerinin neye benzeyece\u011fini bile bilmediklerini s\u00f6yledi. \u00d6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 tek \u015fey, kuantum spin ak\u0131\u015fkan\u0131 g\u00f6zlemleseler ne g\u00f6rebileceklerini sormak oldu.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar alfa-ruthenyum klor\u00fcr (a-RuCl3<\/sub>) i\u00e7inde elektron ayr\u0131\u015fmas\u0131na kan\u0131t bulabilmek i\u00e7in n\u00f6tron sa\u00e7\u0131lmas\u0131 tekniklerini kulland\u0131. a-RuCl3<\/sub> tozu, maddenin manyetik \u00f6zelliklerini test edebilmek i\u00e7in n\u00f6tronlarla uyar\u0131ld\u0131 ve n\u00f6tronlar maddeden sektikleri zaman ekrana yans\u0131yan dalgac\u0131klar\u0131n deseni g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n Bilinen bir m\u0131knat\u0131s ayr\u0131 ve keskin \u00e7izgiler yarat\u0131rd\u0131 ama, Majorana fermiyonlar\u0131n\u0131n kuantum spin ak\u0131\u015fkan durumundayken nas\u0131l bir desen yaratacaklar\u0131 bilinmiyordu. 2014\u2019de Knolle ve ekibinin yapt\u0131\u011f\u0131 teorik tahmin, keskin \u00e7izgiler yerine deneycilerin ekranda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc geni\u015f kamburlarla \u00e7ok iyi e\u015fle\u015fti. B\u00f6ylece, ilk kez, iki boyutlu bir malzemede kuantum spin ak\u0131\u015fkan durumu ve elektron ayr\u0131\u015fmas\u0131 ilk kez do\u011frudan kan\u0131tland\u0131.<\/p>\n Knolle, maddenin bilinen kuantum durumlar\u0131n\u0131n k\u0131sa listesine yeni bir ekleme oldu\u011funu s\u00f6yledi. Kovrizhin\u2019e g\u00f6re bu, kuantum maddesini anlamak i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m. Ona g\u00f6re, daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6zlemlenmemi\u015f bir kuantum durumunu ke\u015ffetmek e\u011flenceli ve yeni \u015feyler deneme olana\u011f\u0131 sunuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Uluslararas\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, 40 y\u0131l \u00f6nce varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yeni bir madde formuna dair kan\u0131t buldu. Bu durum \u201ckuantum spin (d\u00f6n\u00fc) ak\u0131\u015fkan\u201d (etkile\u015fim halindeki kuantum durumlar\u0131 d\u00fczensiz bir halde oldu\u011fundan ak\u0131\u015fkan olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) olarak biliniyor ve elektronlar\u0131n, yani do\u011fan\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez yap\u0131ta\u015flar\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131na sebep oluyor. Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7ileri i\u00e7eren ara\u015ft\u0131rma grubu, grafene benzeyen iki boyutlu bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":808,"featured_media":15606,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[184,19,26],"tags":[288,638,1815,356],"class_list":["post-5160","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-147-sayi","category-bilim-gundemi","category-fizik","tag-fizik","tag-madde","tag-manyetik","tag-parcacik-fizigi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t