{"id":51816,"date":"2021-09-20T12:49:28","date_gmt":"2021-09-20T09:49:28","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=51816"},"modified":"2021-09-20T12:49:28","modified_gmt":"2021-09-20T09:49:28","slug":"anadolunun-insan-fosilleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/09\/20\/anadolunun-insan-fosilleri","title":{"rendered":"Anadolu\u2019nun insan fosilleri"},"content":{"rendered":"

Anadolu\u2019da 2 milyon y\u0131l \u00f6ncesine uzanmas\u0131 beklenen bir insan fosili potansiyeli mevcuttur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Anadolu\u2019da bilinen en eski fosil insan izleri 1 milyon y\u0131l civar\u0131ndad\u0131r ve Konya-Dursunlu ve Ni\u011fde Kaletepe Deresi 3\u2019den gelmektedir. Eski bir k\u00f6m\u00fcr madeni olan Konya\/Dursunlu\u2019dan ele ge\u00e7en ta\u015f aletler \u00e7ok iyi tarihlendirilmi\u015f en eski Paleolitik kal\u0131nt\u0131lara i\u015faret etmektedir. Faunal korelasyon ve manyetostratigrafik ya\u015fland\u0131rma y\u00f6ntemleri Dursunlu\u2019yu 780-900 bin y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirmemizi gerektirmektedir. Bu buluntu alan\u0131 Erksin Sava\u015f G\u00fcle\u00e7\u2019in dan\u0131\u015fman\u0131 oldu\u011fu Maden Tektik ve Arama Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn Anadolu Omurgal\u0131 Fosil Yataklar\u0131n\u0131n Envanterlenmesi Projesi kapsam\u0131nda, Ankara \u00dcniversitesi Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve U. C. Berkeley \u00f6\u011fretim elemanlar\u0131ndan olu\u015fan ve Tim White ve F. Clark Howell gibi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki bilimadamlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lan bir y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda k\u00f6m\u00fcr madeninin at\u0131klar\u0131nda ta\u015f aletlerin tan\u0131mlanmas\u0131yla ke\u015ffedilmi\u015ftir. Bu \u00fcnl\u00fc paleoantropologlar\u0131n arazi deneyimi Dursunlu\u2019dan bulunan ve alet olarak tan\u0131mlanmalar\u0131 hi\u00e7 de kolay olmayan kuvars aletlerin ke\u015ffedilmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu lokalitenin ta\u015f alet toplulu\u011fu; \u00e7o\u011funlukla kuvars ve bir miktar da \u00e7akmakta\u015f\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f yonga, yonga aletler, \u00e7ok y\u00fczl\u00fc aletler ve \u00e7ekirdeklerden olu\u015fmaktad\u0131r. Bu topluluk basit yonga ve \u00e7ekirdek\/alet teknolojisini i\u00e7ermekte ancak geni\u015f kesme kenar\u0131na sahip aletler (nacak gibi) veya iki y\u00fczeylilere (el baltas\u0131 gibi) dair kal\u0131nt\u0131lar bulunmamaktad\u0131r. Ta\u015f alet toplulu\u011fu i\u00e7erisinde yer alan yonga ve k\u0131r\u0131k yonga art\u0131klar\u0131 buluntular\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Antalya-Karain Ma\u011faras\u0131<\/figcaption><\/figure>\n

Kaletepe Deresi III lokalitesi Ni\u011fde\u2019den bilinen alt ve orta paleolitik d\u00f6neme ait bir buluntu alan\u0131d\u0131r. Lokalite obsidiyen yataklar\u0131n\u0131n \u00fczerinde yer al\u0131r, ancak paleolitik d\u00f6nemde obsidiyen yan\u0131 s\u0131ra hammadde olarak bazalt ve riyolit de kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu lokalitenin \u00fcst tabakalar\u0131 di\u015flemeli ve geni\u015f \u00e7entikli aletler, kenar kaz\u0131y\u0131c\u0131lar gibi aletlerden dolay\u0131 Clacton teknolojisini i\u015faret etmektedir. Alt tabakalarda ise Acheulian end\u00fcstrisinin tipik buluntular\u0131 olan el baltalar\u0131, iki y\u00fczeyli alet tipleri ve nacaklar saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Kaletepe\u2019de ya\u015fland\u0131rmalar volkanik t\u00fcflerden yap\u0131lm\u0131\u015f ve en \u00fcst katman 200.000 y\u0131l, en alt katman ise 1.000.000 y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilmi\u015ftir. Ancak Alt Paleolitik d\u00f6neme ili\u015fkin tabakalar\u0131n ya\u015f\u0131 hen\u00fcz bilinmemektedir (Slimak ve di\u011ferleri 2008).<\/p>\n

T\u00fcrkiye Alt Paleolitik buluntular\u0131n\u0131 veren di\u011fer buluntu alanlar\u0131 daha gen\u00e7 katmanlar i\u00e7ermektedir. Bunlar \u0130stanbul\/Yar\u0131mburgaz ve Antalya\/Karain ma\u011faralar\u0131d\u0131r.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yar\u0131mburgaz Ma\u011faras\u0131, \u0130stanbul\u2019un bat\u0131s\u0131nda yer alan ve birka\u00e7 t\u00fcnel \u015feklindeki yap\u0131dan olu\u015fan bir yerle\u015fim alan\u0131d\u0131r. Ma\u011faradan ele ge\u00e7en ay\u0131lara ait di\u015f buluntular\u0131ndan yap\u0131lan ESR (Electron Spin Resonance) tarihlendirmesi bulunmakla birlikte -\u00e7ok g\u00fcvenilir olmasa da- OIS 6 ila 9 aras\u0131na rastlamaktad\u0131r. Ancak \u00f6zellikle ay\u0131 di\u015flerinden bu tip bir ya\u015fland\u0131rma uygun olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in paleontolojik veriler Orta Plesitosenin ortas\u0131 olarak tarihlendirilmi\u015ftir (yakla\u015f\u0131k 400 bin y\u0131l \u00f6ncesi) (Kuhn ve di\u011ferleri 1996). Yar\u0131mburgaz Ma\u011faras\u0131n\u0131n ta\u015f alet toplulu\u011funu, \u00e7o\u011funlu\u011funu d\u00fczeltili yonga aletler ve d\u00fczensiz kenarl\u0131 di\u015flemeli aletler olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra iki y\u00fczeyli ve Levallois teknoloji de g\u00f6r\u00fclmektedir. K\u0131y\u0131c\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck alet gruplar\u0131na az rastlanm\u0131\u015ft\u0131r. Karain Ma\u011faras\u0131 ise Antalya\u2019n\u0131n kuzeyinde yer alan bir yerle\u015fimdir. Ma\u011fara, Roma d\u00f6neminden Alt Paleolitik d\u00f6neme kadar bir\u00e7ok k\u00fclt\u00fcr\u00fc i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Alt Paleolitik k\u00fclt\u00fcre ili\u015fkin tabakalar 350.000 y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilmektedir ve Clacton end\u00fcstrisiyle karakterize bi\u00e7imsiz \u00e7ekirdekler, yonga \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f di\u015flemeli aletler ve b\u00fcy\u00fck d\u00fczeltili aletler i\u00e7ermektedirler. Di\u011fer Alt Paleolitik tabakalar\u0131 ise Proto-Charentian olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f ve 300-350 bin y\u0131llar\u0131na tarihlendirilmi\u015ftir. Bu end\u00fcstri \u00e7o\u011funlukla kal\u0131n yongalar \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f d\u00fczeltili kaz\u0131y\u0131c\u0131lar ile karakterizedir. Acheulian teknolojisinin tipik aletleri olan el baltalar\u0131 saptanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Antalya-Karain Ma\u011faras\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan baz\u0131 buluntular.<\/figcaption><\/figure>\n

Yukar\u0131da bahsedilen d\u00f6rt buluntu yeri de Alt Paleolitik d\u00f6neme ili\u015fkin fosil insan buluntular\u0131 vermese de insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden zengin Alt Ta\u015f Devri aletlerini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Alt Ta\u015f Devri k\u00fclt\u00fcr\u00fc d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131\u015f olan ve Anadolu\u2019dan gelen en eski ve tek insan fosili Denizli\u2019de ke\u015ffedilmi\u015ftir. 2008 y\u0131l\u0131nda Amerikal\u0131 bir paleoantropolog ve baz\u0131 \u00fclkemiz jeologlar\u0131 taraf\u0131ndan Denizli\u2019nin Kocaba\u015f il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 bir traverten oca\u011f\u0131nda 500 bin y\u0131l \u00f6ncesine tarihlendirilen ve Homo erectus\u2019a ait oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir kafatas\u0131 par\u00e7as\u0131 ke\u015ffedildi. Kafatas\u0131 fosilinin sahip oldu\u011fu karakterler \u00f6zellikle Yunanistan\u2019da bulunan Petrolana Adam\u0131 yani Homo heidelbergensis t\u00fcr\u00fcne benzemektedir ve bir\u00e7ok paleoantropolog Homo erectus\u2019tan ziyade Homo heidelbergensis olmas\u0131 gerekti\u011finde hemfikirdir. Bu nedenle buluntunun sistematik tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131n tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca sistematik tan\u0131m\u0131ndaki soru i\u015faretleri ile beraber bu ke\u015ffin t\u00fcberk\u00fcloz hastas\u0131 bir bireye ait oldu\u011funun iddia edilmesi T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez ke\u015ffedilmi\u015f bir Homo erectus olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti ve dikkatlerin bu y\u00f6ne \u00e7ekilmesine neden oldu. Roberts, Peister ve Mays ke\u015ffin yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 dergide t\u00fcberk\u00fcloz te\u015fhisinin hatal\u0131 oldu\u011funa dair bir ele\u015ftiri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yay\u0131nlad\u0131lar. Kappelman ve di\u011ferleri bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kafatas\u0131 buluntusunun i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda yer alan izleri t\u00fcberk\u00fclozdan ve t\u00fcberk\u00fcloz hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n da D vitamini eksikli\u011finden kaynakl\u0131 oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015flard\u0131. Ancak yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmada kafatas\u0131 iskeletinde D vitamini eksikli\u011fini g\u00f6steren herhangi bir kan\u0131ta rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Roberts, Peister ve Mays, t\u00fcberk\u00fcloz hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok ender olarak kafatas\u0131nda iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u0131raksa bile izlerin histolojik olarak farkl\u0131 oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Bu nedenle Homo erectus oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen kafatas\u0131 fosilinin tekrar \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 mevcut soru i\u015faretlerinin giderilmesi i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcnmektedir. B\u00fct\u00fcn bu soru i\u015faretleri \u00fclkemizde 500 bin y\u0131l \u00f6nce bir insan atas\u0131n\u0131n yasam\u0131\u015f oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini de\u011fi\u015ftirmemektedir.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fim s\u00fcrecinde Alt Paleolitik\u2019ten sonraki bir \u00fcst basamak olan Orta Paleolitik buluntular\u0131 \u00fclkemizde \u00e7ok say\u0131da veriye sahiptir. Bu b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcrel evrimdeki en belirgin geli\u015fmenin yakla\u015f\u0131k 300 bin y\u0131l \u00f6nce Afrika\u2019da ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Levallois tekni\u011fi olarak tan\u0131mlanan ve belli bir standarda sahip alet \u00fcretimini sergileyen bu a\u015fama modern insanlar, ge\u00e7 arkaik insanlar ve Neanderthaller taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu d\u00f6nem b\u00fcy\u00fck kaba tipteki Alt Paleolitik tip aletlerden daha k\u0131sa bi\u00e7imli, \u00e7ok \u00e7e\u015fitli ve amaca y\u00f6nelik farkl\u0131 i\u015flevsel alet \u00fcretimine ge\u00e7ilmesiyle karakterizedir.<\/p>\n

\"\"
Alt Paleolitik buluntular\u0131n\u0131 veren Yar\u0131mburgaz Ma\u011faras\u0131, \u0130stanbul\u2019un bat\u0131s\u0131nda yer alan ve birka\u00e7 t\u00fcnel \u015feklindeki yap\u0131dan olu\u015fan bir yerle\u015fim alan\u0131d\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

\u00dclkemizde Orta Paleolitik buluntular\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu y\u00fczey ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan saptanm\u0131\u015f ancak bu d\u00f6nem kaz\u0131lar\u0131 Antalya ve Hatay b\u00f6lgesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Hatay B\u00f6lgesi Levant ve Zagros b\u00f6lgelerinin kesi\u015fme noktalar\u0131 aras\u0131nda ve Levant ile Avrasya aras\u0131nda uzanan g\u00f6\u00e7 yollar\u0131 \u00fczerindedir. G\u00fcneydo\u011fu Afrika\u2019da ba\u015flayan Rift Vadisi Levant koridoru yoluyla Hatay ilinden Anadolu\u2019ya a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Yani bu b\u00f6lge Afrika\u2019dan gelen g\u00f6\u00e7lerin Anadolu\u2019ya giri\u015f koridoru \u00fczerinde bulunmaktad\u0131r. Hatay b\u00f6lgesine ait Orta Paleolitik D\u00f6nem buluntular\u0131 Merdivenli, T\u0131kal\u0131, \u00dc\u00e7a\u011f\u0131zl\u0131 II ve \u0130kia\u011f\u0131zl\u0131 ma\u011faralar\u0131nda saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Yine d\u00f6nem k\u00fclt\u00fcr\u00fcne ait bol miktarda kal\u0131nt\u0131 mevcut olmakla birlikte ancak Karain Ma\u011faras\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bu d\u00f6neme i\u015faret eden g\u00fcvenilir insan fosili buluntular\u0131 mevcut de\u011fildir. Karain Ma\u011faras\u0131ndan Neandertal adam\u0131na ait fosil buluntular deklare edilmekle birlikte, hen\u00fcz bu buluntular\u0131n bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131t\u0131m\u0131 maalesef ger\u00e7ekle\u015fememi\u015ftir. Son y\u0131llardaki antik DNA \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fcnyada modern insan\u0131n Orta ve \u00dcst Paleolitikte yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Neandertaller d\u0131\u015f\u0131nda en az\u0131ndan Denisova\u2019l\u0131larla birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedirler. \u00dclkemizdeki Paleolitik d\u00f6nem insanlar\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bu a\u00e7\u0131dan da \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Ge\u00e7 ta\u015f \u00e7a\u011f\u0131 veya \u00dcst Paleolitik ise yakla\u015f\u0131k 50.000-10.000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nem do\u011frudan anatomik a\u00e7\u0131dan modern insanlarla ili\u015fkilidir ve dilgi teknolojisiyle karakterizedir. OferBar-Yosef teknolojideki bu geli\u015fim ve de\u011fi\u015fimin bireylerin kendilerini fark etmesi, gruplar\u0131n kimlik kazanmas\u0131, sosyal organizasyonun geli\u015fmesi ve son olarak sembolik ifadelerin artmas\u0131yla belirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulamaktad\u0131r. \u00dcst Paleolitik topluluklar\u0131 prizmatik dilgi \u00e7ekirdeklerden \u00fcretilmi\u015f dilgi ve dilgiciklerle karakterizedir ve yonga \u00fcretimi bu d\u00f6nem i\u00e7erisinde azd\u0131r. \u0130lk dilgi \u00fcretimine 250.000-150.000 y\u0131l \u00f6ncesi son buzul \u00e7a\u011f\u0131 esnas\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"\"
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Alt Ta\u015f Devri k\u00fclt\u00fcr\u00fc d\u00f6neminde ya\u015fam\u0131\u015f olan ve Anadolu\u2019dan gelen en eski ve tek insan fosili Denizli\u2019de ke\u015ffedilmi\u015ftir.<\/figcaption><\/figure>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin \u00dcst Paleolitik d\u00f6nemine ili\u015fkin buluntular\u0131 yo\u011funlukla Akdeniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Antalya ve Hatay illerinden bilinmektedir. Hatay ilinden bilinen Erken \u00dcst Paleolitik d\u00f6nem buluntu alanlar\u0131 i\u00e7erisinde Kanal ve \u00dc\u00e7a\u011f\u0131zl\u0131 ma\u011faralar\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Kanal Ma\u011faras\u0131 \u00d6nc\u00fcl \u00dcst Paleolitik (\u00d6\u00dcP) d\u00f6neme ait ta\u015f alet gruplar\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6nc\u00fcl \u00dcst Paleolitik, Bostanc\u0131\u2019n\u0131n \u201ctradisyon\u201d olarak kulland\u0131\u011f\u0131 terimin tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olup, Orta Paleolitik\u2019in Levallois tekni\u011finin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ancak \u00dcst Paleolitik tip aletlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir ta\u015f alet toplulu\u011fudur ve ge\u00e7i\u015f \u00f6zellikleri g\u00f6stermektedir. Bu end\u00fcstri \u00f6zelliklerinin \u00dc\u00e7a\u011f\u0131zl\u0131 Ma\u011faras\u0131\u2019nda detayl\u0131 olarak ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015ftur. Yakla\u015f\u0131k 41.000 y\u0131l \u00f6ncesinde isk\u00e2n edilen \u00dc\u00e7a\u011f\u0131zl\u0131 Ma\u011faras\u0131 Erken \u00dcst Paleolitik d\u00f6neme ili\u015fkin ve t\u00fcm d\u00fcnyada hemen hemen hi\u00e7 bilinmeyen insan buluntular\u0131 i\u00e7ermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hem Anadolu, hem de Levant b\u00f6lgesi i\u00e7in \u00f6nemli bir buluntu alan\u0131d\u0131r. Bu ma\u011faradan bulunan ve deniz kabuklar\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f binlerce \u201cboncuk\u201d d\u00f6nem insanlar\u0131n\u0131n toplum i\u00e7indeki bireysel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ve \u201cben kavram\u0131n\u0131\u201d (self kavram\u0131n\u0131) idrak ettiklerinin a\u00e7\u0131k bir g\u00f6stergesidir ve bu ma\u011fara modern insanlar\u0131n g\u00f6\u00e7 yollar\u0131n\u0131n ve davran\u0131\u015fsal \u00f6zelliklerinin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. \u00dc\u00e7a\u011f\u0131zl\u0131 Ma\u011faras\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 k\u00fclt\u00fcr sergileyen di\u011fer ma\u011faralarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda son derecede zengin boncuk buluntular\u0131yla ve \u00e7ok iyi bilinen stratigrafik yap\u0131s\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ma\u011faradan bir\u00e7ok izole di\u015f ve iskelet par\u00e7alar\u0131 ele ge\u00e7irilmi\u015f olup yay\u0131n a\u015famas\u0131ndad\u0131r. \u00dc\u00e7a\u011f\u0131zl\u0131 Ma\u011faras\u0131 sakinlerine ili\u015fkin kal\u0131nt\u0131lar\u0131n incelenmesi, son y\u0131llarda varl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fimiz Homo sapiens ve Neandertal \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 t\u00fcrlere yeni bir halka ekleme potansiyeli a\u00e7\u0131s\u0131ndan da son derecede \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu \u00f6nemli kaz\u0131 yerine ili\u015fkin detayl\u0131 bilgiler a\u015fa\u011f\u0131da verilmektedir.<\/p>\n

Not:<\/strong> Bu yaz\u0131 Bilim ve Gelecek dergisinin 160. Say\u0131s\u0131nda yer alan \u201cAnadolunun ilk insanlar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makaleden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.Yaz\u0131n\u0131n tamam\u0131 i\u00e7in:<\/p>\n

Anadolu\u2019nun ilk insanlar\u0131<\/a><\/p><\/blockquote>\n