{"id":52014,"date":"2021-10-01T00:46:36","date_gmt":"2021-09-30T21:46:36","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=52014"},"modified":"2021-10-01T00:46:36","modified_gmt":"2021-09-30T21:46:36","slug":"okur-neyle-yasar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/10\/01\/okur-neyle-yasar","title":{"rendered":"Okur neyle ya\u015far?"},"content":{"rendered":"

Polatl\u0131\u2019da askerdim. Ancak birka\u00e7 kez \u00e7ar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131kabildim. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli \u00e7\u0131k\u0131\u015flarda il\u00e7enin bir kitap\u00e7\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemedim. Bir iki seferinde yasak olmas\u0131na ra\u011fmen Ankara’ya gittim. Dost\u2019u, \u0130mge’yi deyim yerindeyse tavaf etme f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fum halde k\u0131\u015flaya giri\u015fte nereden buldu\u011fumun hesab\u0131n\u0131 veremeyece\u011fim i\u00e7in kitap alamad\u0131m. Yakla\u015f\u0131k alt\u0131 ay\u0131 kitap almadan ge\u00e7irdi\u011fim bir d\u00f6nemdir.
\nAcemi birli\u011fine teslim olmak \u00fczere yola \u00e7\u0131karken \u00e7antama koydu\u011fum tek kitap V\u00fcs\u2019at O. Bener’den Dost\/Ya\u015famas\u0131z<\/em> birlikte bas\u0131m\u0131yd\u0131. Bir ay boyunca sabahtan ak\u015fama t\u00fcrl\u00fc komutla hareket etmeyi, emir almay\u0131, itaat etmeyi, ba\u015fkalar\u0131yla e\u015fit olarak ayn\u0131 \u015fartlar\u0131 payla\u015fmay\u0131 deneyimlerken verilen k\u0131sa molalarda, ak\u015fam yeme\u011finden sonra bo\u015f kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z dar vakitlerde g\u00fcn\u00fcn on sekiz saati \u00fczerimde olan kaputumun i\u00e7inden daha evvel en az birka\u00e7 kez okudu\u011fum \u00f6yk\u00fcleri a\u00e7ar baz\u0131lar\u0131n\u0131 tekrar okurdum. Alt\u0131 ay\u0131m\u0131 bu tek kitapla ge\u00e7irebilirdim. Son zamanlar\u0131n moda deyimiyle kitaps\u0131zl\u0131\u011fa \u201cmental olarak\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131m.
\n\u00d6yle olmad\u0131, kitaps\u0131z ge\u00e7medi askerli\u011fim. Aksine, \u00f6mr\u00fcm\u00fcn s\u0131k\u0131 okudu\u011fum, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, yazd\u0131\u011f\u0131m d\u00f6nemlerinden biri oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. \u00c7ar\u015f\u0131 izninden d\u00f6nerken gazeteciye u\u011fray\u0131p Milliyet Sanat, G\u00f6steri, Atlas gibi izah gerektirmeyecek dergileri toplar, onlar\u0131n i\u00e7inde tan\u0131t\u0131lan yeni yay\u0131nlar aras\u0131ndan se\u00e7tiklerimi \u0130stanbul\u2019daki arkada\u015flar\u0131ma sipari\u015f ederdim. Birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde yan\u0131na kendi istediklerini de ekleyerek arma\u011fan kitaplarla dolu koliyi k\u0131\u015flaya ula\u015ft\u0131r\u0131rlard\u0131. Tomris Uyar\u2019\u0131n Kitapla Direni\u015f<\/em>, Patti Smith\u2019in \u00c7oluk \u00c7ocuk<\/em> adl\u0131 kitaplar\u0131n\u0131 bu \u015fekilde adlar\u0131n\u0131 dergilerden g\u00f6r\u00fcp not alarak getirtmi\u015ftim asker oca\u011f\u0131na.
\nKitaplar bir yana, onlar\u0131 takip edebilmek i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131m dergilerin sayfalar\u0131 aras\u0131nda kaybolduk\u00e7a Polatl\u0131\u2019dan sanki Ankara\u2019ya ve \u0130stanbul\u2019a, hatta Avrupa\u2019ya, d\u00fcnyaya do\u011fru bir t\u00fcnel a\u00e7\u0131yor da bir sonraki yoklamaya kadar gidip oralardaki etkinliklere kat\u0131ld\u0131ktan sonra geri d\u00f6n\u00fcyor gibiydim. Dergiler sayesinde zihnim nefes al\u0131yordu.
\nBirka\u00e7 y\u0131l sonra aniden de\u011fi\u015fen \u015fartlar gere\u011fi birka\u00e7 ayl\u0131\u011f\u0131na Bak\u00fc\u2019de \u00e7al\u0131\u015fmam gerekecekti. Bu kez bagaj k\u0131s\u0131tlamas\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f zorluklar\u0131n\u0131 dikkate alarak yan\u0131ma tek olmasa da yine az say\u0131da kitap alacakt\u0131m. Dost\/Ya\u015famas\u0131z<\/em> yine \u00e7antamdayd\u0131. V\u00fcs\u2019at O. Bener gurbet yolda\u015f\u0131m olmu\u015ftu art\u0131k.
\nBak\u00fc\u2019de ilk birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde Azerbaycan\u2019\u0131n zincir kitap\u00e7\u0131s\u0131 AliNino\u2019nun AVM\u2019ler i\u00e7ine kurulu iki ma\u011fazas\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015ftim. Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esine a\u015final\u0131k amac\u0131yla \u00f6nceden okudu\u011fum birka\u00e7 klasi\u011fi g\u00f6z\u00fcme kestirdikten sonra bir sorun fark ettim. G\u00fcncel Azerbaycan edebiyat\u0131 raflarda yoktu. Enis Batur\u2019un T\u00fcrkiye\u2019de bask\u0131s\u0131 t\u00fckenmi\u015f Elma<\/em>‘s\u0131 bile vard\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn Azerbaycan roman\u0131, \u00f6yk\u00fcs\u00fc, Azerbaycan \u015fiiri yoktu. Hani ta\u015frada k\u0131rtasiye irisi kitap\u00e7\u0131lar vard\u0131r, lise m\u00fcfredat\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilecek, Re\u015fat Nuri, Mehmet Akif, Yakup Kadri gibi erken cumhuriyet ku\u015fa\u011f\u0131 yazarlardan birka\u00e7 kitap, bir de \u00f6rne\u011fin bug\u00fcn olsa Ahmet \u00dcmit ve Z\u00fclf\u00fc Livaneli\u2019nin son kitaplar\u0131n\u0131 ancak bulabilirsiniz \u015fans\u0131n\u0131z varsa. Manzara benzerdi. Anar\u2019\u0131n birka\u00e7 roman\u0131 ve modern \u015fiirin kurucular\u0131 say\u0131lan birka\u00e7 \u015fairin toplu \u015fiirleri vard\u0131.
\nAskerlik deneyimim akl\u0131ma geldi. Dergi sordum, dergi yoktu. \u00c7\u0131k\u0131\u015fta bizim Kad\u0131k\u00f6y iskele meydan\u0131ndakilere benzer gazete bayilerine sordum, edebiyat veya k\u00fclt\u00fcr sanat dergisi yoktu. Yerel dilde National Geographic, birka\u00e7 moda, ya\u015fam tarz\u0131 ve bulmaca dergileri vard\u0131. D\u00fcnya ile ili\u015fki kurabilmek i\u00e7in Polatl\u0131\u2019da askerlik ortam\u0131nda kolayca eri\u015fti\u011fim gizli ge\u00e7ide Bak\u00fc\u2019de ekonomik ve sosyal \u015fartlar\u0131m bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ok daha iyi durumda olmama ra\u011fmen eri\u015femiyordum.
\nBenim bulamamam elbette akt\u00fcel bir edebiyat, k\u00fclt\u00fcr sanat ortam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyordu. Nitekim \u015fehirde konserler oluyor, filmler g\u00f6steriliyor, oyunlar sahneleniyor fakat bunlar\u0131n nerede konu\u015fuldu\u011fu, tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ele\u015ftirildi\u011fi, \u00f6nerildi\u011fi s\u0131radan bir okur olan benim i\u00e7in s\u0131r olarak kal\u0131yordu. Bo\u015f vakti s\u0131n\u0131rl\u0131, s\u0131radan bir beyaz yakal\u0131 olarak s\u00fcper marketlerde, AVM\u2019lerde, zincir ma\u011fazalarda, gazete bayilerinde ancak belli bir y\u00fcz\u00fcne eri\u015febiliyordum yaz\u0131n d\u00fcnyas\u0131n\u0131n. Bak\u00fc\u2019n\u00fcn bir Mephisto\u2019su, bir Pandora\u2019s\u0131, bir Dost\u2019u da olmal\u0131yd\u0131 ama ben yerini bilmiyor, bulam\u0131yor ve \u00f6\u011frenemiyordum.
\nT\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde iyi k\u00f6t\u00fc bir kitap ve sanat merakl\u0131s\u0131 oldu\u011fumu bilenler Azerbaycan\u2019da neler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131, bu a\u00e7\u0131dan nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fimi sorduklar\u0131nda uzun s\u00fcre her f\u0131rsatta dergisizli\u011finden dem vurdum. Zorluklara ra\u011fmen T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ok \u015fansl\u0131 oldu\u011fumuzu iddia ettim. Cemil Meri\u00e7 \u201ch\u00fcr tefekk\u00fcr\u00fcn kalesi\u201d diyordu ya dergi i\u00e7in. Dolay\u0131s\u0131yla orada h\u00fcr tefekk\u00fcr var m\u0131, yok mu, bundan emin olamam\u0131\u015ft\u0131m. Varsa nerede, nas\u0131l dola\u015f\u0131ma girdi\u011fini g\u00f6rmek bana nasip olmam\u0131\u015ft\u0131.
\n\u00d6te yandan, T\u00fcrkiye de son y\u0131llarda ayn\u0131 y\u00f6nde s\u00fcr\u00fckleniyor. Ekonomi k\u00f6t\u00fcledi\u011finden beri k\u00fc\u00e7\u00fck yay\u0131nevleri gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z dergiler de d\u00f6vize endeksli giderleri nedeniyle soluk al\u0131p vermekte zorlan\u0131yor. Pandemi ve karantina ko\u015fullar\u0131 da bu zorluklar\u0131n \u00fczerine eklendi. G\u00fc\u00e7 bela bas\u0131lanlar da k\u00f6\u015fe ba\u015flar\u0131n\u0131 tutmu\u015f da\u011f\u0131t\u0131m tekellerinin, s\u00fcper marketlerin ve zincir ma\u011fazalar\u0131n isteklerini kar\u015f\u0131layamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in ulusal da\u011f\u0131t\u0131ma giremiyor. \u201cTakip\u00e7i\u201d olmayan okur giderek dijital medyaya, ki\u015fisel verilerini payla\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6zde \u201cbele\u015f\u201d i\u00e7eri\u011fe y\u00f6neliyor. Her ay bir ba\u015fka dergi bas\u0131l\u0131 son say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k devam edemeyece\u011fini duyuruyor. Art\u0131k mahalledeki AVM\u2019ye gidip reyondaki y\u0131\u011f\u0131n aras\u0131ndan di\u015fime g\u00f6re \u00e7ok az dergi bulabildik\u00e7e, bir dergiye ula\u015fmak i\u00e7in merkeze do\u011fru bir saat yol gidip kitap\u00e7\u0131 kitap\u00e7\u0131 dola\u015fmak zorunda kald\u0131k\u00e7a, beni de Bak\u00fc\u2019deki o eski g\u00fcnlerimin kayg\u0131s\u0131 sar\u0131yor: ya bunu da bulamazsam? Ya ge\u00e7itsiz, k\u0131lavuzsuz kal\u0131rsam? Ya t\u00fcm\u00fcyle kaybolursam dergisiz kald\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polatl\u0131\u2019da askerdim. Ancak birka\u00e7 kez \u00e7ar\u015f\u0131ya \u00e7\u0131kabildim. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u00fcreli \u00e7\u0131k\u0131\u015flarda il\u00e7enin bir kitap\u00e7\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemedim. Bir iki seferinde yasak olmas\u0131na ra\u011fmen Ankara’ya gittim. Dost\u2019u, \u0130mge’yi deyim yerindeyse tavaf etme f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fum halde k\u0131\u015flaya giri\u015fte nereden buldu\u011fumun hesab\u0131n\u0131 veremeyece\u011fim i\u00e7in kitap alamad\u0131m. Yakla\u015f\u0131k alt\u0131 ay\u0131 kitap almadan ge\u00e7irdi\u011fim bir d\u00f6nemdir. Acemi birli\u011fine teslim olmak […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":52015,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8002,38,513,515,510],"tags":[5802,5991],"class_list":["post-52014","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-210-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-nautilus","category-surekli-bolumler","tag-nautilus","tag-ozer-or"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t