{"id":52732,"date":"2021-11-29T16:54:13","date_gmt":"2021-11-29T13:54:13","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=52732"},"modified":"2021-11-29T16:55:58","modified_gmt":"2021-11-29T13:55:58","slug":"anadoluda-evcillestirilen-antik-koyunlar-modern-koyunlarin-demografik-tarihine-isik-tutuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/11\/29\/anadoluda-evcillestirilen-antik-koyunlar-modern-koyunlarin-demografik-tarihine-isik-tutuyor","title":{"rendered":"Anadolu\u2019da evcille\u015ftirilen antik koyunlar, modern koyunlar\u0131n demografik tarihine \u0131\u015f\u0131k tutuyor!"},"content":{"rendered":"<blockquote class=\"td_quote_box td_box_center\"><p>ODT\u00dc ve Hacettepe \u00dcniversitesi&#8217;nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, Anadolu&#8217;da Yontma Ta\u015f Devri&#8217;nden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan koyun kemiklerinin incelemesiyle yapt\u0131klar\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma, ge\u00e7ti\u011fimiz ay d\u00fcnyan\u0131n en sayg\u0131n biyoloji dergilerinden birinde yay\u0131mland\u0131 ve \u00f6zellikle Avrupa koyunlar\u0131n\u0131n k\u00f6keni \u00fczerine ortaya att\u0131klar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a ses getirdi. Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, makalenin ba\u015f yazarlar\u0131ndan Erin\u00e7 Yurtman taraf\u0131ndan dergimiz i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir derleme makalesidir. Dergimizin Aral\u0131k say\u0131s\u0131nda, bu \u00e7al\u0131\u015fmadan daha detayl\u0131 bir \u015fekilde bahseden, Erin\u00e7 Yurtman, Eren Y\u00fcnc\u00fc ve F\u00fcsun \u00d6zer ile yap\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00f6yle\u015fi yer alacak.<\/p><\/blockquote>\n<p>ODT\u00dc Antik DNA ve Hacettepe \u00dcniversitesi Human-G laboratuvarlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan bilim insanlar\u0131n\u0131n ba\u015f yazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, 7 \u00fclkeden toplamda 42 ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n katk\u0131da bulundu\u011fu, koyunlar\u0131n demografik tarihine \u0131\u015f\u0131k tutan \u015fu ana kadarki en kapsaml\u0131 antik genom makalesi bu Kas\u0131m ay\u0131nda Nature dergisine ait \u201c<em>Communications Biology<\/em>\u201dde yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce yap\u0131lan arkeolojik ve zooarkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar, insan topluluklar\u0131n\u0131n, avc\u0131 toplay\u0131c\u0131 ya\u015famdan tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015fi s\u0131ras\u0131nda (g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 10 bin y\u0131l \u00f6nce) Orta Do\u011fu ile birlikte Do\u011fu ve Orta Anadolu\u2019yu da i\u00e7ine alan bir b\u00f6lgede koyunu evcille\u015ftirdi\u011fini g\u00f6steriyordu. Yine ayn\u0131 alanda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar koyunlar\u0131n evcille\u015ftirildikten sonra insan g\u00f6\u00e7leriyle beraber Avrupa, Afrika ve Asya\u2019ya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bize s\u00f6yl\u00fcyordu ancak koyunlar\u0131n tam olarak ba\u015fka hangi b\u00f6lgelerde ve ka\u00e7 kere evcille\u015ftirildi\u011fi konusunda net bilgiler elimizde yoktu.<\/p>\n<p>Yeni yay\u0131nlanan bu \u00e7al\u0131\u015fmada daha \u00f6nce cevaplanmam\u0131\u015f sorular\u0131n yan\u0131t\u0131 d\u00fcnyada ilk kez koyun evcille\u015ftirmesinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede yer alan Orta Anadolu (Tepecik \u00c7iftlik H\u00f6y\u00fck, P\u0131narba\u015f\u0131 Boncuklu H\u00f6y\u00fck, Canhasan III) ve evcille\u015ftirmeyi takip eden birka\u00e7 bin y\u0131lda evcil koyunun yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131 Anadolu\u2019daki (Ulucak H\u00f6y\u00fck ve Barc\u0131n H\u00f6y\u00fck) kaz\u0131 b\u00f6lgelerinden \u00e7\u0131kar\u0131lan 180 bireye ait veriler incelenerek arand\u0131. Makalede \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan koyun \u00f6rnekleri 12000 ile 6000 y\u0131l \u00f6ncesine kadar uzanan geni\u015f bir zaman dilimini temsil ediyor. T\u00fcm genom verisi elde edilen 4 birey ise orta ve ge\u00e7 Neolitik (Cilal\u0131 Ta\u015f Devri) d\u00f6nemine ait.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada, \u00e7\u0131kar\u0131lan \u00f6rneklerden elde edilen mitokondri ve \u00e7ekirdek DNA\u2019s\u0131 verileri ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmalarda yay\u0131nlanan modern koyun ve Neolitik d\u00f6neme ait Orta Asya koyunlar\u0131n\u0131n verileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7lar olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131. T\u00fcm genom verisi elde edilen Anadolu antik koyunlar\u0131 genetik olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Avrupa koyunlar\u0131na Asya koyunlar\u0131ndan daha yak\u0131n g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu da \u00e7ok y\u00fcksek bir olas\u0131l\u0131kla Anadolu\u2019da evcille\u015ftirilen koyunlar\u0131n insan g\u00f6\u00e7leriyle Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Ara\u015ft\u0131rmada g\u00f6ze \u00e7arpan ba\u015fka bir bulgu da, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131lan Orta Asya Neolitik koyunlar\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Asya koyunlar\u0131na genetik olarak daha yak\u0131n, Avrupa koyunlar\u0131na ve Neolitik Anadolu koyunlar\u0131na daha uzak olmas\u0131. Bu sonu\u00e7 bize birden fazla evcille\u015ftirme merkezini i\u015faret ediyor olabilir.<\/p>\n<p>Makalede ayr\u0131ca Avrupa ve Asya modern koyunlar\u0131 aras\u0131ndaki genetik fark\u0131 a\u00e7\u0131klayabilecek birden fazla senaryoya de\u011finiliyor. \u00c7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re birden fazla evcille\u015ftirme merkezinin varl\u0131\u011f\u0131, evcille\u015ftirme sonras\u0131 ya\u015fanan genetik kar\u0131\u015f\u0131mlar ve belirli \u00f6zelliklere g\u00f6re se\u00e7ilen \u0131rklar\u0131n d\u00fcnyada yay\u0131lmas\u0131 gibi senaryolar g\u00fcn\u00fcm\u00fczde g\u00f6r\u00fclen bu farkl\u0131la\u015fmaya katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n<p><strong>\u0130lgili Makale: <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s42003-021-02794-8\">Archaeogenetic analysis of Neolithic sheep from Anatolia suggests a complex demographic history since domestication<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ODT\u00dc ve Hacettepe \u00dcniversitesi&#8217;nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, Anadolu&#8217;da Yontma Ta\u015f Devri&#8217;nden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan koyun kemiklerinin incelemesiyle yapt\u0131klar\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma, ge\u00e7ti\u011fimiz ay d\u00fcnyan\u0131n en sayg\u0131n biyoloji dergilerinden birinde yay\u0131mland\u0131 ve \u00f6zellikle Avrupa koyunlar\u0131n\u0131n k\u00f6keni \u00fczerine ortaya att\u0131klar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a ses getirdi. Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131, makalenin ba\u015f yazarlar\u0131ndan Erin\u00e7 Yurtman taraf\u0131ndan dergimiz i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir derleme makalesidir. Dergimizin Aral\u0131k say\u0131s\u0131nda, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3474,"featured_media":52735,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,1],"tags":[],"class_list":["post-52732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-genel"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3474"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52732\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}