{"id":52957,"date":"2021-12-06T14:40:37","date_gmt":"2021-12-06T11:40:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=52957"},"modified":"2021-12-06T14:40:37","modified_gmt":"2021-12-06T11:40:37","slug":"kamooalewa-adindaki-uzay-tasi-aydan-kopan-bir-parca-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2021\/12\/06\/kamooalewa-adindaki-uzay-tasi-aydan-kopan-bir-parca-olabilir","title":{"rendered":"Kamo’oalewa ad\u0131ndaki uzay ta\u015f\u0131 Ay’dan kopan bir par\u00e7a olabilir"},"content":{"rendered":"

Ay’\u0131n \u015fiddet dolu ge\u00e7mi\u015fi tabiri caizse “y\u00fcz\u00fcnden okunuyor”. Milyarlarca y\u0131ld\u0131r uzay ta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7arp\u0131\u015fma ya\u011fmuru alt\u0131nda kalan uydumuzun \u00fcst\u00fc ba\u015f\u0131 tuhaf kraterler ve \u00e7arp\u0131\u015fma izleriyle dolu. \u015eimdiyse ilk kez g\u00f6kbilimciler uzay bo\u015flu\u011funda Ay’\u0131n ge\u00e7mi\u015fini anlamam\u0131z yolunda derin izler bar\u0131nd\u0131ran bir uzay ta\u015f\u0131 ke\u015ffetti. \u0130smini ke\u015ffedildi\u011fi Pan-STARRS teleskobunun memleketi Hawaii’nin yerel dilinde “titre\u015fen cisim” s\u00f6zc\u00fcklerinin t\u00fcretilmesinden alan “Kamo’oalewa” ad\u0131ndaki bu gizemli nesne, Ay’dan kopmu\u015f bir par\u00e7a gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. 11 Kas\u0131mda Nature’a ait “Communications Earth & Environment<\/em>” dergisinde yay\u0131mlanan makalede, 2016 y\u0131l\u0131nda ke\u015ffedilen ve D\u00fcnya’n\u0131n bilinen be\u015f yar\u0131uydular\u0131ndan*<\/strong> biri olan Kamo’oalewa hakk\u0131nda, \u00e7ok ufak ve s\u00f6n\u00fck oldu\u011fundan, pek bilgiye sahip de\u011fildik. Ortalama bir d\u00f6nmedolap boyutunda olan Kamo’oalewa, gezegenimizden olan uzakl\u0131\u011f\u0131 D\u00fcnya ile Ay aras\u0131ndaki mesafenin 40 ila 100 kat\u0131 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen bir mesafe aras\u0131nda gidip gelmekte.<\/p>\n

ABD’nin Arizona Eyaletinde bulunan Safford ve Happy Jack’taki Large Binocular Telescope ve Lowell D\u0130scovery Telescope g\u00f6zlemevlerini kullanan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcre yak\u0131n dalga boylar\u0131ndaki g\u00f6zlemlerden faydalanarak bu uzay ta\u015f\u0131 hakk\u0131nda fikir edinmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Tuscon’daki Arizona \u00dcniversitesinden astronom Vishnu Reddy, \u00f6zellikle k\u0131z\u0131l\u00f6tesi dalgaboyundan al\u0131nan g\u00f6zlemlerin \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerek “K\u0131z\u0131l\u00f6tesi dalgaboyu \u00f6zellike kaya g\u00f6kcisimlerindeki(gezegenler, uydumuz, uzay ta\u015flar\u0131 gibi…) mineraller ve y\u00fczeyde bulunan elementleri belirlemek i\u00e7in en \u00f6nemli arac\u0131m\u0131z.” diye ekliyor.\u00a0 Kamo’oalewa k\u0131rm\u0131z\u0131n\u0131n tonlar\u0131na daha yak\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr dalgaboyunda \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 daha \u00e7ok yans\u0131t\u0131yor. Bu \u00f6zellik \u00f6zellikle y\u00fczeyinde bolca Silisyum bar\u0131nd\u0131ran Ay gibi nesnelerde g\u00f6r\u00fclen bir \u00f6zellik. Cismin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr tayf\u0131 Ay ile neredeyse birebir \u00f6zellikler g\u00f6stermekte. Bu duruma bir de nesnenin i\u00e7inde bulundu\u011fu y\u00f6r\u00fcnge eklenince, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara g\u00f6re en mant\u0131kl\u0131 a\u00e7\u0131klama bu cismin Ay’dan kopan bir par\u00e7a oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde. G\u00fcne\u015f Sisteminin erken d\u00f6nemlerinde, kaya gezegenler g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki konumlar\u0131na ve y\u00f6r\u00fcngelerine oturmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Ay’\u0131 olu\u015fturan bir g\u00f6kcisminin, k\u00fctle\u00e7ekimsel bir dengeye ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nce Ven\u00fcs’e \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131 ve gezegenin me\u015fhur ters d\u00f6nme hareketini yaratt\u0131\u011f\u0131, akabindeyse D\u00fcnya ile bir temas ya\u015fay\u0131p nihai olarak D\u00fcnya’n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde hapis kalarak gezegenimizin bir uydusu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. Bu fikir y\u00fcr\u00fctme, D\u00fcnya gibi ortalama bir kaya gezegenin ni\u00e7in Ay gibi g\u00f6rece b\u00fcy\u00fck bir uyduya sahip oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan en mant\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerden biri. Fakat bu t\u00fcr bir \u00e7arp\u0131\u015fma bolca iz b\u0131rakm\u0131\u015f olmal\u0131.Elbette gelecekte yap\u0131lacak daha detayl\u0131 g\u00f6zlemler bize daha detayl\u0131 a\u00e7\u0131klamalar getirecektir fakat bu cisim \u00fczerine \u015fu ana kadar yap\u0131lan en detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n vard\u0131\u011f\u0131 sonucun, bu cismin Ay’dan kopmu\u015f bir par\u00e7a oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz ve bu durum da bahsetti\u011fimiz g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn daha kabul g\u00f6r\u00fcr bir hale gelmesi yolunda bir ilk ad\u0131m olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. \u00c7in Uzay Ajans\u0131 da ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 on y\u0131ll\u0131k planlar\u0131na Kamo’oalewa’ya gidecek bir sonda yapmay\u0131 ekledi\u011fini duyurdu.\u2191<\/strong><\/a><\/p>\n

*: Yar\u0131uydular:
\n<\/strong>Yar\u0131uydular, esasen G\u00fcne\u015f etraf\u0131nda d\u00f6nen fakat bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc bir gezegene, neredeyse o gezegenin uydusu kadar yak\u0131n konumlarda ger\u00e7ekle\u015ftiren g\u00f6kcisimleridirler. Bu t\u00fcr nesneler genelde civarlar\u0131nda bulunan g\u00f6kcisimlerinden kopmu\u015f par\u00e7alard\u0131r veya o civarda do\u011fal \u015fartlarda olu\u015fmayacak bir patlaman\u0131n arta kalan yap\u0131lar\u0131d\u0131r. D\u00fcnya’n\u0131n be\u015f adet yar\u0131uydusu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kaynak: <\/strong><\/p>\n

A space rock called Kamo\u02bboalewa may be a piece of the moon<\/a><\/p><\/blockquote>\n