NASA\u2019n\u0131n, D\u00fcnya\u2019y\u0131 potansiyel asteroid veya kuyruklu y\u0131ld\u0131z tehlikelerine kar\u015f\u0131 savunmak i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f bir teknolojiyi test eden d\u00fcnyan\u0131n ilk tam \u00f6l\u00e7ekli uzay savunma g\u00f6revi olan \u00c7ift Asteroid Y\u00f6nlendirme Testi (DART), SpaceX Falcon 9 roketinin f\u0131rlat\u0131lmas\u0131yla ba\u015flad\u0131. NASA\u2019n\u0131n daha b\u00fcy\u00fck bir gezegen savunma stratejisinin sadece bir par\u00e7as\u0131 olan, ABD’nin Maryland Eyaletindeki Johns Hopkins Uygulamal\u0131 Fizik Laboratuvar\u0131 (APL) taraf\u0131ndan in\u015fa edilen ve y\u00f6netilen DART, D\u00fcnya i\u00e7in tehdit olu\u015fturmayan, konumu iyi bilinen bir asteroid ile kontroll\u00fc olarak \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak. G\u00f6revin amac\u0131 asteroidin hareketini, yer tabanl\u0131 teleskoplar kullan\u0131larak do\u011fru bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fclebilecek \u015fekilde hafif\u00e7e de\u011fi\u015ftirmek.
\nDART, bir uzay arac\u0131n\u0131n otonom olarak hedef asteroide gidebilece\u011fini ve kontroll\u00fc bir bi\u00e7imde asteroidle \u00e7arp\u0131\u015fma y\u00f6ntemini deneyecek-kinetik etki ad\u0131 verilen bir sapma y\u00f6ntemi.- Deneme, D\u00fcnya’ya \u00e7arpma tehlikesi olu\u015fturabilecek bir asteroidin ke\u015ffedilmesi durumuna daha iyi haz\u0131rlanmaya yard\u0131mc\u0131 olacak \u00f6nemli veriler sa\u011flayacak. \u0130talyan Uzay Ajans\u0131 (ASI) taraf\u0131ndan sa\u011flanan DART ile uzaya g\u00f6nderilecek bir CubeSat s\u00fcr\u00fcm\u00fc LICIACube\u00a0 k\u00fcp uydusu, \u00e7arpman\u0131n sonucunda ortaya sa\u00e7\u0131lan madde bulutunun g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini yakalamak i\u00e7in DART\u2019\u0131n \u00e7arpmas\u0131ndan \u00f6nce yay\u0131mlanacak. DART\u2019\u0131n \u00e7arpmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt y\u0131l sonra, ESA\u2019n\u0131n Hera projesi, \u00f6zellikle DART\u2019\u0131n \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 kratere ve Dimorphos\u2019un k\u00fctlesinin kesin bir \u015fekilde belirlenmesine odaklanarak her iki asteroidin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 yapacak.
\nNASA y\u00f6neticisi Bill Nelson, \u201cDART, bilim kurguyu bilim ger\u00e7e\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor ve NASA\u2019n\u0131n proaktivitesinin ve yenilik\u00e7ili\u011finin herkesin yarar\u0131na oldu\u011funun bir kan\u0131t\u0131\u201d diyor. \u201cNASA\u2019n\u0131n evrenimizi ve ana-gezegenimizi incelemesinin t\u00fcm yollar\u0131na ek olarak, evimizi korumak i\u00e7in de \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve bu test gezegenimizi D\u00fcnyaya do\u011fru gelen tehlikeli bir asteroidden koruman\u0131n uygun bir yolunu kan\u0131tlamaya yard\u0131mc\u0131 olacak.
\nDART,\u00a0 Falcon 9 roketiyle uzaya f\u0131rlat\u0131l\u0131p roketten ayr\u0131lmas\u0131ndan dakikalar sonra, g\u00f6rev operat\u00f6rleri ilk uzay arac\u0131 telemetri verilerini ald\u0131 ve uzay arac\u0131n\u0131 g\u00fcne\u015f panellerini yerle\u015ftirmek i\u00e7in g\u00fcvenli bir konuma y\u00f6nlendirme s\u00fcrecini ba\u015flatt\u0131. Yakla\u015f\u0131k iki saat sonra uzay arac\u0131 28 fit(yakla\u015f\u0131k 8.5 metre) uzunlu\u011fundaki iki G\u00fcne\u015f panelinin ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. Hem uzay arac\u0131na hem de NASA\u2019n\u0131n Evrimsel Xenon \u0130ticisi-Ticari iyon motoruna g\u00fc\u00e7 sa\u011flayacaklar; bu uzay g\u00f6revlerinde gelecekteki uygulamalar i\u00e7in DART\u2019ta test edilen birka\u00e7 teknolojiden biri.<\/p>\n
Washington\u2019daki NASA Genel Merkezi\u2019nde Bilim Misyonu Direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc yard\u0131mc\u0131 y\u00f6neticisi Thomas Zurbuchen \u201c\u00d6z\u00fcnde, DART bir haz\u0131rl\u0131k g\u00f6revi ve ayn\u0131 zamanda bir birlik misyonudur.\u201d diyor ve ekliyor, \u201cBu uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi ASI\u2019nin LICIACube\u2019u olan DART ve bu \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an uzay g\u00f6revini takip edecek olan ESA\u2019n\u0131n Hera ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve bilim ekiplerini i\u00e7eriyor.”. DART\u2019\u0131n tek y\u00f6nl\u00fc yolculu\u011fu, bir \u00e7ift asteroidden olu\u015fan Didymos asteroid sistemine yap\u0131lmakta. DART\u2019\u0131n hedefi, \u00e7ap\u0131 yakla\u015f\u0131k 530 fit (yakla\u015f\u0131k 160 metre) olan uydu Dimorphos. Uydu, \u00e7ap\u0131 yakla\u015f\u0131k 780 metre olan Didymos\u2019un y\u00f6r\u00fcngesinde d\u00f6nmekte.
\nDimorphos, Didymos\u2019un y\u00f6r\u00fcngesinde ve \u00e7iftin G\u00fcne\u015f\u2019in y\u00f6r\u00fcngesinden \u00e7ok daha yava\u015f bir g\u00f6receli h\u0131zda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in, DART\u2019\u0131n ikili sistem i\u00e7inde kinetik etkisinin sonucu, G\u00fcne\u015f \u00e7evresindeki tek bir asteroidin y\u00f6r\u00fcngesindeki bir de\u011fi\u015fiklikten \u00e7ok daha kolay \u00f6l\u00e7\u00fclebilir.
\n\u201cHen\u00fcz D\u00fcnya i\u00e7in \u00f6nemli bir asteroid \u00e7arpma tehdidi bulamad\u0131k, ancak hala bulundu\u011funu bildi\u011fimiz bu b\u00fcy\u00fck pop\u00fclasyonu aramaya devam ediyoruz. NASA Genel Merkezi\u2019ndeki gezegen savunma g\u00f6revlisi Lindley Johnson \u201cAmac\u0131m\u0131z, \u015fu anda sahip oldu\u011fumuz teknolojiyle m\u00fcmk\u00fcn olan DART gibi bir yetenekle sapt\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in, olas\u0131 herhangi bir etkiyi y\u0131llar veya on y\u0131llar \u00f6ncesinden bulmakt\u0131r. DART, bir asteroitin etkisiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rsak, NASA\u2019n\u0131n D\u00fcnyay\u0131 haz\u0131rlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu testle paralel olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131l i\u00e7inde ortaya konmas\u0131 planlanan, D\u00fcnya\u2019n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinin 30 milyon kilometre yak\u0131n \u00e7evredeki potansiyel olarak tehlikeli asteroitdleri ve kuyruklu y\u0131ld\u0131zlar\u0131 ke\u015ffetme ile karakterize etme yetene\u011fimizi h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f uzay tabanl\u0131 bir k\u0131z\u0131l\u00f6tesi teleskop olan Yak\u0131n D\u00fcnya Nesnesi Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revi\u2019ni de haz\u0131rl\u0131yoruz.” diyor. DART, 26 Eyl\u00fcl ile 1 Ekim 2022 tarihleri aras\u0131nda Didymos sisteminin “\u00f6n\u00fcn\u00fc kesecek” ve kontroll\u00fc olarak Dimorphos\u2019a saniyede yakla\u015f\u0131k 4 mil(saniyede 6 kilometre) h\u0131zla \u00e7arpacak. Bilim insanlar\u0131, kinetik etkinin Dimorphos\u2019un Didymos \u00e7evresindeki y\u00f6r\u00fcngesini birka\u00e7 dakika k\u0131saltaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, D\u00fcnya\u2019daki teleskoplar\u0131 kullanarak bu de\u011fi\u015fikli\u011fi tam olarak \u00f6l\u00e7ebilecekler. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcmlerin sonu\u00e7lar\u0131, asteroid sapmas\u0131 i\u00e7in g\u00fcvenilir bir y\u00f6ntem olarak kinetik etkinin etkinli\u011fini tahmin etmede kritik olan bilimsel bilgisayar modellerini do\u011frulayacak ve geli\u015ftirecekler.<\/p>\n
Johns Hopkins APL\u2019deki DART soru\u015fturma liderlerinden Andy Cheng ve olay yerine DART fikriyle gelen ki\u015fi, \u201cKa\u011f\u0131t \u00fczerindeki kelimeler sahnesinin ger\u00e7ek olup uzaya f\u0131rlat\u0131lmas\u0131ndan bu yana dahil oldu\u011funuz bir \u015feyi g\u00f6rmek tarif edilemez bir duygu. Bu sadece ilk perdenin sonu ve DART ara\u015ft\u0131rma ve m\u00fchendislik ekiplerinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l ana olaya- DART\u2019\u0131n Dimorphos \u00fczerindeki kinetik etkisine haz\u0131rlanmak i\u00e7in yapacak \u00e7ok i\u015f var, fakat bu gece kutluyoruz!\u201d diyor. DART\u2019\u0131n tek arac\u0131, optik navigasyon i\u00e7in Didymos Ke\u015fif ve Asteroid Kameras\u0131 (DRACO) bundan bir hafta sonra devreye girecek ve uzay arac\u0131ndan ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri sa\u011flayacaklar. DART, Didymos ve Dimorphos D\u00fcnya\u2019dan nispeten yak\u0131n 6.8 milyon mil(11 milyon kilometre) olana kadar \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10 ay boyunca D\u00fcnya\u2019n\u0131n G\u00fcne\u015f etraf\u0131ndaki y\u00f6r\u00fcngesinin hemen d\u0131\u015f\u0131nda seyahat etmeye devam edecek.
\nK\u00fc\u00e7\u00fck G\u00f6vdeli Manevra Otonom Ger\u00e7ek Zamanl\u0131 Navigasyon (SMART Nav) ad\u0131 verilen algoritmayla birlikte \u00e7al\u0131\u015fan geli\u015fmi\u015f bir rehber, navigasyon ve kontrol sistemi, DART uzay arac\u0131n\u0131n iki asteroidi tan\u0131mlamas\u0131n\u0131 ve ay\u0131rt etmesini sa\u011flayacak. Sistem daha sonra uzay arac\u0131n\u0131 Dimorphos\u2019a y\u00f6nlendirecek. Bu s\u00fcre\u00e7, etkisinden yakla\u015f\u0131k bir saat sonra ger\u00e7ekle\u015fecek. Johns Hopkins APL, ajans\u0131n Gezegensel G\u00f6revler Program Ofisinin bir projesi olarak NASA\u2019n\u0131n Gezegensel Savunma Koordinasyon Ofisi i\u00e7in DART g\u00f6revini y\u00f6netiyor. NASA, G\u00fcney Kaliforniya\u2019daki Jet \u0130tki Laboratuvar\u0131, Greenbelt, Maryland\u2019deki Goddard Uzay U\u00e7u\u015f Merkezi, Houston\u2019daki Johnson Uzay Merkezi, Cleveland\u2019deki Glenn Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ve Hampton, Virginia\u2019daki Langel Ara\u015ft\u0131rma Merkezi dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli merkezlerden g\u00f6rev i\u00e7in destek sa\u011fl\u0131yor. Lansman, ajans\u0131n Florida\u2019daki Kennedy Uzay Merkezinde bulunan NASA\u2019n\u0131n F\u0131rlatma Hizmetleri Program\u0131 taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor. SpaceX, DART g\u00f6revi i\u00e7in f\u0131rlatma hizmetleri sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olmaya devam edecek.<\/p>\n