{"id":54222,"date":"2022-04-01T00:00:13","date_gmt":"2022-03-31T21:00:13","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=54222"},"modified":"2022-04-08T15:43:41","modified_gmt":"2022-04-08T12:43:41","slug":"savas-devrim-diyalektigi-bu-kez-farkli-isleyebilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2022\/04\/01\/savas-devrim-diyalektigi-bu-kez-farkli-isleyebilir-mi","title":{"rendered":"Sava\u015f-devrim diyalekti\u011fi bu kez farkl\u0131 i\u015fleyebilir mi?"},"content":{"rendered":"

H\u0131zla b\u00fcy\u00fcyecek, dalga dalga t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kapsayacak ve egemen sistem sahiplerini teslim alarak \u201csava\u015fa kar\u015f\u0131 devrim\u201d hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirecek bir devrim dalgas\u0131 gibi \u201c\u00fctopik\u201d veya egemen sistemin toptan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle olu\u015facak k\u00fcresel kaos gibi \u201cdistopik\u201d ihtimaller d\u0131\u015f\u0131nda sava\u015f-devrim diyalekti\u011fi (yani sava\u015flar\u0131n devrimlere yol a\u00e7mas\u0131) i\u015fleyecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ama belki de tarihte ilk kez \u201cvarolu\u015fsal bir sorunla\u201d kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacak olan insanl\u0131k bu diyalekti\u011fi tersine \u00e7evirebilir. Bu sayede belki ilk kez \u201cinsanl\u0131k\u201d olmay\u0131 da becerebilir. \u00a0<\/em><\/p>\n

Kapitalizmin bir d\u00fcnya sistemi haline gelmesi ve g\u00fc\u00e7l\u00fc emperyalist odaklar\u0131n olu\u015fmas\u0131yla birlikte, yani son 120 y\u0131ld\u0131r, devrimler ancak d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sava\u015flar sonucunda ger\u00e7ekle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Lenin\u2019in vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi devrim art\u0131k emperyalist zincirin en zay\u0131f halkas\u0131ndan k\u0131r\u0131lmas\u0131 meselesiydi. Bu tespit pratikte do\u011fruland\u0131: Sovyet devrimi ve T\u00fcrk devrimi Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra, \u00c7in devrimi \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra ger\u00e7ekle\u015febildi. Bir emek\u00e7i devriminin olu\u015fabilmesi i\u00e7in gerek \u015fart emperyalist zincirin zay\u0131flamas\u0131yd\u0131. Bu da ancak emperyalistler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin keskinle\u015fmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Elbette yeter \u015fart emperyalist zincirin zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 noktalarda devrimci g\u00fc\u00e7lerin de kuvvetli olmas\u0131yd\u0131. Zaten bu iki ko\u015fulun (gerek ve yeter \u015fartlar) ikisinin de olu\u015ftu\u011fu (emperyalizmin zay\u0131f, anti-emperyalizmin ve emek\u00e7i hareketin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu) co\u011frafyalarda devrim ba\u015far\u0131l\u0131 olabildi.
\nZay\u0131f halka kuram\u0131nda \u00f6nemli nokta, halkan\u0131n zay\u0131flamas\u0131n\u0131n as\u0131l nedeninin emperyalistler aras\u0131 \u00e7eli\u015fmeler oldu\u011fudur. Zaten bu nedenle -120 y\u0131ll\u0131k pratikte- devrimler sava\u015flar\u0131 \u00f6nleyemedi ama sava\u015flar devrimlere yol a\u00e7abildi. Kabaca s\u00f6ylersek, devrim olabilmesi i\u00e7in (yani zincirin zay\u0131flamas\u0131 i\u00e7in) -ne yaz\u0131k ki- sava\u015f veya egemen sistemin i\u00e7ten \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc gerekiyor. Devrimler uygun ad\u0131m yap\u0131lam\u0131yor; egemenleri derinden etkileyen bir kriz (kaos) ortam\u0131 gerek ko\u015ful. Sadece emperyalizm \u00e7a\u011f\u0131nda de\u011fil tarih boyunca da b\u00f6yle miydi, bu soruya yan\u0131t vermek i\u00e7in geni\u015f bir ara\u015ft\u0131rma yapmak gerek; ama san\u0131r\u0131m b\u00f6yleydi.<\/p>\n

Ukrayna, sava\u015f\u0131n cephelerinden biri
\n<\/strong>Peki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde durum nedir?
\n1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ve Var\u015fova Pakt\u0131\u2019n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra pek \u00e7ok sava\u015f ve i\u00e7 sava\u015f ya\u015fand\u0131. Her birinin kendine \u00f6zg\u00fc nitelikleri bulunmakla birlikte, bu sava\u015f ve i\u00e7 sava\u015flar\u0131n ortak bir \u00f6zelli\u011fi bulunuyor: ABD \u00f6nderli\u011findeki Bat\u0131 kapitalizminin, da\u011f\u0131lan Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin bo\u015fatt\u0131\u011f\u0131 alanlar\u0131 fethetme ve kendi sistemine katma, ayr\u0131ca yine Bat\u0131 kapitalizmine diren\u00e7 g\u00f6steren ulusal devletleri y\u0131kma hedefli sava\u015flard\u0131r bunlar. ABD emperyalizmi 30 k\u00fcsur y\u0131ld\u0131r, gerek direkt i\u015fgal ve m\u00fcdahalelerle, gerekse i\u00e7 sava\u015f k\u0131\u015fk\u0131rtarak ve turuncu devrimlerle topyek\u00fbn bir sava\u015f y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Yugoslavya, Do\u011fu Avrupa ve Balt\u0131k \u00fclkeleri, Kafkaslar, Irak, Afganistan, Suriye, Libya\u2026 hepsi bu b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131 sava\u015f\u0131n\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 cepheleri oldu ve olmaya devam ediyor.
\nABD \u00f6nderli\u011findeki Bat\u0131l\u0131 emperyalist devletlerin verdi\u011fi bu sava\u015f uzun s\u00fcre \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir engelle kar\u015f\u0131la\u015fmadan devam etti. Yugoslavya bir dizi m\u00fcdahale ve i\u00e7 sava\u015flarla par\u00e7aland\u0131, Do\u011fu Avrupa ve Balt\u0131k \u00fclkeleri turuncu devrimler sonucunda rejimleri de\u011fi\u015ftirilerek NATO\u2019ya dahil edildi, Afganistan ve Irak i\u015fgal edildi, Libya\u2019da m\u00fcdahaleler sonucunda rejim de\u011fi\u015ftirildi, Suriye\u2019de i\u00e7 sava\u015f k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131, \u0130ran abluka alt\u0131na al\u0131nd\u0131, vb.
\nFakat son 10 y\u0131ld\u0131r, Rusya Federasyonu\u2019nun toparlanmas\u0131 ve \u00c7in\u2019in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir odak olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla birlikte, ABD\u2019nin bu sald\u0131rgan sava\u015f\u0131na set \u00e7ekilmeye ba\u015fland\u0131. ABD, Afganistan\u2019dan \u00e7ekilmek zorunda kald\u0131, Irak\u2019ta ve Libya\u2019da rejimi de\u011fi\u015ftirmesine kar\u015f\u0131n kesin sonu\u00e7 alamad\u0131, Suriye\u2019de hedefine ula\u015famad\u0131, \u0130ran\u2019a el atamad\u0131\u2026 Yani Bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na dur denmeye, Amerikan hegemonyas\u0131 k\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. ABD \u00f6nderli\u011findeki Atlantik g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 Rusya ve \u00c7in\u2019in \u00e7ekti\u011fi bir Avrasya duvar\u0131 olu\u015ftu.
\nBug\u00fcn bu sava\u015f\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan son cephesi Ukrayna\u2019d\u0131r. ABD 10 y\u0131ld\u0131r \u00e7e\u015fitli m\u00fcdahalelerle, turuncu darbeyle, asker ve m\u00fchimmat yollayarak, neo-Nazi \u00e7apulcular\u0131n\u0131 destekleyerek ve sevk ederek Ukrayna\u2019y\u0131 NATO\u2019ya almaya ve kendi sistemine dahil etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece NATO\u2019yu (yani Amerikan sava\u015f mekanizmas\u0131n\u0131) Rusya\u2019n\u0131n burnunun dibine, Moskova\u2019n\u0131n yak\u0131nlar\u0131na kadar geni\u015fletmeyi hedefledi. Rusya ise bu giri\u015fimlere, \u00f6nce K\u0131r\u0131m\u2019\u0131 alarak sonra da Ukrayna\u2019ya askeri harek\u00e2t d\u00fczenleyerek sert bir tepki g\u00f6sterdi.
\nBu arka plan, yani ABD\u2019nin 30 y\u0131ll\u0131k sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 ve on y\u0131ld\u0131r Ukrayna\u2019daki giri\u015fimleri g\u00f6z al\u0131nmazsa, son bir ayd\u0131r Ukrayna\u2019da ya\u015fananlar, sald\u0131rgan Putin rejiminin zavall\u0131 Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi olarak anla\u015f\u0131labilir ki, Bat\u0131 medyas\u0131 bin bir t\u00fcrl\u00fc manip\u00fclasyon ve komployla b\u00f6yle bir tabloyu egemen k\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.
\nOysa ya\u015fanan Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 de\u011fildir. Ukrayna -ne yaz\u0131k ki- ABD-NATO ile Rusya aras\u0131nda ya\u015fanan sava\u015f\u0131n bir \u00f6n cephesi durumundad\u0131r. Rusya Ukrayna\u2019yla sava\u015fm\u0131yor; ABD-NATO\u2019nun geni\u015flemesine art\u0131k askeri y\u00f6ntemlerle set \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi \u00e7iziyor.
\nK\u0131sacas\u0131 d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda Atlantik ve Avrasya g\u00fc\u00e7leri kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliyorlar ve baz\u0131 yerel cephelerde (Irak, Suriye, Libya ve son olarak Ukrayna\u2019da) s\u0131cak sava\u015f halindeler. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fanan budur, saflar bu \u015fekilde belirginle\u015fmektedir.<\/p>\n

Sistemi zay\u0131flatmak
\n<\/strong>Peki, sosyalistler d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki bu tabloda ne tav\u0131r almal\u0131lar? Nas\u0131l bir strateji geli\u015ftirmeliler? Hangi tav\u0131r ve strateji d\u00fcnya devrimine katk\u0131 sa\u011flayabilir? Lenin\u2019in zay\u0131f halka kuram\u0131 bug\u00fcn ge\u00e7erli midir, ge\u00e7erliyse nas\u0131l uygulanmal\u0131d\u0131r?
\nBu yaz\u0131da Rusya\u2019n\u0131n ve \u00c7in\u2019in emperyalist olup olmad\u0131klar\u0131 konusuna girmeyece\u011fiz. Ama d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda (i\u00e7 \u00e7eli\u015fmeleriyle birlikte) kapitalist-emperyalist bir zincir olu\u015ftu\u011funda ve Rusya ile \u00c7in\u2019in de bu zincire (olduk\u00e7a yeni bir tarihte, son 20-30 y\u0131ld\u0131r) dahil olduklar\u0131nda \u015f\u00fcphe yok. Yani istisnai birka\u00e7 devlet (Kuzey Kore gibi) d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fct\u00fcn devletler mevcut egemen sistemin i\u00e7indedirler. \u00d6nemli olan bu devletlerin sistem i\u00e7indeki konumlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Birka\u00e7 soruyla devam edelim.
\nBu sistemin egemeni kimdir, sistem esas olarak kimin sistemidir? Bu sorunun yan\u0131t\u0131 h\u00e2l\u00e2 ABD ve ortaklar\u0131d\u0131r. Son y\u0131llarda \u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla hegemonyas\u0131 gerilemekle birlikte durum de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. Zaten bu durumun nitel olarak de\u011fi\u015fmesinin, ABD\u2019nin hegemonik pozisyonunu terk etmesinin topyek\u00fbn sava\u015f d\u0131\u015f\u0131nda bir yolu \u015fimdilik g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.
\nSistem i\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmada sald\u0131rgan olan kimdir? Gerek son 75 y\u0131l gerekse son 30 y\u0131l dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda sald\u0131rgan olan\u0131n, hegemonyas\u0131n\u0131 peki\u015ftirme pe\u015finde olan\u0131n ABD oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Son 10-15 y\u0131ld\u0131r ise, Avrasya devletlerinin toparlanmas\u0131yla birlikte, ABD\u2019nin sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir direni\u015f ve set \u00e7ekme s\u00fcrecinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ama bu s\u00fcre\u00e7 hen\u00fcz, Avrasya g\u00fc\u00e7lerinin d\u00fcnya hegemonyas\u0131 pe\u015finde ko\u015fmalar\u0131 d\u00fczeyinde de\u011fil, ABD\u2019nin d\u00fcnya hegemonyas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeyindedir. ABD ve ortaklar\u0131 ise hegemonyalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme pe\u015findedirler.
\nK\u0131sacas\u0131, egemen sistemin patronu, etkisi giderek a\u015f\u0131nmakla birlikte h\u00e2l\u00e2 ABD ve ortaklar\u0131d\u0131r. O halde sistem kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n ba\u015f d\u00fc\u015fman\u0131 -d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki strateji d\u00fczleminde- ABD ve ortaklar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Sistemi zay\u0131flatmak ve geriletmek, esas olarak ABD ve ortaklar\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131 ve gerilemesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnya siyaset sahnesinin fark\u0131
\n<\/strong>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyalistler, devletler d\u00fczleminde temsil edilmiyorlar; yani d\u00fcnya siyaset sahnesini etkileyebilecek bir emek\u00e7i devleti bulunmuyor. 20. y\u00fczy\u0131lda So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n bir taraf\u0131 olarak Sovyetler Birli\u011fi ve Var\u015fova Pakt\u0131, ba\u015f\u0131na yine sosyalist devletlerin \u00e7ekti\u011fi (\u00c7HC ve Yugoslavya) \u201cBa\u011flant\u0131s\u0131zlar Hareketi\u201d bulunuyordu. Sosyalistler, d\u00fcnya devletler aras\u0131 siyaset sahnesinde g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak temsil ediliyorlard\u0131. O d\u00f6nemde devletler aras\u0131 ba\u015fl\u0131ca \u00e7eli\u015fmeler, bir y\u00f6n\u00fcyle de ideolojik \u00e7eli\u015fmelerdi. Bug\u00fcn b\u00f6yle bir durum yok. Bu a\u00e7\u0131dan durum Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesine benziyor. Fakat o d\u00f6nemden de belirleyici bir fark var. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, kapitalist-emperyalist sistem g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildi ve d\u00fcnyan\u0131n geni\u015f alanlar\u0131na bu kadar sirayet etmi\u015f de\u011fildi. Kapitalist ili\u015fkilerin derinle\u015fmedi\u011fi geni\u015f co\u011frafyalar ve toplumlar bulunuyordu. Bu durum, ba\u015f\u0131n\u0131 sosyalistlerin \u00e7ekti\u011fi anti-emperyalist ve anti-feodal hareketlere geni\u015f bir hareket alan\u0131 sa\u011fl\u0131yordu ki, gerek Sovyet gerekse \u00c7in devrimleri bu ko\u015fullardan yararlanarak ba\u015far\u0131ya ula\u015fabildi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde b\u00f6yle \u201cbakir\u201d alanlar bulunmuyor. Dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnya sahnesi Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinden de \u00e7ok farkl\u0131 ve o d\u00f6nemin devrimci stratejileri de art\u0131k ge\u00e7erli de\u011fil. Yani -\u00f6rne\u011fin- Rus veya \u00c7in devletinin zay\u0131flamas\u0131ndan faydalanarak sosyalist devrim yapma olana\u011f\u0131 -\u015fimdilik- yok denecek kadar az. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6rneklerini 1990\u2019larda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi bu devletlerin zay\u0131flamas\u0131ndan do\u011facak politik bo\u015fluklar\u0131 Bat\u0131 kapitalizminin doldurma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek. Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin, Do\u011fu Avrupa iktidarlar\u0131n\u0131n ve Yugoslav devletinin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz; \u00c7HC ise deyim yerindeyse direkten d\u00f6nd\u00fc.
\nPeki, bu \u00e7ok karamsar bir tablo mu? D\u00fcnyada sosyalist devrim yap\u0131labilecek bir co\u011frafya kalmad\u0131 m\u0131? B\u00f6yle oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum; ama devrim stratejilerinde radikal de\u011fi\u015fiklikler yapmak zorunlu gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor (\u00e7\u00fcnk\u00fc ko\u015fullar \u00e7ok farkl\u0131la\u015ft\u0131).\"\"<\/p>\n

Devrimin oda\u011f\u0131 nereye kayd\u0131?
\n<\/strong>Spek\u00fclasyona sapmay\u0131 g\u00f6ze alarak tart\u0131\u015fal\u0131m, yani zihin jimnasti\u011fi yapal\u0131m.
\nBa\u015fta Rusya ve \u00c7HC olmak \u00fczere Avrasya devletlerinin zay\u0131flamas\u0131ndan do\u011facak bo\u015fluklar\u0131, sosyalistlerin de\u011fil Bat\u0131 kapitalizminin doldurma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015ftik; peki, Bat\u0131l\u0131 kapitalist-emperyalist devletlerin zay\u0131flamas\u0131ndan do\u011facak bo\u015fluklar\u0131n sosyalistlere ve emek\u00e7ilere f\u0131rsatlar yaratma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok mudur? Bu t\u00fcr bo\u015fluklar\u0131 Avrasya g\u00fc\u00e7lerinin doldurma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr, yoksa sistem kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n m\u0131? En az\u0131ndan, sistem kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n ciddi bir \u015fans\u0131 bulundu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.
\n\u00d6te yandan Bat\u0131 emperyalizminin zay\u0131flamas\u0131, bu emperyalistlerin egemen olduklar\u0131 alanlarda (\u00f6rne\u011fin T\u00fcrkiye, Latin Amerika, Arap d\u00fcnyas\u0131, Afrika, hatta Avrupa\u2019da) da devrim olana\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Yeni \u201cbakir\u201d alanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r. B\u00f6yle bir durumda bu co\u011frafyalarda emek\u00e7i devrimlerinin geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 Avrasyac\u0131l\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmesinden \u00e7ok daha fazlad\u0131r.
\nRusya ve \u00c7in zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 zaman ABD ve Bat\u0131 emperyalizmi d\u00fcnyaya egemen olabilir; ama ABD ve Bat\u0131 emperyalizmi zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 zaman Avrasya g\u00fc\u00e7leri d\u00fcnyaya egemen olamaz. B\u00f6yle bir durumda d\u00fcnya devriminin \u015fans\u0131 y\u00fckselecektir.
\nBu -kimilerine spek\u00fclatif gelebilecek- analizden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur:<\/p>\n

– D\u00fcnya devriminin \u00e7\u0131kar\u0131 klasik Bat\u0131 kapitalizminin zay\u0131flamas\u0131ndan yanad\u0131r. D\u00fcnya emek\u00e7ilerinin ba\u015f d\u00fc\u015fman\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 ABD\u2019nin \u00e7ekti\u011fi Bat\u0131 emperyalizmi ve i\u015fbirlik\u00e7ileridir.<\/p>\n

– Devrimin oda\u011f\u0131 Bat\u0131\u2019ya, daha do\u011frusu Bat\u0131 kapitalizminin egemen oldu\u011fu alanlara kaym\u0131\u015ft\u0131r. Zay\u0131f halka veya zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 daha olas\u0131 olan halka bu co\u011frafyalard\u0131r.<\/p>\n

– Kald\u0131 ki, modernite birikiminin ve anti-kapitalist birikimin y\u00fcksek oldu\u011fu co\u011frafyalar da buralar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ya halklar\u0131n \u2018varolu\u015fsal sorunlar\u0131\u2019?
\n<\/strong>Bu noktada yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131ndaki sorunsala geliyoruz. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz b\u00fct\u00fcn bu olas\u0131 reel-politik de\u011fi\u015fimler bir sava\u015flar dizisi (hatta bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131) ya\u015fanmadan olanakl\u0131 m\u0131? \u015eu veya bu taraf\u0131n zay\u0131flamas\u0131 veya toptan sistemin zay\u0131flamas\u0131 gibi s\u00fcre\u00e7ler, b\u00fcy\u00fck \u00e7at\u0131\u015fmalar \u00e7\u0131kmadan ilerleyebilir mi? Pek olas\u0131 g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu s\u00fcre\u00e7ler, her an b\u00fcy\u00fcmeye e\u011filimli irili ufakl\u0131 sava\u015flarla birlikte ilerliyor zaten.
\nH\u0131zla b\u00fcy\u00fcyecek, dalga dalga t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kapsayacak ve egemen sistem sahiplerini teslim alarak \u201csava\u015fa kar\u015f\u0131 devrim\u201d hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirecek bir devrim dalgas\u0131 gibi \u201c\u00fctopik\u201d veya egemen sistemin toptan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle olu\u015facak k\u00fcresel kaos gibi \u201cdistopik\u201d ihtimaller d\u0131\u015f\u0131nda sava\u015f-devrim diyalekti\u011fi (yani sava\u015flar\u0131n devrimlere yol a\u00e7mas\u0131) i\u015fleyecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Devrimlerin g\u00fcndeme girebilmesi i\u00e7in sava\u015flar gerekiyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde hakim e\u011filim b\u00f6yle. \u00d6te yandan devrimin kendisi de bir t\u00fcr sava\u015f zaten\u2026
\nFakat tarihte -yerel ya da b\u00f6lgesel \u00e7apta da olsa- \u201c\u00fctopik\u201d veya \u201cdistopik\u201d g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 olaylar ve s\u00fcre\u00e7ler de hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f de\u011fil. Devletler d\u0131\u015f\u0131nda kalan halklar\u0131n ve topluluklar\u0131n da, zaman zaman, bilin\u00e7li veya bilin\u00e7sizce kulland\u0131klar\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 y\u00f6ntem ve ara\u00e7larla siyaset sahnelerine egemen olabildikleri veya bu sahneyi darmada\u011f\u0131n ettikleri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Belki g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de b\u00f6yle bir geli\u015fme insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olabilir.
\nN\u00fckleer silahlara sahip devletlerin bu silahlar\u0131 birbirlerine kar\u015f\u0131 kullanamayacaklar\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle bir giri\u015fimin iki taraf\u0131n da (elbette insanl\u0131\u011f\u0131n da) sonu olaca\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor. Do\u011fru gibi g\u00f6z\u00fckse de bu tespit, kesin de\u011fil. Ama kesin olan bir \u015fey var: N\u00fckleer silah sahibi devletler kendi halklar\u0131na kar\u015f\u0131 bu silahlar\u0131 kullanamazlar. Devrimler veya b\u00fcy\u00fck toplumsal karga\u015falar \u201ckonvansiyonel\u201d olacakt\u0131r. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sahip olunan n\u00fckleer silahlar devletler i\u00e7in cayd\u0131r\u0131c\u0131 olabilir; ama halklar i\u00e7in bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131 yok. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda olup da n\u00fckleer olmayacak bir sava\u015f, olsa olsa \u201cd\u00fcnya devrimi\u201d olurdu.
\nABD de Rusya da \u201cvarolu\u015fsal bir sorunla\u201d kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda n\u00fckleer silahlara ba\u015fvurabilirler. En az\u0131ndan hi\u00e7 yabana at\u0131lmayacak b\u00f6yle bir olas\u0131l\u0131k var. Tarih, \u201cbenden sonra tufan\u201d diyen iktidarlarla dolu.
\nPeki, d\u00fcnya halklar\u0131, genel anlamda insanl\u0131k, \u201cvarolu\u015fsal bir sorunla\u201d kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsa ve bunu iliklerinde hissederse ne yapar?
\nB\u00fcy\u00fck bir \u201cg\u00fcnah\u201d i\u015fledik, s\u0131n\u0131flara b\u00f6l\u00fcnd\u00fck, do\u011fay\u0131 ve eme\u011fimizi metala\u015ft\u0131rd\u0131k ve en az 6000 y\u0131ld\u0131r bu g\u00fcnah\u0131m\u0131z\u0131n bedelini \u00f6d\u00fcyoruz, birbirimizin bo\u011faz\u0131n\u0131 s\u0131karak\u2026 \u0130nsanlar olarak \u00e7ok yol ald\u0131k ama h\u00e2l\u00e2 \u201cinsanl\u0131k\u201d olmay\u0131 beceremedik.
\nSava\u015flar da devrimler de \u201cvarolu\u015fsal sorunlarla\u201d kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Belki de tarihte ilk kez halklar\u0131n \u201cvarolu\u015fsal sorunlar\u0131\u201d devletlerin \u201cvarolu\u015fsal sorunlar\u0131\u201dn\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. Ve insanlar, varl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirebilmek i\u00e7in, insanl\u0131k olmay\u0131 becerebilirler. Bundan daha b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm m\u00fc olur?<\/p>\n

Bu ata oynamaktan ba\u015fka \u00e7aremiz var m\u0131?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

H\u0131zla b\u00fcy\u00fcyecek, dalga dalga t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 kapsayacak ve egemen sistem sahiplerini teslim alarak \u201csava\u015fa kar\u015f\u0131 devrim\u201d hedefini ger\u00e7ekle\u015ftirecek bir devrim dalgas\u0131 gibi \u201c\u00fctopik\u201d veya egemen sistemin toptan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle olu\u015facak k\u00fcresel kaos gibi \u201cdistopik\u201d ihtimaller d\u0131\u015f\u0131nda sava\u015f-devrim diyalekti\u011fi (yani sava\u015flar\u0131n devrimlere yol a\u00e7mas\u0131) i\u015fleyecek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ama belki de tarihte ilk kez \u201cvarolu\u015fsal bir sorunla\u201d kar\u015f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":54223,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8275,38],"tags":[5247,8282],"class_list":["post-54222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-216-sayi","category-dergi-sayilari","tag-ender-helvacioglu","tag-savas-devrim-diyalektigi-bu-kez-farkli-isleyebilir-mi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54222"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54222\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}