Elinizdeki say\u0131da yer alan \u00fc\u00e7 makaleyi (\u0130zlem G\u00f6z\u00fckele\u015f\u2019in \u201cTeknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmc\u00fcl\u00fck\u201d, Ender Helvac\u0131o\u011flu\u2019nun \u201cToplumsal birikim ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm meselelerine ili\u015fkin notlar\u201d ve Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u201c\u0130slam \u00f6\u011fretisinde se\u00e7kinler ve halk\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makaleleri) \u015fu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplad\u0131k: \u201cTeknoloji ve se\u00e7kinler insanl\u0131\u011f\u0131 kurtarabilir mi?\u201d Asl\u0131nda soruyu \u015f\u00f6yle de sorabilirdik: \u201cHalk aptal m\u0131d\u0131r?\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc genellikle ilk soruya olumlu yan\u0131t verenlerin temel gerek\u00e7esi halk\u0131n aptal ve cahil oldu\u011fudur.
\nS\u0131radan halk\u0131n do\u011fas\u0131 (f\u0131trat\u0131) gere\u011fi aptal oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi, uygarl\u0131k tarihi boyunca her egemen s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6n kabul\u00fc oldu. Egemenlik ve y\u00f6netme erki bu \u00f6n kabul ile temellendirildi. Ba\u015fta dinler olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn egemen s\u0131n\u0131f ideolojilerinde se\u00e7kinler-s\u0131radanlar ayr\u0131m\u0131 hep ba\u015fk\u00f6\u015fededir; ideolojik hegemonyan\u0131n temel unsurlar\u0131ndan biridir. \u00d6yle hakim bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr ki bu, sadece antik \u00e7a\u011f ve orta\u00e7a\u011f d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinde de\u011fil, ayd\u0131nlanma filozoflar\u0131nda, hatta baz\u0131 Marksist ak\u0131mlarda bile izleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. S\u0131radan insanlar aptald\u0131rlar, aptal olmasalar bile cahildirler; g\u00fcd\u00fclmeleri, e\u011fitilmeleri, \u00f6nc\u00fcler taraf\u0131ndan d\u0131\u015fardan bilin\u00e7lendirilmeleri gerekir.
\nHep vurgulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi uygarl\u0131k (s\u0131n\u0131fl\u0131l\u0131k, egemenlik ili\u015fkileri), y\u00f6netim tekeli (devlet), silah tekeli (ordu), inan\u00e7 tekeli (din) ve bilgi tekeli (bilim) temelinde y\u00fckselir. Bunlara bir de hepsini kapsayacak bi\u00e7imde ak\u0131l tekelini eklemek gerek. Ak\u0131l, soylulara ve se\u00e7kinlere \u00f6zg\u00fcd\u00fcr; s\u0131radan halk ise aptald\u0131r, cahildir ve bir \u015fekilde g\u00fcd\u00fclmeli, y\u00f6nlendirilmelidir. Bu bir uygarl\u0131k \u00f6n kabul\u00fcd\u00fcr; S\u00fcmerlerden ba\u015flay\u0131p burjuva modernitesi d\u00f6neminde bile devam eden bir \u00f6n kabul. Siyaset de bu \u00f6n kabul ile ba\u015flar. Ba\u015fta Machiavelli olmak \u00fczere \u00e7o\u011fu siyaset bilimcilerinin vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi siyaset, esasta, halk\u0131n nas\u0131l g\u00fcd\u00fclece\u011finin u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r.
\nBu g\u00f6r\u00fc\u015fte bir hakikat pay\u0131 yok mu? S\u00fcmer mitoslar\u0131ndaki \u00e7oban-s\u00fcr\u00fc metaforundan ba\u015flay\u0131p, Antik Yunan filozoflar\u0131nca felsefi bir temel kazand\u0131r\u0131l\u0131p, orta\u00e7a\u011f \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri taraf\u0131ndan dinin temel i\u015flevi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp, ayd\u0131nlanma filozoflar\u0131nca bir e\u011fitim sorunu, baz\u0131 sosyalistlerce bir bilin\u00e7lendirme sorunu olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcp, b\u00f6ylece farkl\u0131 k\u0131l\u0131klarda devam etti\u011fine g\u00f6re bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn bir hakikati temsil etti\u011fi kabul edilebilir.
\nBug\u00fcne kadar tarih b\u00fcy\u00fck insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck eylemlerinin, b\u00fcy\u00fck devletlerin b\u00fcy\u00fck fetihlerinin ve hegemonya m\u00fccadelelerinin tarihi olarak yaz\u0131ld\u0131. Bilim ve teknoloji tarihi de b\u00fcy\u00fck bilim insanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck kuramlar\u0131n\u0131n ve b\u00fcy\u00fck teknolojik at\u0131l\u0131mlar\u0131n tarihi olarak g\u00f6sterildi. Toplumsal birikimin ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6znesi olarak hep bu \u201cb\u00fcy\u00fckl\u00fckler\u201d g\u00f6sterildi. \u201cAptal\u201d ve \u201ccahil\u201d olan emek\u00e7i halk ise bu b\u00fcy\u00fck eylemleri takip etmeliydi. Takip edildi ve gelinen nokta ortadad\u0131r. Egemen s\u0131n\u0131flar\u0131n, ilerlemecilerin, se\u00e7kinlerin ve onlar\u0131n bilim ve teknolojilerinin getirdi\u011fi d\u00fcnya \u00f6zledi\u011fimiz d\u00fcnya m\u0131d\u0131r? Toplumsal birikim dedi\u011fimiz \u015fey egemenlerin birikimi midir? Elinizdeki say\u0131da farkl\u0131 boyutlar\u0131yla bu sorular\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yoruz.
\nEvet, ger\u00e7ekten de halk aptald\u0131r ve cahildir; tersi kan\u0131tlanana kadar! Tersinin kan\u0131tlan\u0131\u015f\u0131na sosyalizm diyoruz.
\nBahar 1 May\u0131s ile gelir. T\u00fcm emek\u00e7ilerin birlik, dayan\u0131\u015fma ve m\u00fccadele g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutluyoruz. T\u00fcrkiye\u2019de bahar 6 May\u0131s ile de gelir. Denizler\u2019i yeniden an\u0131msayarak\u2026 Denizler\u2019in idam\u0131n\u0131n 50. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde onlar\u0131 bahar\u0131n co\u015fkusu ile an\u0131yoruz.
\nDostlukla kal\u0131n\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Elinizdeki say\u0131da yer alan \u00fc\u00e7 makaleyi (\u0130zlem G\u00f6z\u00fckele\u015f\u2019in \u201cTeknolojik \u00e7\u00f6z\u00fcmc\u00fcl\u00fck\u201d, Ender Helvac\u0131o\u011flu\u2019nun \u201cToplumsal birikim ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm meselelerine ili\u015fkin notlar\u201d ve Hasan Ayd\u0131n\u2019\u0131n \u201c\u0130slam \u00f6\u011fretisinde se\u00e7kinler ve halk\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makaleleri) \u015fu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplad\u0131k: \u201cTeknoloji ve se\u00e7kinler insanl\u0131\u011f\u0131 kurtarabilir mi?\u201d Asl\u0131nda soruyu \u015f\u00f6yle de sorabilirdik: \u201cHalk aptal m\u0131d\u0131r?\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc genellikle ilk soruya olumlu yan\u0131t verenlerin […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":54474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8338,509,38,510],"tags":[666,8340,8339],"class_list":["post-54473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-217-sayi","category-aydokumu","category-dergi-sayilari","category-surekli-bolumler","tag-bilim-ve-gelecek","tag-bilim-ve-gelecek-217-sayi","tag-bilim-ve-gelecek-mayis-2022"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}