{"id":54537,"date":"2022-04-29T00:00:05","date_gmt":"2022-04-28T21:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=54537"},"modified":"2022-05-06T09:47:31","modified_gmt":"2022-05-06T06:47:31","slug":"denizler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2022\/04\/29\/denizler","title":{"rendered":"Denizler\u2026"},"content":{"rendered":"<p><em>Denizler, bu bilge halk\u0131n \u00e7ocuklar\u0131d\u0131r. \u00c7akallar\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fczel \u00fclkenin tertemiz gen\u00e7leridir, delikanl\u0131lar\u0131d\u0131r, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131d\u0131r. Denizler devrimcidir, \u00f6nc\u00fcd\u00fcr. Halka bilin\u00e7 g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, devrim g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, ayd\u0131nlanma g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Denizler T\u00fcrkiye gen\u00e7li\u011fidir, T\u00fcrkiye emek\u00e7isidir, T\u00fcrkiye\u2019dir. Ve b\u00fct\u00fcn bu de\u011ferleri canlar\u0131 pahas\u0131na savunan ki\u015filerdir Denizler. Denizler\u2019i idam eden \u00e7akallar bu halk\u0131n vicdan\u0131n\u0131 yaralad\u0131lar. Bu bilge halk da ald\u0131 o gen\u00e7leri hazinesine koydu, ba\u011fr\u0131na bast\u0131. \u00c7akallara verilebilecek en g\u00fczel yan\u0131tt\u0131 bu.<\/em><\/p>\n<blockquote class=\"td_quote_box td_box_center\"><p>Okuyaca\u011f\u0131n\u0131z yaz\u0131 ilk kez May\u0131s 2012 tarihli <em>Yar\u0131nlar<\/em> dergisinde yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra <em>ABC<\/em> haber portal\u0131nda yay\u0131mland\u0131 ve Ender Helvac\u0131o\u011flu\u2019nun <em>Devrimin Denklemleri<\/em> (K\u0131rm\u0131z\u0131 Kedi Yay\u0131nlar\u0131, 2021) adl\u0131 kitab\u0131nda da yer ald\u0131. Tarihleri g\u00fcncelleyerek yay\u0131ml\u0131yoruz.<\/p><\/blockquote>\n<p>Deniz Gezmi\u015f, Yusuf Arslan ve H\u00fcseyin \u0130nan bundan 50 y\u0131l \u00f6nce, 6 May\u0131s 1972\u2019de, 12 Mart fa\u015fist cuntas\u0131 taraf\u0131ndan idam edildiler. Bu \u00fc\u00e7 ismi, yaz\u0131n\u0131n bundan sonraki b\u00f6l\u00fcmlerinde \u201cDenizler\u201d olarak anaca\u011f\u0131z.<br \/>\nBen Denizler\u2019i \u015fahsen tan\u0131mad\u0131m; ya\u015f\u0131m yetmedi. As\u0131ld\u0131klar\u0131nda 13 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuktum. \u00c7ok de\u011fil, 3-4 y\u0131l sonra ben de devrimci oldum ve Denizler hakk\u0131nda onlar\u0131 tan\u0131yan b\u00fcy\u00fcklerimden \u00e7ok \u015fey dinledim. Genelde \u00f6vg\u00fc, sevgi ve sayg\u0131 dolu, ama baz\u0131 ele\u015ftiriler de i\u00e7eren somut ve rasyonel de\u011ferlendirmelerdi bunlar.<br \/>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7leri ise Denizler\u2019i art\u0131k bir efsane gibi biliyorlar. Bu durumun hem olumlu hem de olumsuz y\u00f6nleri var. Olumsuz y\u00f6n\u00fc, baz\u0131 ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 ve abart\u0131l\u0131 de\u011ferlendirmelere yol a\u00e7abilmesi; ama bunun g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda fazla bir \u00f6nemi yok. Olumlu y\u00f6n\u00fc vurgulaman\u0131n ve anlamaya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ise g\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011feri b\u00fcy\u00fck.<br \/>\nEvet, Denizler bir yak\u0131n d\u00f6nem efsanesi olmu\u015flard\u0131r. Bu \u201cefsane olmak\u201d konusunu d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve analiz etmek gerek. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu bu.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Her toplumun, tarihinden s\u00fcz\u00fcp dam\u0131t\u0131p bug\u00fcne kadar getirdi\u011fi de\u011ferlerini saklad\u0131\u011f\u0131 bir sand\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Buna \u201ctoplumsal hazine\u201d veya \u201ctoplumun genomu\u201d da diyebiliriz.<br \/>\nNas\u0131l bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn genomu analiz edildi\u011finde, o t\u00fcr\u00fcn ya\u015fam a\u011fac\u0131nda izledi\u011fi yol tespit edilebilirse, bir toplumun genomu da o toplumun tarihindeki kritik d\u00f6neme\u00e7leri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar\u0131 veya ac\u0131lar\u0131 i\u00e7erir.<br \/>\nBu d\u00f6neme\u00e7ler genellikle belirli ki\u015fi veya kurumlarla simgele\u015ftirilir ve bu ki\u015fi ve kurumlar da efsanele\u015ftirilir. Toplumsal hazine sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi, toplumun ortalama de\u011ferlerini, vicdan\u0131n\u0131 ve ki\u015fili\u011fini yans\u0131t\u0131r.<br \/>\nSand\u0131\u011f\u0131 dolu olan toplumlar k\u00f6kl\u00fc ve sa\u011flam toplumlard\u0131r. Kolay kolay sallanmazlar ve y\u0131k\u0131lmazlar. B\u00f6ylesi k\u00f6kl\u00fc toplumlarda devrim de zordur; b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n kemi\u011fe dayanmas\u0131 gerekir.<br \/>\n\u00d6yle her olayda, her bask\u0131 ve zul\u00fcmde, her ac\u0131da aya\u011fa kalk\u0131vermez, isyan edivermez b\u00f6yle toplumlar. Tevekk\u00fcl sahibidirler, bilgedirler, deneyim sahibidirler, ince ince hesap-kitap yaparlar, ba\u015far\u0131 ilkesini sonuna dek uygularlar. Deyim yerindeyse \u201ca\u011f\u0131r abi\u201ddirler.<br \/>\nDevrime direnirler bu toplumlar, devrime gelene dek b\u00fct\u00fcn yollar\u0131 denemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Ancak zorunlu olduklar\u0131nda, hayat-mamat meselesi oldu\u011funda aya\u011fa kalkarlar. Zor devrim yaparlar, ama yapt\u0131klar\u0131 devrim de \u201cdevrim gibi devrim\u201d olur. Bir kalkarlar, pir kakarlar\u2026<br \/>\n\u00c7o\u011fu devrimci arkada\u015f -iyi niyetle, devrimci dinamizmlerinden gelen acelecilikle- toplumlar\u0131n\u0131n \u201cdevrimde zorlanmas\u0131n\u0131\u201d bir zaaf olarak g\u00f6r\u00fcr ve ele\u015ftirir. \u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde hakl\u0131lar da. \u00c7\u00fcnk\u00fc devrimcinin i\u015fi toplumu devrime y\u00f6neltmektir, onu bu y\u00f6nde zorlamakt\u0131r.<br \/>\nAma abartmamak gerekir, toplumdan (sand\u0131ktan) da kopmamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc kopu\u015fun ard\u0131ndan yabanc\u0131la\u015fma, onun ard\u0131ndan da ne yaz\u0131k ki ihanet gelir; b\u00f6yle bir tehlike de var.<br \/>\nPeki, buradaki kritik nokta nerede? Hazine sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini iyi kavramakta. \u00c7o\u011fu arkada\u015f, o sand\u0131\u011f\u0131n muhafazak\u00e2r de\u011ferlerle ve ki\u015filiklerle dolu oldu\u011funu san\u0131r. Oysa tam tersine, sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fi esas olarak devrimcidir.<br \/>\nO sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7ine ancak, toplumun tarihindeki b\u00fcy\u00fck devrimlerin, b\u00fcy\u00fck at\u0131l\u0131mlar\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olmu\u015f, toplumun b\u00fcy\u00fck badireleri atlatmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f tarihsel ki\u015filikler ve kurumlar girebilir.<br \/>\nTutucular\u0131n, uyu\u015fuklar\u0131n, d\u00fczencilerin, zorbalar\u0131n, zulmedenlerin o sand\u0131kta yeri yoktur. Sand\u0131k devrim yapanlarla, zulme ba\u015fkald\u0131ranlarla doludur.<br \/>\nHalk o sand\u0131\u011f\u0131 can\u0131 gibi korur; \u00e7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten de o sand\u0131k -bireyin de\u011fil ama- toplumun can\u0131d\u0131r. Sand\u0131k halk\u0131n \u201cevdeki bulguru\u201ddur. Ama sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7i Dimyat\u2019a pirince gidebilenlerle doludur.<br \/>\nG\u00f6le maya \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Nasreddin Hoca\u2019yla dalga ge\u00e7enler o sand\u0131kta yoktur ama \u201cYa tutarsa\u201d diyen Hoca o sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7indedir.<br \/>\n\u0130\u015fte bu diyalektik iyi kavranmal\u0131. Sand\u0131k toplumun devrimci birikimini temsil etti\u011fi i\u00e7in, halk o sand\u0131\u011f\u0131 korumakta ve riske atmamakta tutucudur.<br \/>\nSand\u0131k bizimdir, devrimcilerindir. Devrimci o sand\u0131\u011fa yaslanarak, ondan g\u00fc\u00e7 alarak, sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fini daha da zenginle\u015ftirmeye, yeni yeni de\u011ferler katmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\nBu noktada son derece keskin bir s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi s\u00fcrer. Tutucular, sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011fini suland\u0131rmaya, olmad\u0131k ki\u015fileri (\u00f6rne\u011fin Abd\u00fclhamit, Vahdettin, Said-i Nursi) sand\u0131\u011fa sokmaya, sand\u0131ktaki baz\u0131 ki\u015filikleri de (\u00f6rne\u011fin Mustafa Kemal) itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131p \u00e7\u0131karmaya u\u011fra\u015f\u0131rlar. En az\u0131ndan o sand\u0131\u011f\u0131 aktif bir silah olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p, edilgen bir m\u00fcze haline sokmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<br \/>\nDevrimci ise sand\u0131\u011f\u0131n devrimci niteli\u011fini vurgulay\u0131p, sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7indeki tarihsel devrimcileri gelece\u011fe s\u0131\u00e7raman\u0131n bir manivelas\u0131 olarak kullan\u0131r. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin en \u00f6nemli muharebelerinden biri bu alandad\u0131r. Tarihte (sand\u0131\u011f\u0131) kazanan, gelece\u011fi de kazan\u0131r.<br \/>\nDolay\u0131s\u0131yla sand\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde bize (devrimcilere) \u00e7ok yak\u0131n (egemenlere ve tutuculara uzak oldu\u011fu \u00e7ok net) ki\u015filiklerin ve de\u011ferlerin bulunmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u0130\u015fte Denizler bu nedenle \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc Denizler, bizzat sosyalist ki\u015filikleri ve devrimci eylemleriyle o sand\u0131\u011fa dahil olabilmi\u015flerdir, toplumun genomuna girebilmi\u015flerdir.<br \/>\nSon derece k\u00f6kl\u00fc ve zengin tarihsel birikime sahip bir co\u011frafyada ya\u015f\u0131yoruz. Sosyalist hareket ise hen\u00fcz \u00e7ok yeni ve emekleme \u00e7a\u011f\u0131nda. Sosyalist ki\u015filik ve kurumlar\u0131n, de\u011ferlerin b\u00f6ylesine zengin bir hazineye dahil olabilmesi hen\u00fcz \u00e7ok zor. Biraz Naz\u0131m Hikmet, Y\u0131lmaz G\u00fcney, Aziz Nesin, Ruhi Su say\u0131labilir \u00f6rne\u011fin.<br \/>\nAma Denizler, tart\u0131\u015fmas\u0131z bir bi\u00e7imde bu sand\u0131\u011fa girmeyi ba\u015fard\u0131lar. Topluma maloldular, halk\u0131n g\u00f6zbebe\u011fi oldular. Bu, T\u00fcrkiye Sosyalist Hareketinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r.<br \/>\nBu i\u015fin s\u0131rr\u0131 nedir, bunu en iyi Denizler\u2019le ortak pratikler ya\u015fam\u0131\u015f ve tabii devrimcili\u011fini h\u00e2l\u00e2 yitirmemi\u015f ki\u015filer bilir. Ben b\u00fcy\u00fcklerimden dinledi\u011fim ve hissetti\u011fim kadar\u0131n\u0131 anlatabilirim. Denemeye \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m\u2026<br \/>\nDeniz Gezmi\u015f, T\u00fcrkiye tarihinin en b\u00fcy\u00fck gen\u00e7lik hareketinin simgesidir. Bu hareketin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131 emek\u00e7i halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan da teslim edilmi\u015ftir.<br \/>\nBu nokta \u00f6nemli; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu devrimci gen\u00e7lik hareketi hakl\u0131d\u0131r, ama bu hakl\u0131l\u0131k biraz kendinden menkuld\u00fcr, hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n halk taraf\u0131ndan da teslim edilmesi daha farkl\u0131 bir durumdur. Emek\u00e7i halk 68 gen\u00e7lik hareketini i\u00e7tenlikle benimsemi\u015ftir.<br \/>\nBu harekete \u00f6nderlik eden devrimciler, halk\u0131n \u00e7ocuklar\u0131yd\u0131. Emek\u00e7i halk\u0131n ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Kendilerini zorluklar i\u00e7inde yeti\u015ftiren emek\u00e7ilere ve ekme\u011fini yiyip suyunu i\u00e7tikleri vatanlar\u0131na g\u00f6n\u00fclden ba\u011fl\u0131 \u00f6nc\u00fclerdi.<br \/>\nHalk bu gen\u00e7 devrimcileri sevdi, onlara g\u00fcvendi, ba\u011fr\u0131na bast\u0131. Halk ile bu devrimciler aras\u0131nda bir g\u00f6n\u00fcl k\u00f6pr\u00fcs\u00fc kurulmu\u015ftu.<br \/>\nDenizler de, bir\u00e7ok hata yapmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, emek\u00e7ilere ve vatanlar\u0131na hi\u00e7bir zaman ihanet etmediler. Bu g\u00f6n\u00fcl k\u00f6pr\u00fcs\u00fcne \u00f6l\u00fcm\u00fcne sad\u0131k kald\u0131lar; s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn tam anlam\u0131yla \u00f6l\u00fcm\u00fcne\u2026<br \/>\n\u00c7ok basit gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama bu tutum son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz sand\u0131k, halk\u0131n ba\u011fr\u0131d\u0131r.<br \/>\nDeniz Gezmi\u015f tipik bir gen\u00e7lik lideridir. D\u0131\u015fardan veya atanm\u0131\u015f bir lider de\u011fil, gen\u00e7 bir gen\u00e7lik lideri. Tipik bir gen\u00e7 gibi delidolu, temiz, saf, naif, sevecen, umut dolu, y\u00fcrekli, ba\u015f\u0131 dik, haks\u0131zl\u0131\u011fa boyun e\u011fmez, geri ad\u0131m atmaz, d\u00fcr\u00fcst, mert bir insan\u2026<br \/>\nCo\u011frafyam\u0131z\u0131n o g\u00fczelim gen\u00e7li\u011finin b\u00fct\u00fcn olumlu de\u011ferlerinin temsilcisidir Deniz ve Denizler.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Denizler, bu bilge halk\u0131n \u00e7ocuklar\u0131d\u0131r.<br \/>\nDenizler, \u00e7akallar\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fczel \u00fclkenin tertemiz gen\u00e7leridir, delikanl\u0131lar\u0131d\u0131r, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131d\u0131r.<br \/>\nDenizler devrimcidir, \u00f6nc\u00fcd\u00fcr. Halka bilin\u00e7 g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, devrim g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, ayd\u0131nlanma g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<br \/>\nDenizler T\u00fcrkiye gen\u00e7li\u011fidir, T\u00fcrkiye emek\u00e7isidir, T\u00fcrkiye\u2019dir.<br \/>\nVe b\u00fct\u00fcn bu de\u011ferleri canlar\u0131 pahas\u0131na savunan ki\u015filerdir Denizler.<br \/>\nDenizler\u2019i idam eden \u00e7akallar bu halk\u0131n vicdan\u0131n\u0131 yaralad\u0131lar. Bu bilge halk da ald\u0131 o gen\u00e7leri hazinesine koydu, ba\u011fr\u0131na bast\u0131. \u00c7akallara verilebilecek en g\u00fczel yan\u0131tt\u0131 bu.<br \/>\n\u0130\u015fte bu kadar kolayd\u0131r o sand\u0131\u011fa girmek\u2026 Bu kadar zordur\u2026<br \/>\n\u0130dam edili\u015flerinin 50. y\u0131l\u0131nda co\u015fkuyla an\u0131yoruz Denizler\u2019i. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck bir de\u011fer olarak yolumuzu ayd\u0131nlat\u0131yorlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Denizler, bu bilge halk\u0131n \u00e7ocuklar\u0131d\u0131r. \u00c7akallar\u0131n bast\u0131\u011f\u0131 bu g\u00fczel \u00fclkenin tertemiz gen\u00e7leridir, delikanl\u0131lar\u0131d\u0131r, gen\u00e7 k\u0131zlar\u0131d\u0131r. Denizler devrimcidir, \u00f6nc\u00fcd\u00fcr. Halka bilin\u00e7 g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, devrim g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr, ayd\u0131nlanma g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Denizler T\u00fcrkiye gen\u00e7li\u011fidir, T\u00fcrkiye emek\u00e7isidir, T\u00fcrkiye\u2019dir. Ve b\u00fct\u00fcn bu de\u011ferleri canlar\u0131 pahas\u0131na savunan ki\u015filerdir Denizler. Denizler\u2019i idam eden \u00e7akallar bu halk\u0131n vicdan\u0131n\u0131 yaralad\u0131lar. Bu bilge halk da ald\u0131 o gen\u00e7leri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":54538,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8338,38],"tags":[6214,8347,8346],"class_list":["post-54537","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-217-sayi","category-dergi-sayilari","tag-deniz-gezmis","tag-huseyin-inan","tag-yusuf-arslan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54537","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=54537"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/54537\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/54538"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=54537"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=54537"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=54537"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}