Hollanda’dan biliminsanlar\u0131, birbirleriyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131s\u0131 olmayan iki d\u00fc\u011f\u00fcm aras\u0131nda kuantum bilgisini \u0131\u015f\u0131nlayarak kuantum bilgisayar a\u011flar\u0131na do\u011fru giden b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m att\u0131lar. Bu bulu\u015f, daha h\u0131zl\u0131 ve daha g\u00fcvenli bir ileti\u015fim sisteminin habercisi olmaktad\u0131r.
\nAd\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, kuantum bilgisayarlar, geleneksel bilgisayarlar\u0131n eri\u015femeyece\u011fi hesaplamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in kuantum mekani\u011finin \u00e7e\u015fitli ilkelerinden yararlan\u0131r.
\nT\u0131pk\u0131 mevcut internetimiz gibi, bu kuantum bilgisayarlar\u0131n tam potansiyellerine ula\u015fmak i\u00e7in kuantum bilgisayarlar\u0131n birbirine ba\u011flanmas\u0131 gerekecek. Bununla birlikte, aralar\u0131nda veri g\u00f6ndermek zordur \u00e7\u00fcnk\u00fc bu verilerin kuantum yap\u0131s\u0131, onu \u00e7evreden gelen kay\u0131plara veya m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 duyarl\u0131 hale getirir. Bunun yerine, kuantum dola\u015f\u0131kl\u0131k olarak bilinen bir fenomen sayesinde, bu bilgi esasen d\u00fc\u011f\u00fcmler aras\u0131nda \u0131\u015f\u0131nlanabilir. \u0130ki par\u00e7ac\u0131k birbirine o kadar dolanabilir ki, biri olmadan di\u011ferini tan\u0131mlamak imkans\u0131z hale gelir ve bir tanesinde yap\u0131lan herhangi bir de\u011fi\u015fiklik, birbirlerinden ne kadar uzakta olurlarsa olsunlar an\u0131nda di\u011ferini etkiler. Bu, herkesin de bildi\u011fi \u00fczere Einstein’\u0131 da rahats\u0131z eden bir kavramd\u0131r ancak deneylerde defalarca do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Bunu yapmak i\u00e7in bir t\u00fcr ara bulucu g\u00f6revi g\u00f6ren \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn kullan\u0131lmas\u0131 gerekir.
\nEkip basit\u00e7e her biri elmas tabanl\u0131 bir k\u00fcbit i\u00e7eren \u00fc\u00e7 d\u00fc\u011f\u00fcme Alice, Bob ve Charlie ad\u0131n\u0131 verdi. A\u011f\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00f6nce Alice ile Bob ve Bob ile Charlie aras\u0131nda dola\u015f\u0131k durumlar yaratt\u0131. Ard\u0131ndan Bob’un d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcnde bir Bell-durum \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc (BSM) ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011finde a\u011fda biti\u015fik olmasalar bile Alice ve Charlie’nin durumlar\u0131 da birbirine kar\u0131\u015ft\u0131. Charlie \u00f6ncelikle bilgiyi Alice’e \u0131\u015f\u0131nlamak i\u00e7in d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fcn belle\u011findeki bir k\u00fcbite veri yazarak bir “mesaj” olu\u015fturur. Bu 1 veya 0 olabilir veya kuantum bi\u00e7iminde tuhaf bir ara durum olabilir. Ard\u0131ndan bu bellek k\u00fcbiti ve Alice’inkine dolanm\u0131\u015f k\u00fcbit \u00fczerinde bir BSM ger\u00e7ekle\u015fir. Ve aynen b\u00f6yle, Alice’in k\u00fcbiti, Charlie’nin mesaj\u0131n\u0131 yans\u0131tacak \u015fekilde an\u0131nda de\u011fi\u015fir. Ancak Alice mesaj\u0131 okumak isterse, \u00f6nce \u015fifresini \u00e7\u00f6zmesi gerekir ve Charlie’nin anahtar\u0131 vard\u0131r. K\u00fcbitinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi Bell-durum \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc (BSM)n\u00fcn sonucu, Alice’in \u0131\u015f\u0131nlanan bilgiyi de\u015fifre etmek i\u00e7in kendisininki \u00fczerinde hangi i\u015flemi yapmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.
\nQuTech ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 bir\u00e7ok deney yoluyla yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 71’lik bir do\u011frulukla bu ba\u015far\u0131y\u0131 tutarl\u0131 bir \u015fekilde elde ettiler. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu t\u00fcr do\u011frudan olmayan kuantum \u0131\u015f\u0131nlanmas\u0131n\u0131 ba\u015fararak pratik bir kuantum a\u011f\u0131n\u0131n temel bir yap\u0131 ta\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ama elbette daha gidilecek \u00e7ok yol var. Bir sonraki \u00f6nemli ad\u0131m \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011fi i\u015flem t\u00fcrlerini art\u0131rmak i\u00e7in sistemdeki bellek k\u00fcbitlerinin say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak olacakt\u0131r. Ekip ayr\u0131ca, ba\u011flant\u0131 kurulduktan sonra bu mesaj\u0131 olu\u015fturmak zorunda kalmak yerine, kuantum bellekte depolanm\u0131\u015f bilgilerin nas\u0131l \u0131\u015f\u0131nlanaca\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 planl\u0131yor.Bu istek kuantum \u0131\u015f\u0131nlaman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini sa\u011flayacak olan teknolojinin faydal\u0131 bir ger\u00e7eklik haline gelmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n