{"id":5566,"date":"2018-06-10T10:00:10","date_gmt":"2018-06-10T07:00:10","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=5566"},"modified":"2018-06-10T13:41:04","modified_gmt":"2018-06-10T10:41:04","slug":"kemik-oyunlari-avrupanin-en-eski-tarihi-dna-analizleriyle-yeniden-yaziliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2018\/06\/10\/kemik-oyunlari-avrupanin-en-eski-tarihi-dna-analizleriyle-yeniden-yaziliyor","title":{"rendered":"Kemik oyunlar\u0131: Avrupa\u2019n\u0131n en eski tarihi, DNA analizleriyle yeniden yaz\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"

Modern insanlar k\u0131taya yerle\u015ftikten sonraki Avrupa\u2019n\u0131n ger\u00e7ek tarihi, yeni bir genetik \u00e7al\u0131\u015fmayla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Modern insanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 45.000 y\u0131l \u00f6nce Avrupa\u2019ya vard\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. O s\u0131ralarda Avrupa\u2019da, Neandertal<\/em>ler yerle\u015fmi\u015fti. Arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar, bundan sonraki 30.000 y\u0131l boyunca, her biri farkl\u0131 yap\u0131 ve ya\u015fam tarzlar\u0131yla ili\u015fkili olan farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin Avrupa\u2019da ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Arkeologlar, bunun gibi k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fimlerin, de\u011fi\u015fmeyen bir pop\u00fclasyona yeni d\u00fc\u015f\u00fcncelerin yay\u0131lmas\u0131yla oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindeydi. Ancak, 51 eski Avrasyal\u0131 bireyden al\u0131nan \u00e7ekirdek DNA\u2019s\u0131n\u0131n yeni analizi, bundan daha farkl\u0131 bir hik\u00e2ye anlat\u0131yor. Bu DNA\u2019lar birbirinden farkl\u0131 topluluklar\u0131n yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yor.<\/p>\n

Orinyasiyen k\u00fclt\u00fcr\u00fc, 45.000 ila 35.000 y\u0131l \u00f6ncesinde bask\u0131nd\u0131. Bu k\u00fclt\u00fcr, ustaca yap\u0131lan kemik ve ta\u015f aletler ve G\u00fcney Fransa Chauvet Ma\u011faras\u0131 \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi Avrupa\u2019n\u0131n birka\u00e7 en eski ve en g\u00fczel sanat\u0131n\u0131 \u00fcretti. Yakla\u015f\u0131k 33.000 y\u0131l \u00f6ncesinden itibaren G\u00fcneydo\u011fu Avrupa\u2019da ba\u015flayan yeni bir k\u00fclt\u00fcr, k\u0131ta boyunca yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Bu, Gravetiyan k\u00fclt\u00fcrd\u00fc. Bu k\u00fclt\u00fcr, mamut ve bizon gibi b\u00fcy\u00fck avlar\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 19.000 y\u0131l \u00f6nce, buz \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n doru\u011funda, ba\u015fka bir k\u00fclt\u00fcr daha bat\u0131 ve orta Avrupa\u2019y\u0131 boydan boya s\u00fcp\u00fcrd\u00fc. Bu Magdaleniyan k\u00fclt\u00fcr\u00fcd\u00fcr ve bu k\u00fclt\u00fcr de, rengeyi\u011fi avlar\u0131 ile kemik ve geyik boynuzundan oyulan sanat eserleriyle bilinir.<\/p>\n

Harvard Medical School\u2019dan David Reich ve meslekta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan incelenen en eski Magdaleniyan bireylerinden biri, Bel\u00e7ika Goyet Ma\u011faras\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan bir b\u00f6lgede bulunan bir uylukkemi\u011fi ile temsil ediliyor. Radyo karbon tarihlendirme, bu kemi\u011fin 35.000 y\u0131l \u00f6ncesine ait oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir; bunun anlam\u0131 Goyet bireyinin Orinyasiyen k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ili\u015fkili oldu\u011fudur.<\/p>\n

Reich ve meslekta\u015flar\u0131, orta ve g\u00fcney Avrupa boyunca 14 Gravetiyan bireyinin DNA\u2019lar\u0131n\u0131 da inceledi. Bu DNA\u2019lar\u0131n, Goyet bireyininkinden tamamen farkl\u0131, Avrupal\u0131 aile a\u011fac\u0131n\u0131n bir ba\u015fka dal\u0131na ait oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, Orinyasiyen insanlar\u0131, Gravetiyan insanlar\u0131n\u0131n geni\u015fleyen bir dalgas\u0131yla bir kenara itilmi\u015flerdi.<\/p>\n

Reich, \u201c33.000 ila 26.000 y\u0131l \u00f6ncesinde, var olan pop\u00fclasyonlar\u0131 yerinden eden ve nispeten homojen bir pop\u00fclasyonun, Avrupa\u2019n\u0131n geni\u015f bir k\u0131sm\u0131na boydan boya nas\u0131l yerle\u015fti\u011finin hik\u00e2yesi, heyecan verici ve dikkat \u00e7ekicidir\u201d diyor.<\/p>\n

Ancak bu yerle\u015fme, hik\u00e2yenin tamam\u0131 de\u011fil. Genetik analizle alt\u0131 Magdaleniyan bireyi daha incelendi. DNA analizi, bu bireylerin yerlerinden edilen Orinyasiyen insanlar\u0131n\u0131n soyundan geldiklerini g\u00f6sterdi. Max Planck Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Cosimo Posth, bunun ger\u00e7ek bir s\u00fcrpriz oldu\u011funu ifade ediyor. Bu durum, Gravetiyan insanlar\u0131n\u0131n Avrupa\u2019y\u0131 boydan boya s\u00fcp\u00fcrd\u00fcklerinde, Orinyasiyen soy \u00e7izgisinin kaybolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Cosimo Posth, \u201cHatta \u0130spanya\u2019da, yakla\u015f\u0131k 19.000 y\u0131l \u00f6ncesi son buzul d\u00f6nemin doru\u011funun sonuna ait olan Orinyasiyen insanlar\u0131n\u0131n genetik bile\u015fenleri ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bundan sonra yakla\u015f\u0131k 14.000 y\u0131l \u00f6ncesine kadar bu \u00e7ekirdek sinyal, tekrar Avrupa\u2019ya yay\u0131ld\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor. Di\u011fer bir yola s\u00fcr\u00fcklenen Goyet bireyinin soyundan gelenler, Gravetiyan insanlar\u0131n\u0131n geni\u015fleyen dalgas\u0131yla \u0130ber Yar\u0131madas\u0131na do\u011fru gitmeye zorland\u0131lar. Ard\u0131ndan binlerce y\u0131l boyunca orada s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde tutunduktan sonra, yeni Magdaleniyan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc beraberlerinde ta\u015f\u0131yarak ata topraklar\u0131n\u0131 tekrar i\u015fgal etmek i\u00e7in geni\u015flediler.<\/p>\n

Kaliforniya \u00dcniversitesi\u2019nden Nicolas Zwyns, pop\u00fclasyonlar\u0131 devirmenin, orada hangi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn var oldu\u011funa ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ilgin\u00e7 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u201cYakla\u015f\u0131k 20.000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fanan son buzul d\u00f6neminin doru\u011fu gibi zorlay\u0131c\u0131 olaylar, tek ba\u015flar\u0131na b\u00fcy\u00fck pop\u00fclasyon yer de\u011fi\u015fimlerine yol a\u00e7maz. Ancak, buna kar\u015f\u0131l\u0131k bir darbo\u011faz durumunun eklenmesi i\u015fleri de\u011fi\u015ftirir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yap\u0131yor.<\/p>\n

Posth ve meslekta\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olan daha erken bir \u00e7al\u0131\u015fma, yakla\u015f\u0131k 14.000 y\u0131l \u00f6ncesinde Avrupa boyunca di\u011fer bir pop\u00fclasyonun geni\u015fledi\u011fini g\u00f6steriyor. Yakla\u015f\u0131k 9000 y\u0131l \u00f6nce, Yak\u0131ndo\u011fu\u2019daki \u00e7ift\u00e7iler geldiler ve yakla\u015f\u0131k 4500 y\u0131l \u00f6nce Avrasya bozk\u0131rlar\u0131ndaki bir k\u0131rsalc\u0131 dalgas\u0131 k\u0131taya boylu boyunca yerle\u015fti.<\/p>\n

Bu farkl\u0131 pop\u00fclasyonlar\u0131n tamam\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fayan Avrupal\u0131 geneti\u011fine i\u015faretlerini b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131r. Posth, \u201c\u0130lk Avrupa pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n demografik tarihi, daha \u00f6nce d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenden \u00e7ok daha dinamik\u201d ifadesini s\u00f6zlerine ekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Modern insanlar k\u0131taya yerle\u015ftikten sonraki Avrupa\u2019n\u0131n ger\u00e7ek tarihi, yeni bir genetik \u00e7al\u0131\u015fmayla ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Modern insanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 45.000 y\u0131l \u00f6nce Avrupa\u2019ya vard\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. O s\u0131ralarda Avrupa\u2019da, Neandertaller yerle\u015fmi\u015fti. Arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar, bundan sonraki 30.000 y\u0131l boyunca, her biri farkl\u0131 yap\u0131 ve ya\u015fam tarzlar\u0131yla ili\u015fkili olan farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin Avrupa\u2019da ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Arkeologlar, bunun gibi k\u00fclt\u00fcrel […]<\/p>\n","protected":false},"author":866,"featured_media":15382,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[185,211,19,32,231],"tags":[243,746,272,230,529],"class_list":["post-5566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-148-sayi","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-evrim","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-antropoloji","tag-avrupa","tag-dna","tag-insanlik-tarihi","tag-neandertal"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t