On y\u0131ldan uzun bir geli\u015ftirme s\u00fcrecinin ard\u0131ndan, Amerika Birle\u015fik Devletleri Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 (USDA) besin de\u011feri y\u00fcksek mor domateslerin yeti\u015ftirilmesine onay verdi. Geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f domatesler, \u00f6nceden var olan \u00e7e\u015fitlerden 10 kat fazla antioksidan i\u00e7eriyor.
\n2008 y\u0131l\u0131nda Nature Biotechnology dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmada [1], antosiyanin ad\u0131 verilen antioksidanlar\u0131 y\u00fcksek miktarda \u00fcretecek \u015fekilde bir domates t\u00fcr\u00fcn\u00fcn geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirildi.
\nAntosiyaninler, yaban mersini ve k\u0131rm\u0131z\u0131 lahana gibi bir\u00e7ok g\u0131dada do\u011fal olarak bulunuyor. Bu g\u0131dalardaki mor renkten sorumlu olan antosiyaninler, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 ve diyabet riskinin azalmas\u0131 dahil bir\u00e7ok fayda sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n
“Metabolik m\u00fchendislik” \u00f6rneklerinden <\/strong> Antosiyanin zengini<\/strong>
\nG\u0131da bilimciler mor domates t\u00fcrlerindeki d\u00fc\u015f\u00fck antosiyanin seviyelerinin birka\u00e7 genetik de\u011fi\u015fiklikle artt\u0131r\u0131l\u0131p artt\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 merak etti. B\u00f6ylece aslana\u011fz\u0131 bitkisinin \u00e7i\u00e7eklerine mor rengi veren iki gen domatese eklendi. Bu de\u011fi\u015fiklikle, domatesin antosiyanin \u00fcretimi artt\u0131 ve sadece d\u0131\u015f\u0131 de\u011fil i\u00e7i de zengin mor bir renk kazand\u0131.
\n2008\u2019de yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmada antosiyaninli domateslerin sa\u011fl\u0131k etkileri de ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu domateslerle beslenen kansere yatk\u0131n farelerin, normal diyetle beslenen farelere g\u00f6re %30 uzun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bulundu.
\nBu sonu\u00e7lar\u0131 bitki biyolo\u011fu Cathie Martin \u201cKronik hastal\u0131klar\u0131n etkisinin beslenme yoluyla azalt\u0131labilece\u011fini g\u00f6steren metabolik m\u00fchendisli\u011fin ilk \u00f6rneklerinden biri. Ayr\u0131ca kesinlikle t\u00fcm t\u00fcketicilere fayda sa\u011flayacak ilk GDO (geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f organizma) \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131.\u201d s\u00f6zleriyle de\u011ferlendirdi.
\nY\u0131llar s\u00fcren d\u00fczenleyici s\u00fcrecin ard\u0131ndan, geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f mor domatesler USDA Hayvan ve Bitki Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Denetim Servisi (APHIS) onay\u0131 ile pazara bir ad\u0131m daha yakla\u015ft\u0131. Bu onayla, geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f domatesin nerede ve nas\u0131l yeti\u015ftirilece\u011fiyle ilgili kat\u0131 kurallar kalkt\u0131. Art\u0131k di\u011fer tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri gibi ABD\u2019nin herhangi bir yerinde rahat\u00e7a yeti\u015ftirilebilecek.<\/p>\n
\nMartin ile on y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir mor domatesin ticarile\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan Jones, \u201cCathie ve ben, yakla\u015f\u0131k 15 y\u0131l \u00f6nce Birle\u015fik Krall\u0131k’ta NPS’yi [Norwich Bitki Bilimleri] kurdu\u011fumuzda, sa\u011fl\u0131\u011fa faydal\u0131, geneti\u011fi de\u011fi\u015ftirilmi\u015f mor domatesleri pazara s\u00fcrmek i\u00e7in gereken onay s\u00fcrecinin bu kadar uzun olaca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftik. Bu, tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri \u0131slah\u0131 i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131.\u201d dedi.
\nSon birka\u00e7 y\u0131lda, mor domates i\u00e7in bir dizi kullan\u0131m \u015fekli ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bilim insanlar\u0131 ilk olarak kanser veya kalp hastal\u0131\u011f\u0131 olan hastalar i\u00e7in antosiyanin a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir domates suyu \u00fcretmeye odakland\u0131. Ancak, b\u00f6yle bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn marketlerde yer almas\u0131 i\u00e7in hala \u00e7ok fazla test ve d\u00fczenleyici onay gerekiyor. Bu nedenle Martin ve Jones mor domates tohumlar\u0131n\u0131 ilk etapta evdeki yeti\u015ftiricilere satmay\u0131 planl\u0131yor.
\nABD onay\u0131, GDO\u2019lu \u00fcr\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesine izin vermesiyle d\u00fcnyada bir ilk. Martin ve Jones, domateslerin yak\u0131nda Birle\u015fik Krall\u0131k’ta da onaylanaca\u011f\u0131n\u0131 umuyor.
\nMartin, \u201cSa\u011fl\u0131kl\u0131 mor domatesleri yemekten heyecan duyan bir\u00e7ok insanla payla\u015fma hayalime bir ad\u0131m daha yak\u0131n\u0131z. Domateslerin Birle\u015fik Krall\u0131k’ta de\u011fil de Amerika’da sat\u0131\u015fa sunulmas\u0131ndan buruk bir sevin\u00e7 duyuyorum. Ancak iyi y\u00f6nden bakacak olursak, evdeki yeti\u015ftiricilere odaklanarak t\u00fcketici odakl\u0131 olaca\u011f\u0131z ve di\u011fer \u00fcr\u00fcnlerimizi geli\u015ftirmek i\u00e7in gereken geri bildirim ve ilgiyi alabilece\u011fiz.\u201d dedi.<\/p>\n