Etraf\u0131n\u0131zdakilere hi\u00e7bir \u015fey olmazken sivrisinekler taraf\u0131ndan peri\u015fan edilen \u015fanss\u0131zlardan biriyseniz, yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma bunun nedenini a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bilim insanlar\u0131, sivrisinekleri baz\u0131 insanlara di\u011ferlerinden daha \u00e7ok \u00e7eken \u015feyin ne oldu\u011funu incelediler ve \u2018sivrisinek m\u0131knat\u0131s\u0131\u2019 olmakla derideki y\u00fcksek ya\u011f asidi seviyeleri aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ili\u015fki oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131lar.
\nSivrisineklerin insan kurbanlar\u0131n\u0131 v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131, nefeslerindeki CO2 d\u00fczeyi ve v\u00fccut kokusu gibi bir dizi duyusal ipucu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla takip ettikleri bilinmektedir. Bu alandaki ara\u015ft\u0131rmalar, bu y\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda yay\u0131nlanan ve vir\u00fcslerin, bir sonraki konak\u00e7\u0131ya ge\u00e7ebilmek i\u00e7in sivrisinekleri cezbederek ki\u015finin kokusunu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in cilt mikrobiyomunu( insan v\u00fccudunda ya\u015fayan mikroorganizmalar\u0131n t\u00fcm\u00fc) nas\u0131l de\u011fi\u015ftirebilece\u011fini g\u00f6steren bir makale de dahil olmak \u00fczere, baz\u0131 ilgin\u00e7 bilgiler \u00fcretti.<\/p>\n
Sivrisinek \u00e7ekicili\u011finin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler<\/strong> Cildinizdeki ya\u011f asiti bir m\u0131knat\u0131s<\/strong>
\nRockefeller \u00dcniversitesi’ndeki bilim insanlar\u0131n\u0131n bu yeni \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 cilt yap\u0131s\u0131na ve cilt kokular\u0131n\u0131n sivrisinekleri \u00e7ekme bi\u00e7imine odakland\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n, tenlerinin kokusunu yakalamak i\u00e7in \u00f6n kollar\u0131na naylon k\u0131l\u0131flar tak\u0131ld\u0131, daha sonra bu k\u0131l\u0131flar e\u015fle\u015ftirildi ve sivrisinek \u00e7ekicili\u011finin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeler belirlenip kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.
\nZika ve Dang Hummas\u0131 gibi hastal\u0131klar\u0131n birincil vekt\u00f6r\u00fc olan Aedes Aegypti sivrisinekleri, her biri bir naylon k\u0131l\u0131f i\u00e7eren iki t\u00fcpe yerle\u015ftirildi. Sonu\u00e7ta, 64 insan dene\u011fin sivrisinekler taraf\u0131ndan \u00e7ekici bulundu\u011fu g\u00f6zlemlendi.
\nEkip, 33 numaral\u0131 dene\u011fin sivrisinekler i\u00e7in di\u011ferlerinden \u00e7ok daha \u00e7ekici oldu\u011funu belirledi. Bu denek sivrisinekler i\u00e7in bir sonraki en \u2018\u00e7ekici\u2019 olandan d\u00f6rt kat daha \u00e7ekiciydi ve sivrisinekler listesinin en alt\u0131ndaki denekten de 100 kat daha \u00e7ekici olarak g\u00f6zlemlenmi\u015fti. Ekibin yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm deneylerde sivrisinekler bu dene\u011fe yo\u011funla\u015f\u0131yordu.
\nBunun \u00fczerine kimyasal analizlerle, daha \u00e7ekici deneklerin cildinde y\u00fcksek bulunan 50 molek\u00fcler bile\u015fik takip edilip ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. \u00d6zellikle karboksilik asitler olarak adland\u0131r\u0131lan ya\u011fl\u0131 maddeleri y\u00fcksek d\u00fczeyde olan denekler, sivrisinekleri \u00e7eken \u00f6zel bir koku salg\u0131lamak yoluyla daha \u2018\u00e7ekici\u2019 h\u00e2le geliyorlard\u0131.<\/p>\n
\n\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n edit\u00f6r\u00fc Leslie Vosshall, \u201cCildinizde bu ya\u011f asitlerinin b\u00fcy\u00fck miktarlar\u0131na sahipseniz sivrisinek m\u0131knat\u0131s\u0131 olabilirsiniz\u201d dedi. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re sivrisinek m\u0131knat\u0131s\u0131 olmak, \u00f6yle kolay ge\u00e7irilebilecek bir durum da de\u011fildi. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lanlardan baz\u0131lar\u0131 birka\u00e7 y\u0131l boyunca incelendi ve davran\u0131\u015flar\u0131 ne olursa olsun v\u00fccut kokular\u0131 sivrisinekleri \u00e7ekmeye devam etti.
\nTakip eden deneylerde bilim insanlar\u0131, \u00e7ekici ve daha az \u00e7ekici insanlar\u0131 ay\u0131rt edemeyen sivrisinekler yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Burada, \u00f6nemli koku resept\u00f6rleri yok edilmi\u015f sivrisinekler yarat\u0131l\u0131yordu. Ancak onlar h\u00e2l\u00e2 favori kurbanlar\u0131n\u0131 avlayabiliyorlard\u0131.
\nVosshall, “Hedef, insanlara olan t\u00fcm \u00e7ekicili\u011fini kaybedecek bir sivrisinek ya da herkese kar\u015f\u0131 zay\u0131f bir \u00e7ekicili\u011fi olan ve Denek 19’u Denek 33’ten ay\u0131rt edemeyen bir sivrisinek yaratmakt\u0131. Bu muazzam olurdu. Bununla yeni ve geli\u015ftirilmi\u015f sivrisinek kovucular \u00fcretilebilirdi. Yine de bu hedefe ula\u015f\u0131lamad\u0131\u201d diyor.
\n\u015eimdilerde bilim insanlar\u0131 kokusunu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in cilt mikrobiyomunu manip\u00fcle etmenin sivrisineklere bir maskeleme etkisi yaratabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Ayr\u0131ca bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n da, s\u0131tmay\u0131 yayan Anofel gibi di\u011fer sivrisinek t\u00fcrleri \u00fczerinde de denenmesi yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 umuyorlar.<\/p>\n