{"id":56522,"date":"2022-11-07T12:14:36","date_gmt":"2022-11-07T09:14:36","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=56522"},"modified":"2022-11-07T12:14:36","modified_gmt":"2022-11-07T09:14:36","slug":"canavar-karadelik-su-zamana-kadar-bulduklarimizin-en-buyugu-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2022\/11\/07\/canavar-karadelik-su-zamana-kadar-bulduklarimizin-en-buyugu-olabilir","title":{"rendered":"&#8220;Canavar Karadelik&#8221; \u015fu zamana kadar bulduklar\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olabilir"},"content":{"rendered":"<p>G\u00f6kbilimciler \u015fu ana kadar bulunmu\u015f D\u00fcnya&#8217;ya en yak\u0131n karadeli\u011fi ke\u015ffetmi\u015f olabilir. Toplam 12 G\u00fcne\u015f k\u00fctlesine e\u015fde\u011fer k\u00fctleli karadelik &#8216;arka bah\u00e7emizde&#8221; dola\u015f\u0131rken bulundu. \u015ea\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015fekilde karadelikler o kadar karanl\u0131klard\u0131r ki \u0131\u015f\u0131k bile etki alanlar\u0131ndan ka\u00e7amaz ve dolay\u0131s\u0131yla uzay\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zlemsel olarak yakalanmalar\u0131 olduk\u00e7a zordur. Uzay bo\u015flu\u011funda karadelikleri yakalaman\u0131n en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yolu etraflar\u0131nda dolanan bir y\u0131ld\u0131z\u0131n etkilerini incelemektir. Karadelikler bazen y\u0131ld\u0131zlar\u0131 etkisi alt\u0131na al\u0131p \u00e7ift sistemler olu\u015fturabilirler veya y\u0131ld\u0131zlar\u0131 emerek y\u0131ld\u0131z\u0131 var eden maddeyi f\u0131rlatarak \u0131\u015f\u0131ma yap\u0131yor. G\u00f6kbilimciler, bu s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 nesneyi ke\u015ffedebilmek i\u00e7in t\u00fcm g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc tarayan Gaia g\u00f6revinden 200,000 adet \u00e7ift y\u0131ld\u0131z sistemini ara\u015ft\u0131rd\u0131lar. Bu y\u0131ld\u0131zlar aras\u0131nda teleskoplarda g\u00f6r\u00fcnmeyen nesnelerin etraf\u0131nda d\u00f6nenleri tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>&#8220;Karadelik aday\u0131&#8221;<\/strong><br \/>\n&#8220;\u00d6zellikle \u00e7ok y\u00fcksek k\u00fctleli e\u015filik\u00e7ileri olan\u00a0 ve b\u00f6ylece parlakl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan tek bir y\u0131ld\u0131z olarak indirgenebilecek \u00e7ift y\u0131ld\u0131z sistemlerini inceledik.&#8221; diyen \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yapan ekip lideri Dr. Sukanya Chakrabarti, bu t\u00fcr sistemlerde e\u015flik\u00e7i olan nesnenin t\u00fcm\u00fcyle &#8220;karanl\u0131k&#8221; olabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor, bir karadelik aday\u0131.<br \/>\nUmut vaad eden adaylara ait e\u015flik\u00e7i y\u0131ld\u0131z\u0131n spektral\u00a0 \u00f6zellikleri incelendi. Bu incelemeleri yaparken Hawaii&#8217;deki Keck G\u00f6zlemevi ve \u015eili&#8217;deki B\u00fcy\u00fck Macellan Teleskobu kullan\u0131ld\u0131. E\u011fer bu y\u0131ld\u0131zlar\u0131n e\u015flik\u00e7ileri ger\u00e7ekten karadelik ise, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n renkseriminde(spektrumunda) kar\u015f\u0131konulmaz miktarlarda k\u00fctle\u00e7ekimsel b\u00fck\u00fclmeler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-56546 alignleft\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-300x300.png\" alt=\"\" width=\"355\" height=\"355\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-300x300.png 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-1024x1024.png 1024w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-150x150.png 150w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-768x768.png 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-600x600.png 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far-100x100.png 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Screenshot-2022-11-07-at-12-08-53-Monster-black-hole-may-be-the-closest-to-Earth-found-so-far.png 1243w\" sizes=\"auto, (max-width: 355px) 100vw, 355px\" \/><\/p>\n<p>Ekip, bu incelemeleri yaparken s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 bir sistem dikkatlerini \u00e7ekti. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr dalga boylar\u0131nda belirgin, G\u00fcne\u015f&#8217;ten biraz daha d\u00fc\u015f\u00fck k\u00fctleli bir y\u0131ld\u0131z, kendisinden 12 kat daha y\u00fcksek k\u00fctleli bir &#8220;\u015fey&#8221;in etraf\u0131nda 185 g\u00fcnde bir d\u00f6n\u00fcyor. Y\u0131ld\u0131z\u0131n renkseriminde k\u00fctle\u00e7ekimsel etkilerden kaynaklanan Doppler kaymalar\u0131 da net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Yap\u0131lan spektral analizler, Gaia g\u00f6revinin t\u00fcm g\u00f6ky\u00fcz\u00fc taramalar\u0131yla da uyu\u015fmaktayd\u0131.<br \/>\nEn \u00f6nemlisi, bu karadelik yaln\u0131zca 1550 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta. Bu \u015fekilde yaz\u0131nda size pek yak\u0131n gelmeyebilir ama kozmosun engin derinliklerine k\u0131yasla bu b\u00f6lge D\u00fcnya&#8217;dan neredeyse bir &#8220;ta\u015f at\u0131m&#8221; uzakl\u0131kta.<br \/>\n\u015eu ana kadar ke\u015ffedilmi\u015f en yak\u0131n karadelik \u00fcnvan\u0131, V Puppis ad\u0131nda 960 \u0131\u015f\u0131k-y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta bir karadeli\u011fe ait. Yak\u0131n ba\u015fka karadelik adaylar\u0131 da HR 6819 ile &#8220;Unicorn&#8221;, 1000 ve 1200 \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktalar fakat \u00f6nceden karadelik olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bu ili g\u00f6kcisminin daha sonra birar &#8220;s\u0131k\u0131 nesne(compact object)&#8221; olduklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Kaynaklar: <\/strong><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/newatlas.com\/space\/monster-black-hole-closest-earth\/\">&#8220;Monster&#8221; black hole may be the closest to Earth found so far, New Atlas<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2210.05003\">\u0130lgili makale<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6kbilimciler \u015fu ana kadar bulunmu\u015f D\u00fcnya&#8217;ya en yak\u0131n karadeli\u011fi ke\u015ffetmi\u015f olabilir. Toplam 12 G\u00fcne\u015f k\u00fctlesine e\u015fde\u011fer k\u00fctleli karadelik &#8216;arka bah\u00e7emizde&#8221; dola\u015f\u0131rken bulundu. \u015ea\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015fekilde karadelikler o kadar karanl\u0131klard\u0131r ki \u0131\u015f\u0131k bile etki alanlar\u0131ndan ka\u00e7amaz ve dolay\u0131s\u0131yla uzay\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zlemsel olarak yakalanmalar\u0131 olduk\u00e7a zordur. Uzay bo\u015flu\u011funda karadelikleri yakalaman\u0131n en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yolu etraflar\u0131nda dolanan bir y\u0131ld\u0131z\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":56547,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30,19],"tags":[3315,4648,2239],"class_list":["post-56522","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-astronomi","category-bilim-gundemi","tag-cift-yildizlar","tag-gaia-uydusu","tag-karadelik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/512"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56522\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}