\u201cSek\u00fclerizm\u201d Bat\u0131 ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131 temsil eden bir tan\u0131m olarak, tarihi s\u00fcre\u00e7te gerek etimolojik gerek semantik de\u011fi\u015fimlerle g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f bir kavramd\u0131r. Sosyal bilimlerin dinamik yap\u0131s\u0131, de\u011fi\u015fen geli\u015fen toplumsal olgular, tarihsel, siyasal ve be\u015fer\u00ee her d\u00f6ng\u00fc, bu tan\u0131mlamalara yenilerini eklemektedir.
\nBizde bu ba\u011flamda, sek\u00fclerizm kavram\u0131n\u0131n, tarihsel ve etimolojik ser\u00fcvenine k\u0131sa bir g\u00f6z att\u0131ktan sonra, bu tan\u0131mlamalar aras\u0131ndan, din sosyolojisi ba\u011flam\u0131nda sek\u00fclerizmin, Alevilik \u00fczerinden, g\u00fcncel konumlanmas\u0131na dair bir sosyolojik foto\u011fraf \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Sek\u00fclerizm Alevilik Alevilik ve Sek\u00fclerizm \u201cSek\u00fclerizm\u201d Bat\u0131 ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131 temsil eden bir tan\u0131m olarak, tarihi s\u00fcre\u00e7te gerek etimolojik gerek semantik de\u011fi\u015fimlerle g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f bir kavramd\u0131r. Sosyal bilimlerin dinamik yap\u0131s\u0131, de\u011fi\u015fen geli\u015fen toplumsal olgular, tarihsel, siyasal ve be\u015fer\u00ee her d\u00f6ng\u00fc, bu tan\u0131mlamalara yenilerini eklemektedir. Bizde bu ba\u011flamda, sek\u00fclerizm kavram\u0131n\u0131n, tarihsel ve etimolojik ser\u00fcvenine k\u0131sa bir g\u00f6z att\u0131ktan sonra, bu tan\u0131mlamalar […]<\/p>\n","protected":false},"author":3799,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8734,38,535,510],"tags":[650,8764,8763],"class_list":["post-57028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-225-sayi","category-dergi-sayilari","category-forum","category-surekli-bolumler","tag-alevilik","tag-fatih-yalcin","tag-sekularizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\n<\/strong>Sek\u00fclerizm Frans\u0131zca sucularisme s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcremi\u015f olup, T\u00fcrk\u00e7eye laiklik, \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma veya d\u00fcnyevile\u015fme olarak \u00fc\u00e7 farkl\u0131 terimle \u00e7evrilebilmektedir.
\nT\u00fcrk Dil Kurumu ise: \u201cBireysel kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00f6nemli g\u00f6ren, dinin devletten ayr\u0131 ve \u00f6zerk olmas\u0131n\u0131 savunan \u00f6\u011freti\u201d olarak \u00e7evirmi\u015ftir.
\nTerimi ilk kez kullanan, George Jacob Holyoake sek\u00fclerli\u011fi, inan\u00e7tan kaynaklanan b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncelerin d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 esas alan doktrindir diye tarif etmi\u015ftir.
\nSiyasi anlamda, sek\u00fclerizm din ve devletin ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r ki; bu din ve devletin birle\u015fmesi olan teokrasinin z\u0131dd\u0131d\u0131r.
\nFelsefi a\u00e7\u0131dan sek\u00fclerizm ise, devletlerin dogmatik bir inan\u00e7 de\u011fil de nedensellik ve deneysellik \u00fczerine kurulu oldu\u011fu, somut ve bilimsel temellere dayand\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeni temsil eder. Sek\u00fclerizm, din merkezli sosyal, hukuki ve siyasi alan\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 esas alan bir yakla\u015f\u0131m\u0131n ad\u0131d\u0131r. Zaman i\u00e7inde bir\u00e7ok sosyal bilim kavram\u0131yla beraberde kullan\u0131l\u0131p, geni\u015f bir tan\u0131m skalas\u0131na sahip, \u00f6nemli kavram haline gelmi\u015ftir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, kavram zaman i\u00e7inde geni\u015fleyen kendi i\u00e7inde daha derin ideolojik ve siyasal arg\u00fcmanlar \u00fcreten \u00e7oklu bir disipline b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.
\nBizim \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m\u0131z, din sosyolojisi ba\u011flam\u0131ndaki sek\u00fclerizm tan\u0131m\u0131 ise \u201cToplumlar\u0131n dini ve do\u011fa\u00fcst\u00fc inan\u00e7lar\u0131n\u0131n, d\u00fcnyay\u0131 anlamalar\u0131na ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131nda, karar verme s\u00fcre\u00e7lerine dahil edilmedikleri bir pratikler b\u00fct\u00fcn\u00fc\u201d olarak \u00a0konumlanacakt\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>Herkesin az \u00e7ok sordu\u011fu ve yan\u0131tlar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman birbirinden farkl\u0131 dini, politik, ideolojik saikler yoluyla ald\u0131\u011f\u0131 bir fenomen olarak Alevilik nedir? Din midir? K\u00fclt\u00fcr m\u00fcd\u00fcr? Mezhep midir? Tarikat m\u0131d\u0131r? Heterodoks bat\u0131ni bir yorum ya da modern bir tan\u0131mlamayla, felsefi bir ya\u015fam bi\u00e7imi midir?
\nUzun y\u0131llar boyunca iktidar alg\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan riskli bir toplumsal yap\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, otoriteyle ile ba\u011flar\u0131 s\u00fcrekli gerilim halinde, inan\u00e7 ve sosyal kimlik olarak d\u0131\u015flanm\u0131\u015f, \u00f6teki g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve \u00e7e\u015fitli bask\u0131 ve zul\u00fcmlere u\u011fram\u0131\u015f Alevilik, ilmi bir s\u0131n\u0131f yarat\u0131p kendi kurumlar\u0131n\u0131 \u00fcretememi\u015fti. Bundan dolay\u0131 uzun s\u00fcre Alevilik daha \u00e7ok Alevi olmayanlar \u00fczerinden tan\u0131mlan\u0131p akademik mecralara ta\u015f\u0131nd\u0131.
\n\u201cHer tan\u0131m bir kal\u0131pt\u0131r\u201d ilkesi gere\u011fi, as\u0131rlarca farkl\u0131 merhalelerden ge\u00e7mi\u015f bu dinamik olguyu, tek y\u00f6nl\u00fc ve farkl\u0131 disiplinlerden yoksun bir \u015fekilde tan\u0131mlamak, bilimsel olarak pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmese de son otuz y\u0131l i\u00e7inde, bilgi teknolojilerindeki h\u0131zl\u0131 geli\u015fim, merak edilen her konu hakk\u0131nda, tatmin edici nitelikte bilgiler sunabilmektedir.
\nKan\u0131mca Alevilik, genel hatlar\u0131yla basmakal\u0131p tan\u0131mlanmas\u0131 gereken bir sosyolojik olgu de\u011fil, h\u00e2l\u00e2 ya\u015fayan k\u00fclt\u00fcr kodlar\u0131 ile de\u011fi\u015fen ve d\u00f6n\u00fc\u015fen dinamikleriyle ancak tasvir edilip anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir tarihi ve inan\u00e7sal miras\u0131n tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bu miras\u0131n tarihi k\u00f6kleri, Anadolu co\u011frafyas\u0131na has, dini yorumlama ve ya\u015fama bi\u00e7imiyle, binlerce y\u0131ll\u0131k k\u00fclt\u00fcr k\u00f6klerinden beslenmektedir. Bu anlamda, her tan\u0131mlaman\u0131n eksik kalaca\u011f\u0131n\u0131 kabullenip, din sosyolojisi perspektifinden bir tan\u0131m yapacak olursak; Alevilik, \u00f6z\u00fc itibari ile kudret yerine a\u015fk merkezli bir ontoloji ile insan ve do\u011fa merkezli bir inan\u00e7 olup, tasavvuf gelene\u011fi ile de ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 kendine has bir bat\u0131ni ya\u015fam alg\u0131s\u0131d\u0131r.
\nBu tan\u0131mlama sonras\u0131, genel hatlar\u0131yla Alevilik fenomenin tarihsel altyap\u0131s\u0131, siyasi ve dini y\u00f6nleriyle detayl\u0131ca anlat\u0131m\u0131 yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ana konumuz olan, Alevilikte sek\u00fclerizm etkilerini ana ba\u015fl\u0131klar\u0131yla irdelemekle ilk temellendirmeyi yapmaya \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n
\n<\/strong>1) Alevilikte Sek\u00fclerizmin ilk ve temel etkisinin Cumhuriyet ve Atat\u00fcrk devrimleri oldu\u011funu s\u00f6ylemek yan\u0131lt\u0131c\u0131 olmayacakt\u0131r. Tabii ki, bu s\u00fcreci zorunlu ve tarihsel k\u0131lan etkiler, Bat\u0131 ayd\u0131nlanmas\u0131ndan gelen yans\u0131malarla beraber, II. Mahmud d\u00f6neminden itibaren, tedrici olarak devam ediyor g\u00f6z\u00fckse de, ideolojik ve siyasal kopu\u015f ile cesur bir devrimin mimar\u0131 pozisyonundaki Atat\u00fcrk, kendi devrimleriyle siyasal paradigmal bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, gerek siyaset gerek toplum sahas\u0131nda, otoriter bir irade ile kurumlar\u0131n\u0131 temellendirmek istese de, ge\u00e7mi\u015ften gelen gelenek, kendisini k\u0131sa s\u00fcrede bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn par\u00e7as\u0131 haline getirmeyi reddediyordu. Bu reddedi\u015f, \u00e7e\u015fitli siyasi ve sosyal merhalelerden ge\u00e7erek, Cumhuriyet de\u011ferleriyle r\u00f6van\u015f dinami\u011fi \u00fczerine kurulu bir kimlik in\u015fas\u0131yla, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar h\u00e2l\u00e2 etkilerini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.
\nT\u00fcm sosyal bilimcilerin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak, Bat\u0131 ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi sanc\u0131l\u0131 y\u00fczy\u0131llar\u0131, yava\u015f yava\u015f sindirerek, olu\u015fturup geli\u015ftirdikleri kurumsal gelenekleri, yeni Cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sine siyasi bir karar ile birka\u00e7 on y\u0131lda giydirmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, siyasi akl\u0131n zaaf\u0131 m\u0131 yoksa zorunlu bir gere\u011fimi oldu\u011fu h\u00e2l\u00e2 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tart\u0131\u015fma konusudur. Alevilik ise, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bir zaaf olarak de\u011fil, tersine, kendilerini ifade edebilecekleri kullan\u0131\u015fl\u0131 bir alan, tebaadan e\u015fit yurtta\u015f stat\u00fcs\u00fcne ge\u00e7i\u015f i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak g\u00f6r\u00fcyordu. Bu sebeple, Bekta\u015filik olarak adland\u0131r\u0131lan, \u015fehirli Alevi gelene\u011finin son kalelerini dahi feda etmeye raz\u0131 bir anlay\u0131\u015fla, tekke ve zaviyelerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na destek vermi\u015flerdi. Bu raz\u0131 geli\u015f, asl\u0131nda kurumsal devaml\u0131l\u0131k anlam\u0131nda, b\u00fcy\u00fck bir \u015fehirli k\u00fclt\u00fcr ve inan\u00e7 gelene\u011finin biti\u015fi idi. Geriye ise, b\u00fcy\u00fck oran\u0131 Balkanlarda devam eden Bekta\u015filik, ba\u011flar\u0131n\u0131 Anadolu Alevili\u011fi ile uzun bir s\u00fcre koparacakt\u0131. Zaten Anadolu Alevili\u011fi tabiri, daha \u00e7ok, k\u0131rsal kesim Alevili\u011fi i\u00e7in kullan\u0131lan bir tan\u0131mlama olup, b\u00fcy\u00fck oran\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 tar\u0131msal ve hayvanc\u0131l\u0131k \u00fczerine kurulu, kimi zaman yerle\u015fik ve g\u00f6\u00e7ebe yoksul halklar\u0131n inanc\u0131n\u0131 temsil etmekteydi. Bu yap\u0131n\u0131n inan\u00e7 olarak devam etmesi, \u00e7o\u011fu zaman e\u011fitimsiz, yetersiz bilgiye sahip dedeler sayesinde olsa da g\u00fc\u00e7l\u00fc ve edebi bir s\u00f6zl\u00fc gelenek, bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck oranda kapatabilmekteydi.
\nCumhuriyetle birlikte, yeni bir millet yaratma \u00fclk\u00fcs\u00fcne, canla ba\u015fla sar\u0131lma e\u011filimdeki Alevilik, y\u00fczy\u0131llard\u0131r ezilmi\u015f ve d\u0131\u015flanm\u0131\u015f bir toplum olarak, Atat\u00fcrk ve devrimlerini, kendisine bir nefes olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f, y\u0131llarca bask\u0131 alt\u0131nda ya\u015famak zorunda kald\u0131\u011f\u0131 Osmanl\u0131 otoritesini, reddi miras olarak g\u00f6ren olu\u015fuma destek vermeyi pragmatik bir zorunluluk olarak addetmi\u015fti.
\n\u00d6zetle, Alevili\u011fin, sek\u00fclerizme bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n dinamikleri aras\u0131nda, ciddi bir tarihi arka plan\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylemek yerinde olacakt\u0131r. Bu arka plan Atat\u00fcrk ki\u015fili\u011fi ve devrimleri \u00e7er\u00e7evesinde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde cumhuriyet de\u011ferleri, laiklik, insan haklar\u0131, adalet, e\u015fitlik, ile din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunan, daha \u00e7ok sol bir tandans \u00fczerinden kendini ifade etmektedir.
\n2) Cemevleri olu\u015fumlar\u0131 itibar\u0131yla, cem ibadeti i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f ya da o an i\u00e7in tahsis edilmi\u015f mek\u00e2nlar\u0131 temsil etmekteydi. \u0130badetin bile \u00f6zg\u00fcrce yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 zamanlardan gelen bir al\u0131\u015fkanl\u0131kla standart bir inan\u00e7 mek\u00e2n\u0131 dizayn edilememi\u015f, o anki mevcut mek\u00e2n ve ihtiya\u00e7lara binaen yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mek\u00e2nlard\u0131. S\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da bir n\u00fcfus i\u00e7in hizmet g\u00f6ren bu yap\u0131lar, dedelik hizmetleri i\u00e7in pratik bir i\u015flevselli\u011fe sahiplerdi. Alevi n\u00fcfusun b\u00fcy\u00fck oran\u0131n\u0131n k\u0131rsal kesimlerde ya\u015famas\u0131, yoksul ve yoksun bir toplumun temsilcileri olmalar\u0131, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim olanaklar\u0131ndan s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u015fekilde yararlanmalar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, k\u00f6ylerine gelen dedelerin, s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgileriyle \u00f6\u011frettikleri kadar Alevili\u011fi yeni ku\u015faklara aktarabiliyorlard\u0131. Bu anlamda, s\u00fcre\u00e7 daha \u00e7ok s\u00f6zl\u00fc gelenek \u00fczerinden k\u0131ssalar, mitolojik tasvirler, deyi\u015fler ve g\u00fcncel ya\u015fam i\u00e7in \u00f6\u011f\u00fctler \u00fczerinden devam eden bir gelenek bina etmi\u015fti. Bu s\u00f6zl\u00fc gelenek asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015ften gelen b\u00fcy\u00fck bir k\u00fclt\u00fcr miras\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Ve y\u00fczy\u0131llarca bu y\u00f6n\u00fcyle gayet i\u015flevsel bir g\u00f6rev ifa etmi\u015flerdi. Tabi ki, bu i\u015flevselli\u011fin, Alevili\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar devam etmesini sa\u011flamakta \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyiz.
\nK\u00f6yden kente g\u00f6\u00e7 sonucunda ise, sosyal ve siyasal m\u00fccadelelerle in\u015fa edilen cemevlerinin, kentlile\u015fme s\u00fcrecindeki, g\u00fcncel beklentileri kar\u015f\u0131layamamas\u0131, ba\u015fta gen\u00e7ler \u00fczerinde, \u00e7ekim merkezi olma yeteneklerini kaybetmelerine yol a\u00e7t\u0131. Bu durum, ilerisi i\u00e7in rit\u00fcellerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir risk bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bundan dolay\u0131, geleneksel k\u00f6y merkezli Alevi kurumlar\u0131n\u0131n kent adaptasyonu, iyi niyetli bir pragmatik gereksinim ta\u015f\u0131sa da, dinamik toplumsal s\u00fcrece katl\u0131 sa\u011flamayacak yapay bir kuruma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fckleri a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir. Kendileri de bu duruma ayak uydurup yeniden yap\u0131lanma iradesi g\u00f6sterecek bir dinamikten yoksunlar. Baz\u0131 pratik i\u015flevleri dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6rne\u011fin (kurban kesimi, adak ve cenaze merasimleri) cemevleri h\u00e2l\u00e2 k\u0131s\u0131tl\u0131 i\u015flevselli\u011fini korumaktad\u0131r.
\nYeni ku\u015faklar ise, kent k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile birlikte, kendilerine hitap edebilen Alevi kurumlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 etkisiyle de, dini rit\u00fcellerden uzakla\u015ft\u0131lar. Bu y\u00f6neli\u015fin, sek\u00fcler akla uygunluklar\u0131n\u0131, y\u00fcksek e\u011fitim skalalar\u0131 sebebiyle bilgiye ula\u015fmaktaki kolayl\u0131klar\u0131n\u0131 ve sorgulama becerileriyle \u00f6nceki ku\u015faklara g\u00f6re de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131k ve moderniteye uyumlu hale gelmelerine olanak sundu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Kentlilik bilin\u00e7leri, bireyselle\u015fme ve modern k\u00fclt\u00fcr, etkileriyle de daha fazla d\u00fcnya ile koordine olma e\u011filimindeler. Bu durum kendilerinden \u00f6nceki ku\u015fa\u011f\u0131n Alevili\u011fi inan\u00e7 ve kimlik \u00fczerinden tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 yap\u0131dan evrilip, modern sek\u00fcler bir anlam kazand\u0131rma \u00e7abas\u0131nda olacaklar\u0131 bir alan olu\u015fturma se\u00e7eneklerini kuvvetlendirmektedir. Yap\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ve saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n, konuya derinlik kazand\u0131rmak ad\u0131na olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m. \u00d6rne\u011fin; Sosyolog Dr. Volkan Erit\u2019in doktora tezi olan \u201cSek\u00fclerle\u015fme ve Alevilik\u201d ayn\u0131 zamanda bir saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olup, tam da bu konuya uygun veriler sunarak, bu tezi destekler niteliktedir.
\n3) Sanat\u0131n toplumlar\u0131n refah\u0131 ve geli\u015fim skalalar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00f6zne olduklar\u0131 yads\u0131namaz. Sanat, toplumlar\u0131n anlam aray\u0131\u015flar\u0131na estetik bir yakla\u015f\u0131m kazand\u0131r\u0131rken mimariden m\u00fczi\u011fe, danstan edebiyata kadar geni\u015f bir mecrada medeniyetlerin olu\u015fumuna b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bat\u0131 ayd\u0131nlanmas\u0131nda Reform \u00f6ncesi R\u00f6nesans etkileri, bu katk\u0131lar\u0131n siyasi ve sosyo-politik yanlar\u0131 oldu\u011funu da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. Bu anlamda sanat, yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck idealini, her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131c\u0131 ve otoriter yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 duran bir \u00f6zsel duru\u015fu her zaman muhafaza etmi\u015ftir.
\nSanat\u0131 inan\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6znesi yapan Alevilik, edebiyat ve m\u00fczi\u011fin tam g\u00f6be\u011findeki bir olgu olarak, bu zamana kadar \u00fcrettikleriyle, sanat\u0131 asl\u0131nda kendi kimliklerini ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 aktard\u0131klar\u0131 bir arac\u0131 olarak de\u011fil, kutsal\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. Bu y\u00f6n\u00fcyle edebiyat diye literat\u00fcre ge\u00e7en, ya da m\u00fczik diye salt ki\u015fisel \u00fcretim addedilen kaynaklar, Alevili\u011fin inan\u00e7 \u00f6\u011fretilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 kutsal metinleri ve kaynaklar\u0131 temsil etmektedir. Kendi kutsallar\u0131n\u0131 dahi, sanat ile ifade edebilen h\u00fcmanist bir olgunun, Ortodoks, literal bir hayat alg\u0131s\u0131 olamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011finden yola \u00e7\u0131karsak, Alevili\u011fin, gitgide sek\u00fclerizme daha fazla kayan bir s\u00fcreci ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve genetik kodlar\u0131n\u0131n da bu s\u00fcrece m\u00fcsait oldu\u011funu s\u00f6ylemek yerinde bir izah olacakt\u0131r.
\nAlevilik t\u00fcm bu y\u00f6nleriyle her sosyolojik olgu gibi, dinamik toplumsal i\u015flevlerini devam ettirdi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e, k\u00fclt\u00fcrel bir organizma olarak ya\u015famaya devam edecektir. Her gelen yeni nesil ise, k\u00fclt\u00fcr kodlar\u0131n\u0131 muhafaza ederek, kendi i\u00e7inde yeni g\u00fcncellemeler ile kurumsal olmasa da bireysel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerini ger\u00e7ekle\u015ftirecek g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Sek\u00fclerizm ise bu g\u00fcncellemenin, d\u00fc\u015f\u00fcnsel en \u00f6nemli sacaya\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmaya aday g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"