{"id":58799,"date":"2023-07-06T00:00:01","date_gmt":"2023-07-05T21:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=58799"},"modified":"2023-07-05T20:57:13","modified_gmt":"2023-07-05T17:57:13","slug":"bulut-fabrikasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/07\/06\/bulut-fabrikasi","title":{"rendered":"Bulut Fabrikas\u0131"},"content":{"rendered":"

An\u0131l Ceren Altunkanat
\n<\/strong>Behi\u00e7 Ak\u2019\u0131 tan\u0131mayan\u0131m\u0131z yok, size uzun uzun bu usta kalemden ve raflar dolusu eserinden s\u00f6z etmeyece\u011fim. \u015eimdi konumuz Ay\u015fe\u2019nin Bulut Projesi. Ay\u015fe ve Sarman, Minik Bulut\u2019un rehberli\u011finde bulut \u00fcretebilecek mi? Bulut \u00fcretmekle gezegenimiz kurtulur mu? Yoksa i\u015fe zaten kendili\u011finden bulut \u00fcreten gezegenin ta kalbimize f\u0131s\u0131ldad\u0131klar\u0131n\u0131 duymakla m\u0131 ba\u015flamal\u0131y\u0131z?
\n\u201cMinik Bulut g\u00fcld\u00fc. \u2018D\u00fcnya, zaten bir bulut fabrikas\u0131,\u2019 dedi. \u2018Size sadece onu dengeli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak kal\u0131yor.\u2019\u201d
\nAy\u015fe\u2019nin Bulut Projesi okur kar\u015f\u0131s\u0131na ilk kez 2007 y\u0131l\u0131nda, WWF T\u00fcrkiye etiketiyle \u00e7\u0131kt\u0131. 2023\u2019te, G\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 Kitapl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Kalk\u0131nma Ama\u00e7lar\u0131\u2019n\u0131 (SKA) anlatan kitaplar\u0131n\u0131n ilki olarak yeniden okurla bulu\u015ftu. Su uzman\u0131 Dr. Akg\u00fcn \u0130lhan dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131nda yeniden elden ge\u00e7en Ay\u015fe\u2019nin Bulut Projesi gezegenimizin insan kaynakl\u0131 dertlerinden biri olan su krizini ele al\u0131yor ve ekosistemin sorunlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131mla inceliyor, okura mavi gezegenimizi iyile\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.
\nHem \u00e7ocuk hem yeti\u015fkin okura hitap eden resimli kitap, bir\u00e7ok etkinlik ve \u00e7al\u0131\u015fmaya zemin olabilecek, ekolojik bilinci uyand\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollar sunan de\u011ferli bir kaynak.
\nAy\u015fe\u2019nin kuruyan cevizi ya\u015fatmak i\u00e7in bulut \u00fcretme fikriyle ba\u015flayan \u00f6yk\u00fc, Ay\u015fe, kedisi Sarman ve minik mavi bulutla bizi yerden g\u00f6\u011fe, okyanustan ormana g\u00f6t\u00fcrerek asl\u0131nda biricik gezegenimizi iyile\u015ftirmek ve korumak i\u00e7in bir harita \u00e7iziyor. Umar\u0131m bu harita daha \u00e7ok insana ula\u015f\u0131r, daha \u00e7ok insan\u0131n bu yolda yeni haritalar \u00e7izmesine vesile olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok zaman\u0131m\u0131z kalmad\u0131\u2026<\/p>\n

Gezegeni her a\u00e7\u0131dan fazlas\u0131yla zorlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, kendi kuyumuzu (ve ne yaz\u0131k ki ba\u015fka y\u00fczlerce t\u00fcr\u00fcn de kuyusunu) kazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u015fik\u00e2r. Bu konuda sizin gibi usta yazarlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 insanlar\u0131n bilin\u00e7lenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu bilinci eyleme y\u00f6nelik bir kayg\u0131ya ve sorumlulu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek gerek san\u0131r\u0131m. Bu nas\u0131l ba\u015far\u0131l\u0131r?
\n<\/strong><\/em>-San\u0131r\u0131m yazarlar\u0131n \u00f6nce kavramlar\u0131n do\u011fru kullan\u0131lmas\u0131nda katk\u0131s\u0131 olabilir. \u201cS\u0131f\u0131r At\u0131k, Geri D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, T\u00fcketim Ekonomisi, Do\u011fal Denge vb.\u201d gibi kavramlar\u0131 sorgulayarak bu kavramlar\u0131n olanaks\u0131z yanlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fabilirler. Her \u015feyi a\u00e7\u0131klayan ve herkesi mutlu eden kavramlar genellikle ya\u015fam \u00e7evremizin tahrip edilmesine hizmet eder. Kli\u015felerden kurtulmak, \u00e7evre \u00fczerinde hakimiyet kurarak \u00e7\u0131kar sa\u011flayan \u015firketlerin erteleyici, tav\u0131rlar\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r.
\nArt\u0131k insanl\u0131\u011f\u0131n zaman\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir an \u00f6nce ya\u015fam\u0131m\u0131za zarar veren \u00fcretimleri sonland\u0131rmal\u0131d\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretimi ve dolay\u0131s\u0131yla a\u015f\u0131r\u0131 enerji \u00fcretimini te\u015fvik eden tav\u0131rlara kar\u015f\u0131 tav\u0131r al\u0131nmas\u0131na katk\u0131da bulunulmal\u0131d\u0131r. N\u00fcfus sorunu yeniden ele al\u0131nmal\u0131, pazar ekonomisi ve n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fki sorgulanmal\u0131d\u0131r. \u00c7evre duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u00fcketiciler \u00fczerine y\u00fckleyerek, as\u0131l sorumlu olan \u00fcreticinin a\u015f\u0131r\u0131 k\u00e2r h\u0131rs\u0131ndan beslenen sorumluluklar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nHer konuda \u201cdaha az, daha dayan\u0131kl\u0131\u201d \u00fcretim talebi yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"\"
Behi\u00e7 Ak.<\/figcaption><\/figure>\n

Su krizi \u015fu an Hindistan gibi bir\u00e7ok \u00fclkede olanca zorlu\u011fuyla kendini g\u00f6steriyor. Bizim \u00fclkemizin de b\u00fcy\u00fck bir kurakl\u0131k riski alt\u0131nda oldu\u011funu, kurakl\u0131\u011f\u0131n halihaz\u0131rda kendini g\u00f6sterdi\u011fini biliyoruz. Ve elbette \u00e7ok ge\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek istiyoruz. Ancak bu noktada bireysel \u00e7abalar ne kadar yeterli olacak? Daha kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fikliklere ihtiyac\u0131m\u0131z yok mu? T\u00fcrkiye\u2019de uzun zamand\u0131r adeta bilin\u00e7li bir ormans\u0131zla\u015ft\u0131rma politikas\u0131 izlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde i\u015fimiz zor mu, ne dersiniz?
\n<\/strong><\/em>-Tabii ki \u00e7ok zor. \u00d6zellikle \u00fclkemizde savurganl\u0131\u011fa ve ranta dayanan ekonominin tek \u00e7\u00f6z\u00fcm gibi g\u00f6sterilmesi, do\u011fa tahribat\u0131n\u0131 artt\u0131rmakta. Para kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011fal duyarl\u0131l\u0131klar\u0131n umursanmamas\u0131 vah\u015fi ve k\u0131sa vadeli ekonomik \u00e7\u0131karlar, kamusal alanlar\u0131n yok edilmesi \u00fczerine kurulu neoliberal ekonomi, i\u015fi \u00e7ok daha zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. B\u00fcy\u00fck do\u011fal felaketlere her g\u00fcn daha a\u00e7\u0131k hale gelmemize neden oluyor bu. Hatta felaketlerin yaratt\u0131\u011f\u0131 bo\u015flu\u011fun doldurulmas\u0131 yeni bir ekonomik olanak, bir alternatif gibi sunuluyor. \u201cFelaket ekonomisi\u201dne dur demenin tam zaman\u0131 oysa. D\u00fcnyadaki e\u015fitsizli\u011fin her ge\u00e7en g\u00fcn artmas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 ve irrasyonel \u00fcretimi te\u015fvik ediyor. B\u00f6lgeler aras\u0131 e\u015fitsizlikler, ucuz eme\u011fin kutsanmas\u0131 ile a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi sorgulayarak ba\u015flamal\u0131y\u0131z i\u015fe.<\/p>\n

\u0130klim krizine bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan yakla\u015fmak, krizi bir\u00e7ok y\u00f6nden ele almak m\u00fcmk\u00fcn. \u0130klim adaleti ba\u015fl\u0131klardan biri. Bizim \u00fclkemiz a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00e7ok \u00f6nemli bir ba\u015fl\u0131k. Bu konuda fikirlerinizi \u00f6\u011frenebilir miyim?<\/em>
\n<\/strong>-“\u0130klim adaleti” diye ayr\u0131 bir kavram geli\u015ftirmek yanl\u0131\u015f bir izlenime neden oluyor. Yani d\u00fcnyan\u0131n her yerinde “adaletsizlik” h\u00fck\u00fcm s\u00fcrse de \u201ciklim adaleti\u201d sa\u011flanabilir gibi bir yan\u0131lsama. Oysa bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Adaletsizlik ve e\u015fitsizlik oldu\u011fu i\u00e7in ucuz emek ve a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretim var. Bu da k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n ba\u015f nedeni. K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedeni e\u015fitliksizdir, dersek yanl\u0131\u015f bir \u015fey s\u00f6ylememi\u015f oluruz.<\/p>\n

Boyundan b\u00fcy\u00fck bir soru olacak ama izninizle sormak istiyorum. Gezegene, di\u011fer canl\u0131lara, bizzat kendimize ettiklerimize bak\u0131nca: \u0130nsan nerede hata yapt\u0131? Nerede koptuk o g\u00f6rkemli dirim ortakl\u0131\u011f\u0131ndan?<\/em>
\n<\/strong>-Ke\u015fke insan \u015furada hata yapt\u0131 diyebilsek. \u0130nsan kendi efendisi olamayan bir canl\u0131. Bir grup insan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 hegemonya arzular\u0131 insanl\u0131\u011fa mal edilemez. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve do\u011fal de\u011fi\u015fimlerin temel nedeni de bu. \u00c7\u0131kar gruplar\u0131, \u015firket \u00e7\u0131karlar\u0131 insan\u0131n \u00f6zne olmas\u0131n\u0131 yani kendinin efendisi olmas\u0131n\u0131 engelliyor ne yaz\u0131k ki. Kamusal ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n ba\u015fat hale getirilmesi do\u011fay\u0131 savunmam\u0131za da yard\u0131mc\u0131 olacak \u015f\u00fcphesiz. \u00d6zelle\u015ftirmeler, ortak \u00e7\u0131karlar\u0131 savunmam\u0131z\u0131 olu\u015fturmam\u0131z\u0131 engelliyor.<\/p>\n

Yan\u0131tlar\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/strong><\/em><\/p>\n

Her sayfas\u0131 esin dolu bir ay dilerim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

An\u0131l Ceren Altunkanat Behi\u00e7 Ak\u2019\u0131 tan\u0131mayan\u0131m\u0131z yok, size uzun uzun bu usta kalemden ve raflar dolusu eserinden s\u00f6z etmeyece\u011fim. \u015eimdi konumuz Ay\u015fe\u2019nin Bulut Projesi. Ay\u015fe ve Sarman, Minik Bulut\u2019un rehberli\u011finde bulut \u00fcretebilecek mi? Bulut \u00fcretmekle gezegenimiz kurtulur mu? Yoksa i\u015fe zaten kendili\u011finden bulut \u00fcreten gezegenin ta kalbimize f\u0131s\u0131ldad\u0131klar\u0131n\u0131 duymakla m\u0131 ba\u015flamal\u0131y\u0131z? \u201cMinik Bulut g\u00fcld\u00fc. \u2018D\u00fcnya, […]<\/p>\n","protected":false},"author":632,"featured_media":58801,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9003,38,513,510,7178],"tags":[7222,9040,7296],"class_list":["post-58799","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-231-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-ucuncu-tekir-sahis","tag-anil-ceren-altunkanat","tag-behic-ak","tag-ucuncu-tekir-sahis"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58799","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/632"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58799"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58799\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58801"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58799"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58799"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58799"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}