{"id":59051,"date":"2023-07-26T01:49:14","date_gmt":"2023-07-25T22:49:14","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=59051"},"modified":"2023-07-25T11:49:30","modified_gmt":"2023-07-25T08:49:30","slug":"okyanuslar-iklim-degisikligi-nedeniyle-daha-yesil-hale-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/07\/26\/okyanuslar-iklim-degisikligi-nedeniyle-daha-yesil-hale-geliyor","title":{"rendered":"Okyanuslar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi nedeniyle daha ye\u015fil hale geliyor"},"content":{"rendered":"<p>Okyanusun rengi bir\u00e7ok nedenden dolay\u0131 de\u011fi\u015febilir, \u00f6rne\u011fin derinliklerinden besinler y\u00fckselip ye\u015fil renkli klorofil pigmenti i\u00e7eren dev fitoplankton \u00e7i\u00e7eklenmelerini besledi\u011finde. Bilim insanlar\u0131, okyanus y\u00fczeyinden yans\u0131yan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n dalga boylar\u0131n\u0131 inceleyerek ne kadar klorofil oldu\u011funu ve b\u00f6ylece fitoplankton ve yosun gibi canl\u0131 organizmalar\u0131n ne kadar bulundu\u011funu tahmin edebilirler. Teorik olarak, biyolojik \u00fcretkenlik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte okyanus sular\u0131 \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a de\u011fi\u015fmelidir.<br \/>\nFakat y\u00fczey sular\u0131ndaki klorofil miktar\u0131 y\u0131ldan y\u0131la b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015febilir, bu da iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin neden oldu\u011fu herhangi bir de\u011fi\u015fikli\u011fi b\u00fcy\u00fck do\u011fal dalgalanmalardan ay\u0131rt etmeyi zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Bilim insanlar\u0131, herhangi bir e\u011filimi fark etmek i\u00e7in 40 y\u0131la kadar g\u00f6zlem yapmalar\u0131 gerekebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u01312.<br \/>\nKafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ba\u015fka bir fakt\u00f6r de, bir\u00e7ok uydu zaman i\u00e7inde okyanus rengini \u00f6l\u00e7m\u00fc\u015f olsa da her biri bunu biraz farkl\u0131 \u015fekilde yapm\u0131\u015f old\u0131\u011fundan bu veriler birle\u015ftirilemez. Cael\u2019in ekibi, 2002 y\u0131l\u0131nda f\u0131rlat\u0131lan ve tahmin edilen alt\u0131 y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fc a\u015farak h\u00e2l\u00e2 D\u00fcnya\u2019n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde olan NASA\u2019n\u0131n Aqua uydusundaki MODIS adl\u0131 bir sens\u00f6rden gelen verileri analiz etmeye karar verdi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, klorofil izlemek i\u00e7in kullan\u0131lan tek dalga boyu yerine, okyanustan gelen yedi farkl\u0131 dalga boyundaki \u0131\u015f\u0131kta e\u011filimler arad\u0131lar. \u201cUzun zamand\u0131r tam renk spektrumuna bakarak daha iyi yapabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum,\u201d diyor Cael.<br \/>\n20 y\u0131ll\u0131k MODIS verilerinin sayesinde, bilim insanlar\u0131 okyanus rengindeki uzun s\u00fcreli de\u011fi\u015fiklikleri g\u00f6rebildiler. D\u00fcnya\u2019n\u0131n okyanus y\u00fczeyinin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131nda dikkat \u00e7ekici de\u011fi\u015fimler fark ettiler, bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu 40\u00ba G ve 40\u00ba K enlemleri aras\u0131ndaki sularda oldu. Bu tropikal ve subtropikal sular, b\u00f6lgeler \u00e7ok sert mevsimler ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u0131l boyunca renk olarak \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fmiyor ve bu y\u00fczden k\u00fc\u00e7\u00fck uzun s\u00fcreli de\u011fi\u015fiklikler orada daha kolay g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, diyor Cael.<br \/>\nOkyanus rengindeki de\u011fi\u015fimin \u015fiddeti, \u00f6l\u00e7\u00fclen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. I\u015f\u0131k, farkl\u0131 renklerden olu\u015fan bir spektrumdur ve her renk farkl\u0131 bir dalga boyuna sahiptir. Okyanus sular\u0131nda ya\u015fayan canl\u0131lar, ye\u015fil \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 yans\u0131tan klorofil ad\u0131 verilen bir pigment i\u00e7erir. K\u00fcresel \u0131s\u0131nma nedeniyle bu canl\u0131lar\u0131n miktar\u0131 de\u011fi\u015fti\u011finde, okyanus rengi de zamanla de\u011fi\u015fir. Farkl\u0131 renkler, klorofile farkl\u0131 \u015fekilde duyarl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, \u00f6l\u00e7\u00fclen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n dalga boyu, renk de\u011fi\u015fikli\u011finin \u015fiddetini etkiler.<br \/>\nDe\u011fi\u015fimlerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar g\u00f6zlemleri, deniz ekosistemlerinin atmosferdeki artan sera gaz\u0131 seviyelerine nas\u0131l tepki verebilece\u011fini sim\u00fcle eden bir modelin3 sonu\u00e7lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. G\u00f6zlenen de\u011fi\u015fiklikler modeldekilerle e\u015fle\u015fti.<\/p>\n<p><strong>Ye\u015filin tonlar\u0131<\/strong><br \/>\n\u015eimdi, soru okyanuslar\u0131 ye\u015fillendiren nedir olmal\u0131. Cael\u2019e g\u00f6re, bu muhtemelen deniz y\u00fczeyi s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n do\u011frudan bir etkisi de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc renk de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u00f6zlendi\u011fi b\u00f6lgeler genel olarak s\u0131cakl\u0131klar\u0131n y\u00fckseldi\u011fi b\u00f6lgelerle uyu\u015fmaz. Bir olas\u0131l\u0131k, de\u011fi\u015fimin okyanusta besinlerin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131yla ilgili olabilece\u011fidir. Y\u00fczey sular\u0131 \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a, okyanusun \u00fcst katmanlar\u0131 daha fazla tabakala\u015f\u0131r, bu da besinlerin y\u00fczeye y\u00fckselmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131r. Besinler azald\u0131\u011f\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck fitoplanktonlar b\u00fcy\u00fck olanlara g\u00f6re hayatta kalmada daha iyidir ve bu nedenle besin seviyelerindeki de\u011fi\u015fiklikler, suyun genel rengindeki de\u011fi\u015fiklikleri yans\u0131tan ekosistemde de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7abilir.<br \/>\nAncak bu sadece bir fikir; ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar hen\u00fcz de\u011fi\u015fikliklerin neden oldu\u011funu tam olarak s\u00f6yleyemiyor. Cael, &#8220;Rengi \u00f6nemsememizin nedeni, rengin bize ekosistemde neler olup bitti\u011fi hakk\u0131nda bir \u015feyler s\u00f6ylemesi&#8221; diyor.<br \/>\nBu ke\u015fif, okyanus rengini izleyecek bir sonraki \u00f6nemli g\u00f6rev olan NASA&#8217;n\u0131n Plankton, Aerosol, Bulut, Okyanus Ekosistemi (PACE) uydusu i\u00e7in beklentileri art\u0131r\u0131yor. Ocak 2024&#8217;te f\u0131rlat\u0131lacak olan PACE, okyanus rengini \u00f6nceki t\u00fcm uydulardan \u00e7ok daha fazla dalga boyunda \u00f6l\u00e7ecek.<br \/>\nNASA&#8217;n\u0131n Greenbelt, Maryland&#8217;deki Goddard Uzay U\u00e7u\u015f Merkezi&#8217;nde PACE \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fan o\u015finograf Ivona Cetini\u0107, &#8220;T\u00fcm bunlar PACE gibi k\u00fcresel hiperspektral g\u00f6revlere olan ihtiyac\u0131 kesinlikle do\u011fruluyor&#8221; diyor. Uzay arac\u0131 &#8220;\u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda okyanus ekosistem yap\u0131s\u0131nda g\u00f6zlemlenen e\u011filimlerin ekolojik sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okyanusun rengi bir\u00e7ok nedenden dolay\u0131 de\u011fi\u015febilir, \u00f6rne\u011fin derinliklerinden besinler y\u00fckselip ye\u015fil renkli klorofil pigmenti i\u00e7eren dev fitoplankton \u00e7i\u00e7eklenmelerini besledi\u011finde. Bilim insanlar\u0131, okyanus y\u00fczeyinden yans\u0131yan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n dalga boylar\u0131n\u0131 inceleyerek ne kadar klorofil oldu\u011funu ve b\u00f6ylece fitoplankton ve yosun gibi canl\u0131 organizmalar\u0131n ne kadar bulundu\u011funu tahmin edebilirler. Teorik olarak, biyolojik \u00fcretkenlik, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle birlikte okyanus sular\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":761,"featured_media":59052,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21],"tags":[9063,309,8418,2025,8333,9064],"class_list":["post-59051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","tag-fitoplanktonlar","tag-iklim-degisikligi","tag-kuresel-iklim-krizi","tag-kuresel-isinma","tag-okyanuslar","tag-planktonlar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59051","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/761"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59051"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59051\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59051"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59051"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59051"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}