Pek \u00e7ok n\u00f6ron aktive edildi\u011finde, t\u0131pk\u0131 dolu bir stadyumda kollar\u0131n\u0131 kald\u0131ran bir seyirci dalgas\u0131 gibi ritmik elektrik darbeleri yarat\u0131r ve beynimizin i\u00e7inde olup bitenlerin alg\u0131lanabilir bir yans\u0131mas\u0131n\u0131 \u00fcretirler.
\nBu beyin dalgalar\u0131 veya sinirsel sal\u0131n\u0131mlar, geni\u015flik ve frekanslar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak gama, beta, alfa, teta ve delta olmak \u00fczere be\u015f kategoriye ayr\u0131l\u0131rlar. Problem \u00e7\u00f6zerken veya \u00f6\u011frenirken gama dalgalar\u0131, uyan\u0131kken veya heyecanl\u0131yken beta, fiziksel ve zihinsel olarak rahatken alfa, yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve meditasyon anlar\u0131nda teta ve derin, r\u00fcyas\u0131z uyku s\u0131ras\u0131nda delta dalgalar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar.
\n\u00d6nceki ara\u015ft\u0131rmalar, beynin \u015fakak lobunun (temporal lob) derinliklerinde karma\u015f\u0131k bir yap\u0131 olan hipokampustaki teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n haf\u0131za olu\u015fumu ve mekansal navigasyonla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015fti. Arizona \u00dcniversitesi’nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu yeni \u00e7al\u0131\u015fma ise, teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00fcretimini neyin y\u00f6nlendirdi\u011fini inceledi.
\nHaf\u0131za olu\u015fumuna k\u0131yasla, bir ki\u015finin d\u0131\u015f \u00e7evresinin teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirmede daha \u00f6nemli bir rol\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Yani, bir olayla me\u015fgulken \u00fcretilen sal\u0131n\u0131mlar, o olay\u0131n an\u0131s\u0131n\u0131 yarat\u0131rken \u00fcretilenlerden daha fazlayd\u0131. Ancak, mevcut \u00e7al\u0131\u015fma bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.
\nAra\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015f yazar\u0131 Sarah Seger, “\u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, insanlarda teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131n, olaylar\u0131 do\u011frudan deneyimlemeye k\u0131yasla, yaln\u0131zca o \u015feyleri hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131nda daha yayg\u0131n oldu\u011funu bulduk” dedi.
\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kafa i\u00e7i elektrotlar kullan\u0131larak epileptik n\u00f6betler a\u00e7\u0131s\u0131ndan izlenen 13 hastay\u0131 deneye ald\u0131lar. Hipokampal teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 kaydedildi. Hastalar, belirli bir ma\u011fazaya ula\u015fmak i\u00e7in bir sanal ger\u00e7eklik (VR) \u015fehrinde gezinmek i\u00e7in bir joystick kullanarak diz\u00fcst\u00fc bilgisayarda uzamsal gezinme g\u00f6revi \u00fcstlendiler.
\nHedefe ula\u015ft\u0131klar\u0131nda deney duraklat\u0131ld\u0131 ve hastalardan navigasyona ba\u015flad\u0131klar\u0131 yeri hayal etmeleri ve az \u00f6nce gittikleri rotada zihinsel olarak gezinmeleri istendi.
\nJoystick ile y\u00f6nlendirilen navigasyon i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131, hastalar sadece rotay\u0131 hayal ederken meydana gelen sal\u0131n\u0131mlara k\u0131yasla daha az s\u0131kl\u0131kta ve daha k\u0131sa s\u00fcreliydi. Bulgular\u0131na dayanarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, haf\u0131zan\u0131n insanlarda teta aktivitesinin ana itici g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu sonucuna vard\u0131lar.
\nBulgular\u0131n, fel\u00e7, n\u00f6bet veya Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 gibi hastal\u0131klar\u0131n neden oldu\u011fu beyin hasar\u0131 veya bili\u015fsel bozukluklar\u0131 olan ki\u015filerde haf\u0131zay\u0131 geli\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fi s\u00f6yleniyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insanlar\u0131n aktif olarak an\u0131lar olu\u015fturmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak bili\u015fsel e\u011fitim ve rehabilitasyona kat\u0131lman\u0131n, zaman i\u00e7inde belle\u011fi geli\u015ftirme potansiyeline sahip olan teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar.
\n\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131ndan Arne Ekstrom, \u201dTemel olarak, haf\u0131za bozuklu\u011fu olan bir hastay\u0131 al\u0131yorsunuz ve onlara haf\u0131zalar\u0131n\u0131n daha iyi olmas\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz” diyor.
\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ger\u00e7ek navigasyonun haf\u0131zaya k\u0131yasla teta sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in yata\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131 hastalardan ziyade ayakta olan hastalarla daha fazla ara\u015ft\u0131rma yapmay\u0131 planl\u0131yorlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pek \u00e7ok n\u00f6ron aktive edildi\u011finde, t\u0131pk\u0131 dolu bir stadyumda kollar\u0131n\u0131 kald\u0131ran bir seyirci dalgas\u0131 gibi ritmik elektrik darbeleri yarat\u0131r ve beynimizin i\u00e7inde olup bitenlerin alg\u0131lanabilir bir yans\u0131mas\u0131n\u0131 \u00fcretirler. Bu beyin dalgalar\u0131 veya sinirsel sal\u0131n\u0131mlar, geni\u015flik ve frekanslar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak gama, beta, alfa, teta ve delta olmak \u00fczere be\u015f kategoriye ayr\u0131l\u0131rlar. Problem \u00e7\u00f6zerken veya \u00f6\u011frenirken gama […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":59554,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,212],"tags":[254,298,9178],"class_list":["post-59553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-bilissel-bilimler","tag-beyin","tag-hafiza","tag-hatira"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t