{"id":59769,"date":"2023-08-16T09:50:24","date_gmt":"2023-08-16T06:50:24","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=59769"},"modified":"2023-08-18T15:05:57","modified_gmt":"2023-08-18T12:05:57","slug":"dunyamiz-isinirken-kutuplari-daha-kotu-gunler-bekliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/08\/16\/dunyamiz-isinirken-kutuplari-daha-kotu-gunler-bekliyor","title":{"rendered":"D\u00fcnyam\u0131z \u0131s\u0131n\u0131rken kutuplar\u0131 daha k\u00f6t\u00fc g\u00fcnler bekliyor"},"content":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n

Bilim insanlar\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 Paris Anla\u015fmas\u0131’nda al\u0131nan 1,5\u00b0C hedefi i\u00e7in hemen \u015fimdi sert ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgularken, Antarktika’daki son a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n buzda\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131 olabilece\u011fi konusunda uyar\u0131yorlar.
\n\u00c7al\u0131\u015fma, Antarktika ve G\u00fcney Okyanusu’ndaki hava durumu, deniz buzu, okyanus s\u0131cakl\u0131klar\u0131, buzul ve buz raf sistemleri ile karada ve denizde biyolojik \u00e7e\u015fitlilik dahil olmak \u00fczere \u201ca\u015f\u0131r\u0131\u201d olaylar\u0131n kan\u0131tlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7iriyor.
\nAntarktika’n\u0131n k\u0131r\u0131lgan ortamlar\u0131n\u0131n gelecek on y\u0131llarda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde strese ve hasara maruz kalabilece\u011fi sonucuna var\u0131p koruyucu \u00f6nlemler i\u00e7in acil politika eylemi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor.
\nExeter \u00dcniversitesi’nden Profes\u00f6r Martin Siegert, “Antarktika de\u011fi\u015fikli\u011finin k\u00fcresel etkileri var. Sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131 net s\u0131f\u0131ra indirmek, Antarktika’y\u0131 korumak i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck umudumuz ve bu, gezegendeki her \u00fclke ve birey i\u00e7in \u00f6nemli olmal\u0131\u201d diyor.
\nProfes\u00f6r Siegert, Antarktika’da \u015fu anda meydana gelen h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin bir\u00e7ok \u00fclkenin uluslararas\u0131 bir anla\u015fmay\u0131 asl\u0131nda ihlal ettiklerinin g\u00f6stergesi olabilece\u011fini de s\u00f6yl\u00fcyor.
\nAntarktika Antla\u015fmas\u0131’na imza atan \u00fclkeler (\u0130ngiltere, ABD, Hindistan ve \u00c7in ) bu uzak ve k\u0131r\u0131lgan yerin \u00e7evresini koruma s\u00f6z\u00fc vermi\u015fti.
\nUluslar, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde fosil yak\u0131tlar\u0131 ke\u015ffetmeye, \u00e7\u0131karmaya ve yakmaya devam ederek, Antarktika \u00e7evresinin taahh\u00fctleriyle tutars\u0131z \u015fekillerde ve her zamankinden daha fazla etkilenece\u011fini anlamal\u0131d\u0131rlar.
\nAra\u015ft\u0131rmac\u0131lar, nedenleri ve olas\u0131 gelecekteki de\u011fi\u015fiklikleri anlamak i\u00e7in son zamanlarda meydana gelen bir dizi a\u015f\u0131r\u0131 olay\u0131 takiben Antarktika’n\u0131n bunlara kar\u015f\u0131 savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirdiler.
\n\u00d6rne\u011fin, d\u00fcnyan\u0131n kaydedilen en b\u00fcy\u00fck s\u0131cak hava dalgas\u0131 (ortalaman\u0131n 38,5\u00b0C \u00fczerinde) 2022’de Do\u011fu Antarktika’da meydana geldi ve \u015fu anda k\u0131\u015f deniz buzu olu\u015fumu, kaydedilen en d\u00fc\u015f\u00fck seviyede bulunuyor.
\nA\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi de olumsuz etkileyebilir. \u00d6rne\u011fin, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar, krill(\u00a0t\u00fcm d\u00fcnya okyanuslar\u0131nda bulunan Euphausiacea tak\u0131m\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck deniz kabuklular\u0131)say\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu y\u0131llarla ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. Bu durum krill ba\u011f\u0131ml\u0131 y\u0131rt\u0131c\u0131lar\u0131n \u00fcremelerini etkiler ki kan\u0131t\u0131 da, sahillerdeki bir\u00e7ok k\u00fcrkl\u00fc fok yavrusu \u00f6l\u00fcs\u00fcd\u00fcr.
\nLeeds \u00dcniversitesi’nden Profes\u00f6r Anna Hogg: “Sonu\u00e7lar\u0131m\u0131za g\u00f6re, bu yaz Avrupa’da g\u00f6r\u00fclenler gibi a\u015f\u0131r\u0131 hava olaylar\u0131 \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f ve sel, s\u0131cak hava dalgalar\u0131 ve orman yang\u0131nlar\u0131 yoluyla d\u00fcnyay\u0131 etkilerken ayn\u0131 zamanda uzak kutup b\u00f6lgelerini de etkilemektedir. Antarktika buzullar\u0131, deniz buzu ve do\u011fal ekosistemlerin t\u00fcm\u00fc a\u015f\u0131r\u0131 olaylardan etkileniyor. Bu nedenle, bu g\u00fczel ama hassas b\u00f6lgelerin korunmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 anla\u015fmalar\u0131n ve politikalar\u0131n uygulanmas\u0131 elzemdir\u201d diyor.
\nBritish Antarktika Ara\u015ft\u0131rmas\u0131’nda deniz buzu uzman\u0131 olan Dr. Caroline Holmes: “Antarktika deniz buzu son haftalarda man\u015fetlerde yer al\u0131yor ve bu makale bize, Antarktika’da 2017’den beri deniz buzu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l rekor d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler g\u00f6sterdi\u011fini vurguluyor. \u00dcstelik Antarktika fiziksel ve biyolojik sisteminin farkl\u0131 y\u00f6nlerinde a\u015f\u0131r\u0131 olaylar aras\u0131nda derin ba\u011flant\u0131lar var ve bunlar\u0131n neredeyse tamam\u0131 bir \u015fekilde insan etkisine kar\u015f\u0131 savunmas\u0131zd\u0131r” diyor.
\nAntarktika deniz buzunun geri \u00e7ekilmesi, yeni b\u00f6lgeleri gemilerin eri\u015febilece\u011fi hale getirecektir ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, hassas b\u00f6lgelerin korunmas\u0131 i\u00e7in dikkatli bir y\u00f6netimin gerekli olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle vurguluyorlar.
\nAvrupa Uzay Ajans\u0131 ve Avrupa Komisyonu Copernicus Sentinel uydular\u0131, t\u00fcm Antarktika b\u00f6lgesinin ve G\u00fcney Okyanusu’nun d\u00fczenli olarak izlenmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir ara\u00e7 olacakt\u0131r.
\nAyr\u0131ca bu son veriler, son derece y\u00fcksek \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckte buz h\u0131z\u0131n\u0131, deniz buzu kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve buz kayb\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in de kullan\u0131labilecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay Bilim insanlar\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 Paris Anla\u015fmas\u0131’nda al\u0131nan 1,5\u00b0C hedefi i\u00e7in hemen \u015fimdi sert ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgularken, Antarktika’daki son a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n buzda\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen k\u0131sm\u0131 olabilece\u011fi konusunda uyar\u0131yorlar. \u00c7al\u0131\u015fma, Antarktika ve G\u00fcney Okyanusu’ndaki hava durumu, deniz buzu, okyanus s\u0131cakl\u0131klar\u0131, buzul ve buz raf sistemleri ile karada ve denizde biyolojik \u00e7e\u015fitlilik dahil olmak \u00fczere \u201ca\u015f\u0131r\u0131\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":59770,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,217,23],"tags":[9253,8418,2025],"class_list":["post-59769","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-cevre-bilimleri","category-iklim","tag-kuresel-iklim-degisikligi","tag-kuresel-iklim-krizi","tag-kuresel-isinma"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t