{"id":59875,"date":"2023-08-24T21:09:27","date_gmt":"2023-08-24T18:09:27","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=59875"},"modified":"2023-08-24T21:09:27","modified_gmt":"2023-08-24T18:09:27","slug":"guvenlik-ihtiyacina-devrimci-yanit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/08\/24\/guvenlik-ihtiyacina-devrimci-yanit","title":{"rendered":"G\u00fcvenlik ihtiyac\u0131na devrimci yan\u0131t"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n<p>Sosyalizm pratikleri bir zorlama ve sapma de\u011fildi. \u0130nsanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ihtiyac\u0131n toplumsal yans\u0131mas\u0131yd\u0131. Daha e\u015fitlik\u00e7i, daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve geni\u015f ezilen kitleler i\u00e7in daha g\u00fcvenlikli bir modern toplumsal ya\u015fam talebinin somutla\u015fm\u0131\u015f ifadesiydi. Burjuva modernitesi, gerek anavatan\u0131 Avrupa\u2019da gerekse d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer co\u011frafyalar\u0131nda toplumlar\u0131n daha e\u015fit ve g\u00fcvenlikli bir ya\u015fam talebini kar\u015f\u0131layamam\u0131\u015ft\u0131; dolay\u0131s\u0131yla yeni yol aray\u0131\u015flar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sosyalizm, burjuva modernitesinin yetersizli\u011finden kaynaklanan b\u00fcy\u00fck bir toplumsal ihtiyac\u0131n sonucuydu.<\/p>\n<p>Bunu, sosyalizmin epeydir geri \u00e7ekildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok daha net g\u00f6rebiliyoruz. Sosyalizm bir zorlama ve sapma olsayd\u0131, geri \u00e7ekildi\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda, \u00e7ok daha e\u015fitlik\u00e7i, refah ve g\u00fcvenlikli bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yor olmam\u0131z gerekirdi. Ama tam tersi bir durumu ya\u015f\u0131yoruz. Sosyalizmin olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya, burjuva modernitesinin yetersizli\u011finin, hatta \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00e7ok daha net g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu bir d\u00fcnyad\u0131r. \u0130lk bak\u0131\u015fta bir paradoks gibi g\u00f6z\u00fckebilir ama sosyalizmin geri \u00e7ekili\u015fi burjuva modernitesinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc h\u0131zland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r; bu \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc daha da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sosyalizm, burjuva modernitesinin demeyelim ama, genel anlamda modernitenin bir \u015fans\u0131yd\u0131. Sosyalizmin geri \u00e7ekilmesi, modernitenin de geri \u00e7ekilmesi anlam\u0131na geldi; modernite \u00f6ncesi e\u011filimler yeniden f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131. Sosyalizmin olmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnya, modernitenin de a\u015f\u0131nmaya ve tahrip olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyad\u0131r; bu kan\u0131tlan\u0131yor g\u00fcn\u00fcm\u00fczde.<\/p>\n<p>Ama insanlar\u0131n e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, karde\u015flik, refah, g\u00fcvenlik, huzur talepleri orta yerde duruyor. Burjuva modernitesi zaten bu taleplerin yoksunluklar\u0131n\u0131n nedeni. B\u00fct\u00fcn bu yoksunluklar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hedefli bir sentez (b\u00fcy\u00fck anlat\u0131) olan sosyalizm de g\u00fcndemin d\u0131\u015f\u0131nda. O halde ne olacak\/oluyor?<\/p>\n<p>Olan, t\u0131pk\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda oldu\u011fu gibi, bu b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k taleplerinin yar\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n tekrardan e\u015fitlik-\u00f6zg\u00fcrl\u00fck \/ g\u00fcvenlik-huzur ikilemine girmesidir. E\u015fitlik-\u00f6zg\u00fcrl\u00fck-refah talebi ile g\u00fcvenlik-huzur talebinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesidir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n yeniden se\u00e7ime zorlanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>E\u015fitlik-\u00f6zg\u00fcrl\u00fck ile g\u00fcvenlik-huzur kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi\u011fi zaman, insanlar (geni\u015f kitleler) her zaman g\u00fcvenlikten yana olurlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok daha hayati bir taleptir g\u00fcvenlik. Sentezin, b\u00fcy\u00fck anlat\u0131n\u0131n se\u00e7enek olamad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada, g\u00fcvenli\u011fi, otoriteyi, g\u00fcc\u00fc vurgulayan e\u011filimlerin \u00f6n almas\u0131, kitleselle\u015fmesi do\u011fald\u0131r. Ve b\u00f6yle de olmaktad\u0131r. Kaotik ve tekinsiz bir d\u00fcnyada (ve \u00fclkede) ya\u015f\u0131yoruz. Can g\u00fcvenli\u011fimizi, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l sa\u011flayaca\u011f\u0131z? Geleceklerini nas\u0131l garanti alt\u0131na alaca\u011f\u0131z? Bize bir \u201cotorite\u201d, bir \u201cd\u00fczen kurucu\u201d, bir \u201cdemir yumruk\u201d laz\u0131m, de\u011fil mi? G\u00fcvenlik yitimi ve gelecek kayg\u0131s\u0131, hele bir de yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ile birle\u015fince, \u201ckorumac\u0131, tutucu\u201d ve otoriter (giderek fa\u015fizan) e\u011filimlerin ye\u015fermesi i\u00e7in uygun zemini olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Peki, kitlelerin g\u00fcvenlik ihtiyac\u0131, her zaman tutucu, gerici, otoriter ve fa\u015fizan rejimlerin kitle taban\u0131n\u0131 m\u0131 olu\u015fturur? G\u00fcvenlik-huzur e\u011filimi ile e\u015fitlik-\u00f6zg\u00fcrl\u00fck e\u011filimi hep \u00e7eli\u015fmek zorunda m\u0131d\u0131r? \u201cEvdeki bulgur\u201d ile \u201cDimyat\u2019taki pirin\u00e7\u201din sentezi yap\u0131lamaz m\u0131? \u201cG\u00fcvenlik\u201d sadece egemen s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u0131n\u0131flara (hatta onlar\u0131n en fa\u015fizan kesimlerine) ait bir kavram m\u0131d\u0131r? Devrimci, halk\u00e7\u0131, sosyalizan bir \u201cg\u00fcvenlik kuram\u0131\/politikas\u0131\u201d geli\u015ftirilemez mi? Kitlelerin g\u00fcvenlik ihtiyac\u0131na, devrimci bir yan\u0131t olu\u015fturulamaz m\u0131?<\/p>\n<p>Elbette olu\u015fturulabilir, olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Zaten modern d\u00f6nemdeki b\u00fct\u00fcn devrimler bu sentezi ger\u00e7ekle\u015ftirerek, sadece e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck talebine de\u011fil g\u00fcvenlik talebine de yan\u0131t \u00fcreterek g\u00fcndeme gelebilmi\u015flerdir. Yoksa ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131na olanak yoktu. E\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, g\u00fcvenli olabildi\u011fi zaman ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir ancak. \u201cE\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, karde\u015flik\u201d taleplerine yan\u0131t vererek, ta\u015f \u00e7atlasa mevcut iktidar y\u0131k\u0131labilir ve devrim yap\u0131labilir; ama bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u201cg\u00fcvenlik\u201d talebine de yan\u0131t \u00fcretilemezse iktidar olunamaz; y\u0131k\u0131c\u0131 olmakla kal\u0131n\u0131r, kurucu olunamaz. Daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, siz y\u0131kars\u0131n\u0131z ama ba\u015fkalar\u0131 kurar. Asl\u0131nda g\u00fcvenlik (kuruculuk) perspektifi olmayan bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcl\u00fck, kendisi i\u00e7in bir y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k da geli\u015ftiremez; ba\u015fkalar\u0131 ad\u0131na y\u0131kar ancak.<\/p>\n<p>Burjuva modernitesinin aristokrasiye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u00e7inde geli\u015ftirdi\u011fi temalar ve olu\u015fturdu\u011fu kurumlar (do\u011faya egemenlik, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imi ve y\u00f6ntemi, demokrasi, parlamento, se\u00e7imler, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, insan haklar\u0131, vb.) insanl\u0131\u011fa \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flad\u0131. Ama art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmek i\u00e7in yeterli de\u011filler. Burjuva devletleri dahi \u201cbekalar\u0131n\u0131\u201d (kal\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131, g\u00fcvenliklerini) art\u0131k bu temalarla sa\u011flayam\u0131yorlar. Otoriter ve g\u00fcvenlik\u00e7i e\u011filimlerin g\u00fc\u00e7lenmesinin nedeni budur.<\/p>\n<p>Her s\u0131n\u0131f\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc bir g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r ve \u201ckimin g\u00fcvenli\u011fi?\u201d sorusuyla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. K\u00fcresel burjuvazi ve devletleri -gerek halklara gerekse rakip devletlere kar\u015f\u0131- g\u00fcvenliklerini art\u0131k \u201cburjuva demokratik\u201d tema ve kurumlarla kar\u015f\u0131layam\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Peki halklar ve emek\u00e7iler kendi g\u00fcvenliklerini nas\u0131l sa\u011flayacaklar? \u201cOtoriter devletlerine\u201d s\u0131\u011f\u0131narak m\u0131, ondan g\u00fcvenlik dilenerek mi? Otoriter devletlerimizden e\u015fitlik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bekleyemeyece\u011fimizi biliyoruz; bu konuda engin bir deneyimimiz var. Peki, g\u00fcvenlik bekleyebilir miyiz?\u00a0 G\u00fcvenlik de \u201cverilen\u201d de\u011fil, \u201cal\u0131nmas\u0131\u201d gereken bir \u015fey de\u011fil midir? Hak, hukuk, adalet, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck vb. kavramlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131fsall\u0131\u011f\u0131n\u0131 nispeten biliyor ve \u201cHak verilmez, al\u0131n\u0131r\u201d diyebiliyoruz. Peki g\u00fcvenlik? \u201cG\u00fcvenlik de verilmez, al\u0131n\u0131r\u201d de\u011fil mi? G\u00fcvenlik de halka ve emek\u00e7iye ait bir kavram olarak kurgulanmamal\u0131 m\u0131? Asl\u0131nda g\u00fcvenlik ihtiyac\u0131 da verilen de\u011fil al\u0131nan bir \u015fey olarak kavranamazsa, hak, adalet, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik de al\u0131nan bir \u015fey olarak kavranamaz; tarih bunu g\u00f6stermi\u015ftir. G\u00fcvenlik talebini es ge\u00e7en bir sol iktidar perspektifini yitirir ve m\u00fczmin muhalefet olmaktan \u00f6teye ge\u00e7emez.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devrimci ve halk\u00e7\u0131 g\u00fcvenlik politikas\u0131 (perspektifi) geli\u015ftirilmeli ve giderek bunun kurumlar\u0131 olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcvenlik, direkt olarak g\u00fc\u00e7 ve otorite ile ili\u015fkili bir kavram. Devlete ve egemen sisteme b\u0131rak\u0131lma ve ondan bekleme yan\u0131lsamas\u0131n\u0131n nedeni de bu. Devletten ve sistemden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir g\u00fc\u00e7 ve otorite oda\u011f\u0131 kurulamaz m\u0131? Mevcut topluma yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya de\u011fil, a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131ya bakarak geli\u015ftirilebilir bu perspektif. Sosyalistler toplumlar\u0131n\u0131n ve d\u00fcnya toplumlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne \u201cg\u00fcvenlik\u201d meselesine ili\u015fkin de bir kapsaml\u0131 yakla\u015f\u0131m (ve onun politikalar\u0131n\u0131) koymal\u0131d\u0131rlar. Bu sadece kuramsal de\u011fil acil politik bir sorun da\u2026<\/p>\n<p>Bu noktada, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnya ve \u00fclke ko\u015fullar\u0131nda, iki ara\u00e7 (kavram) \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor: <strong>Halk \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong> ve <strong>kitlesellik<\/strong>. 100 y\u0131l \u00f6nce veya 50 y\u0131l \u00f6nce ba\u015fka ara\u00e7lar \u00f6nerilebilirdi ve \u00f6nerilmi\u015ftir, uygulamaya da ge\u00e7mi\u015ftir; ama g\u00fcn\u00fcm\u00fczde san\u0131r\u0131m bu iki ara\u00e7 olabilirlik s\u0131n\u0131r\u0131 i\u00e7indedir, en az\u0131ndan \u015fimdilik.<\/p>\n<p>K\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 a\u015fmamak i\u00e7in bu noktada kesiyoruz. Ama bu iki konu ayr\u0131 yaz\u0131larla ve g\u00fcncel \u00f6rneklerle incelenmeye de\u011fer.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ender Helvac\u0131o\u011flu Sosyalizm pratikleri bir zorlama ve sapma de\u011fildi. \u0130nsanl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ihtiyac\u0131n toplumsal yans\u0131mas\u0131yd\u0131. Daha e\u015fitlik\u00e7i, daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve geni\u015f ezilen kitleler i\u00e7in daha g\u00fcvenlikli bir modern toplumsal ya\u015fam talebinin somutla\u015fm\u0131\u015f ifadesiydi. Burjuva modernitesi, gerek anavatan\u0131 Avrupa\u2019da gerekse d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer co\u011frafyalar\u0131nda toplumlar\u0131n daha e\u015fit ve g\u00fcvenlikli bir ya\u015fam talebini kar\u015f\u0131layamam\u0131\u015ft\u0131; dolay\u0131s\u0131yla yeni yol aray\u0131\u015flar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":59876,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313],"tags":[1821,2849,6398,1178,521,9261],"class_list":["post-59875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","tag-esitlik","tag-guvenlik","tag-kardeslik","tag-modernite","tag-ozgurluk","tag-ozgurluk-guvenlik-ikilemi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=59875"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/59875\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/59876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=59875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=59875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}