{"id":60274,"date":"2023-10-05T00:00:41","date_gmt":"2023-10-04T21:00:41","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=60274"},"modified":"2023-10-04T14:05:57","modified_gmt":"2023-10-04T11:05:57","slug":"gorusme-mulakat-tekniginin-gucu-ve-zayifliklari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/10\/05\/gorusme-mulakat-tekniginin-gucu-ve-zayifliklari","title":{"rendered":"G\u00f6r\u00fc\u015fme (m\u00fclakat) tekni\u011finin g\u00fcc\u00fc ve zay\u0131fl\u0131klar\u0131"},"content":{"rendered":"

T\u00fclin Otbi\u00e7er Acar<\/strong><\/p>\n

Okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131-s\u00f6zl\u00fc bas\u0131n\u0131n son dakika vitrinleri \u015fenlendi. MEB taraf\u0131ndan bir dizi de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131, yeni y\u00f6netmelikler yay\u0131mland\u0131. \u0130lk ve orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 haftal\u0131k ders \u00e7izelgelerinde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. Se\u00e7meli dersler,\u00a0 \u00fc\u00e7 alanda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131p her alandan bir se\u00e7meli ders zorunlu hale getirildi. H\u00e2lihaz\u0131rda se\u00e7meli dersler, lay\u0131k\u0131yla \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan se\u00e7ilemez iken yap\u0131lan bu de\u011fi\u015fiklik ile se\u00e7meli dersler, zorla, zorunlu se\u00e7meli derslerden oldu\u2026 Yine mevcut orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 y\u00f6netmeli\u011finde baz\u0131 maddeleri ya de\u011fi\u015ftirdi ya kald\u0131rd\u0131. \u0130lk defa MEB, bir \u201c\u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme y\u00f6netmeli\u011fi\u201d yay\u0131mlad\u0131. Milli e\u011fitim bakan\u0131, \u00f6\u011fretmen atamalar\u0131nda -m\u00fclakat\u0131n puanlama ve yap\u0131l\u0131\u015f usul\u00fcnde de\u011fi\u015fikliklerin olaca\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z- m\u00fclakata devam dedi. Maksad\u0131m\u0131z \u00fcz\u00fcm yemek oldu\u011fundan \u015fu m\u00fclakat (g\u00f6r\u00fc\u015fme) olay\u0131n\u0131 ele almam\u0131z gerekiyor. \u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc sosyal medyan\u0131n serbest piyasas\u0131nda dola\u015fan mant\u0131ktan nasibini almam\u0131\u015f i\u00e7erikler \u00e7o\u011fumuzun d\u00fc\u015f\u00fcnme kapasitesini zay\u0131flat\u0131yor. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda olan yine bize, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za oluyor. Bu cafcafl\u0131 giri\u015ften sonra s\u00f6ylemek istedi\u011fim as\u0131l mevzuya geleyim. Bir \u00f6l\u00e7me y\u00f6ntemi olan g\u00f6r\u00fc\u015fme (m\u00fclakat) tekni\u011finin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve zay\u0131f y\u00f6nlerini ben yazay\u0131m, siz okuyun l\u00fctfen ve sonunda \u00f6\u011fretmen atamas\u0131nda olmazsa olmaz m\u0131d\u0131r, karar\u0131 yine siz verin. Eh, ne de olsa akl\u0131n yolu bir!<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda olu\u015fabilecek hatalar
\n<\/strong>G\u00f6r\u00fc\u015fme (m\u00fclakat), tan\u0131ml\u0131 bir amaca ba\u011fl\u0131 olmak ko\u015fuluyla g\u00f6r\u00fc\u015fmeci(ler) taraf\u0131ndan sorunun soruldu\u011fu ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015fi taraf\u0131ndan sorular\u0131n cevapland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, belli bir zaman aral\u0131\u011f\u0131nda planlanan ve s\u00f6zl\u00fc ileti\u015fim becerilerinin bask\u0131n oldu\u011fu bir t\u00fcr bilgi edinme tekni\u011fidir.
\nBireyler hakk\u0131nda toplanan bilgilere dayal\u0131 nesnel ve isabetli kararlar almak s\u00f6z konusu oldu\u011funda, \u00f6l\u00e7me yolunun veya bilgi toplama yolunun ge\u00e7erlili\u011fi her durumda tart\u0131\u015fmaya de\u011fer konulardan biridir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6l\u00e7meye konu olan bir nitelik, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7me teknikleriyle \u00f6l\u00e7\u00fclebilmektedir. \u00d6rne\u011fin bir bireyin demokratikle\u015fmeyle ilgili bilgi d\u00fczeyinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi 1) Demokratikle\u015fmeyle ilgili \u00e7oktan se\u00e7meli 20 soruluk bir bilgi testiyle<\/strong>, 2) \u201cDemokratikle\u015fmeyle ilgili bilgi sahibi oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?\u201d sorusunun yer ald\u0131\u011f\u0131 bir sormacayla<\/strong>, 3) \u201cDemokratikle\u015fme s\u00fcrecinin olumlu ve olumsuz \u00f6zellikleri hakk\u0131nda bize ne s\u00f6yleyebilirsiniz\u201d sorusunun y\u00f6neltildi\u011fi bir g\u00f6r\u00fc\u015fme<\/strong> yoluyla \u00f6l\u00e7\u00fclebilir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere bireyin \u00f6l\u00e7\u00fclen niteli\u011fi demokratikle\u015fmeyle ilgili bilgi d\u00fczeyi de\u011fi\u015fmezken bu bilgiyi \u00f6l\u00e7me yollar\u0131 bilgi testi, sormaca ve g\u00f6r\u00fc\u015fme olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 farkl\u0131 teknikle elde edilebilmektedir. Gerek kurumlara personel se\u00e7erken gerekirse bir \u00fcst e\u011fitim-\u00f6\u011fretim kurumuna devam ederken \u00e7ocuklar, gen\u00e7ler ve yeti\u015fkinler ulusal merkezi s\u0131navlara tabi tutulmaktad\u0131r. Kimi zamanda s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131 ile birlikte g\u00f6r\u00fc\u015fme (m\u00fcl\u00e2kat) sonu\u00e7lar\u0131 da dikkate al\u0131nmaktad\u0131r. Peki, yap\u0131lacak bir de\u011ferlendirmede hangi teknikle toplanan \u00f6l\u00e7me sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kullanmal\u0131? Test d\u0131\u015f\u0131 tekniklerden biri olan g\u00f6r\u00fc\u015fme<\/strong> sonu\u00e7lar\u0131 ne derecede \u00f6nemsenmelidir? G\u00f6r\u00fc\u015fme nedir? S\u00f6z konusu olan bilimsel bir y\u00f6ntemle veri toplamak oldu\u011funda, g\u00f6r\u00fc\u015fmenin anlam\u0131, g\u00fcndelik anlam\u0131ndan yani y\u00fcz y\u00fcze sohbet etmekten farkl\u0131la\u015fmaktad\u0131r.
\nT\u0131p alan\u0131nda, hastalar\u0131n tedavisinde veya hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhisinde g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fi s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kamu hizmetleri i\u00e7in personel se\u00e7iminde veya akademik bir programa \u00f6\u011frenci kabul\u00fcnde de g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fine \u00e7o\u011fu kez ba\u015fvurulmaktad\u0131r.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmenin yap\u0131l\u0131\u015f amac\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmenin mahiyeti de\u011fi\u015febilmektedir. \u00d6rne\u011fin bir psikiyatristin tan\u0131 amac\u0131yla hastas\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmas\u0131 ile herhangi bir kurum m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u015fe personel se\u00e7iminde g\u00f6r\u00fc\u015fme yapmas\u0131 aras\u0131nda farklar vard\u0131r. Bu farklardan biri, g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin niteli\u011fi di\u011feri \u00e7o\u011fu kez g\u00f6r\u00fc\u015fmeci say\u0131s\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle t\u0131p alan\u0131nda te\u015fhis ve tan\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin niteli\u011fi, alan\u0131nda yetkinli\u011fi (uzmanl\u0131\u011f\u0131) zorunlu k\u0131larken \u00e7o\u011fu durumda i\u015fe personel se\u00e7iminde g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin nitelikleri tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olmaktad\u0131r. Kald\u0131 ki i\u015fe personel se\u00e7imi ya da akademik bir programa kabul amac\u0131yla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, g\u00f6r\u00fc\u015fmeci say\u0131s\u0131 tan\u0131ml\u0131 bir zaman diliminde \u00e7o\u011fu zaman birden fazla olmaktad\u0131r. Birden fazla g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin bulunmas\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin vermi\u015f oldu\u011fu yan\u0131tlar\u0131 de\u011ferlendirme nesnelli\u011fi ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flarken bir di\u011fer taraftan g\u00f6r\u00fc\u015fmeci say\u0131s\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131 birtak\u0131m zaaflar\u0131 beraberinde getirmektedir.
\nG\u00f6r\u00fc\u015fme, -bir teknik olarak- s\u0131n\u0131rl\u0131 bir zamanda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle bireylerin mesleki yeterliliklerini de\u011ferlendirmede zay\u0131f bir bilgi edinme yolu olmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fmede, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015finin konu\u015fma becerilerinin, jest ve mimiklerinin \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131 sebebiyle toplanan bilgilerin ge\u00e7erlili\u011fi ve g\u00fcvenirli\u011fi \u00f6zellikle olumsuz y\u00f6nde etkiye \u00e7ok a\u00e7\u0131k hale gelmektedir. G\u00f6r\u00fc\u015fmenin yap\u0131l\u0131\u015f amac\u0131 \u00f6zellikle i\u015fe personel se\u00e7me oldu\u011funda, adaylar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fmecilerin bekledi\u011fi y\u00f6nde yan\u0131tlar vermesi (yan\u0131ltma hatas\u0131<\/strong>) veya adaylar\u0131n toplumsal de\u011ferlerle ya da siyasal politikalarla \u00e7eli\u015fmeyen kabul g\u00f6recek yan\u0131tlar vermesi (sosyal kabul hatas\u0131<\/strong>) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015fiden kaynakl\u0131 \u00f6l\u00e7me hatalar\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fiyle yap\u0131lacak olan de\u011ferlendirmelerde, sadece g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015fiden kaynakl\u0131 hatalar de\u011fil ayn\u0131 zamanda g\u00f6r\u00fc\u015fmeciden kaynakl\u0131 \u00f6l\u00e7me hatalar\u0131 da s\u00fcrece kar\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lan ki\u015finin (aday\u0131n) giyini\u015fine veya genel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcne ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin (de\u011ferlendiricinin) olumlu veya olumsuz bir d\u00fc\u015f\u00fcncesi veya tutumunun haiz olmas\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin genelleme hatas\u0131na<\/strong> d\u00fc\u015fmesine sebep olmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin (de\u011ferlendiricinin) genelleme hatas\u0131nda d\u00fc\u015fmesi, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen adaya ili\u015fkin toplanan bilgilerin veya verilen kararlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir. Yine g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fiyle toplanan bilgilere dayal\u0131 olarak verilecek olan kararlarda, g\u00f6r\u00fc\u015fmecinin bonk\u00f6rl\u00fck<\/strong> veya cimrilik<\/strong> olmak \u00fczere ki\u015fisel bir yanl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmas\u0131 muhtemel bir hata kayna\u011f\u0131 olarak \u00f6l\u00e7\u00fcmlere kar\u0131\u015fmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmeciden ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclen ki\u015fiden kaynakl\u0131 \u00f6l\u00e7me hatalar\u0131n\u0131n mevcudiyeti g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011finde \u00e7ok daha fazla olas\u0131 hale gelmektedir. Bu t\u00fcrl\u00fc hatalar da, de\u011ferlendirme s\u00fcrecinin veya verilen kararlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.
\nG\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fiyle bir kuruma personel veya bir programa \u00f6\u011frenci se\u00e7mek s\u00f6z konusu oldu\u011funda ba\u015fvuran aday say\u0131s\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131, al\u0131nacak kararlara etki eden bir di\u011fer fakt\u00f6r olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Her bir adaya amaca ve kapsama ba\u011fl\u0131 kalarak g\u00f6r\u00fc\u015fme sorular\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 gerekmektedir. \u00d6yle ki her bir adaya, bir \u00f6nceki adaydan farkl\u0131 bir sorunun haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, de\u011ferlendirme s\u00fcrecinin ge\u00e7erlili\u011fi ve g\u00fcvenirli\u011fi olumsuz y\u00f6nde etkiye a\u00e7\u0131k hale gelmektedir.
\nYine g\u00f6r\u00fc\u015fme zamanlar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin s\u00fcresi g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011fiyle se\u00e7ilecek bireyler hakk\u0131nda karar verme s\u00fcrecine etki eden fakt\u00f6rlerdendir. S\u0131k aral\u0131klarla tekrarlanan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ve\/veya uzun g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u00fcrelerinin olmas\u0131 yorgunluk, dikkatsizlik, isteksizlik gibi g\u00f6r\u00fc\u015fmeciden kaynakl\u0131 fiziksel ve biyolojik k\u00f6kenli \u00f6l\u00e7me hatalar\u0131n\u0131n artmas\u0131na ve bu hatalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 da \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme s\u00fcrecini -tahmin edilece\u011fi gibi- olumsuz y\u00f6nde etkilemektedir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, bireyler hakk\u0131nda isabetli bir karar vermek s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00f6l\u00e7\u00fclecek olan niteli\u011fi \u00f6l\u00e7menin en ge\u00e7erli, g\u00fcvenilir ve kullan\u0131\u015fl\u0131 bir yolunun g\u00f6r\u00fc\u015fme tekni\u011finin<\/strong> olup olmad\u0131\u011f\u0131 dikkatlice d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fmenin planlanmas\u0131 durumunda,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015fmenin yap\u0131l\u0131\u015f amac\u0131,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek olan aday say\u0131s\u0131,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015fmenin s\u00fcresi,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131kl\u0131klar\u0131,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015fmeci say\u0131s\u0131,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015fmecilerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

– G\u00f6r\u00fc\u015fmecilerin nitelikleri (e\u011fitimi, uzmanl\u0131\u011f\u0131, yetkinli\u011fi gibi),<\/p>\n

– Hata kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edilebilir olup olmamas\u0131,<\/p>\n

– Aday say\u0131s\u0131 kadar g\u00f6r\u00fc\u015fmenin amac\u0131na uygun sorular\u0131n haz\u0131rlanabilir olup olmas\u0131,<\/p>\n

– \u00d6l\u00e7\u00fclen niteli\u011fe uygun ge\u00e7erli, g\u00fcvenilir ve kullan\u0131\u015fl\u0131 ba\u015fka bir \u00f6l\u00e7me yolunun olup olmamas\u0131,<\/p>\n

– Birey hakk\u0131nda verilecek olan karar\u0131n isabetlili\u011fine dair bulgular\u0131n olup olmamas\u0131 gibi unsurlar\u0131n gerek\u00e7elendirilmesi gereklidir.<\/p>\n

Bireyler hakk\u0131nda bilgi toplama yollar\u0131n\u0131 psikolojik \u00f6l\u00e7me ara\u00e7lar\u0131yla veya test d\u0131\u015f\u0131 tekniklerle ger\u00e7ekle\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fundan s\u00f6z konusu olan bir davran\u0131\u015f\u0131 \u00f6l\u00e7menin yolu bir de\u011fil birden fazla oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ancak, bir niteli\u011fi \u00f6l\u00e7mede veya bireyler hakk\u0131nda bilgi toplamada se\u00e7ilen y\u00f6ntemin hangi gerek\u00e7elerle tercih edildi\u011fi, cevaplanmas\u0131 gereken \u00e7ok daha \u00f6nemli bir sorudur. \u00a0Verilecek olan cevaplarda \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme biliminin ilkeleri mutlaka dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fclin Otbi\u00e7er Acar Okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131yla kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, yaz\u0131l\u0131-s\u00f6zl\u00fc bas\u0131n\u0131n son dakika vitrinleri \u015fenlendi. MEB taraf\u0131ndan bir dizi de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131, yeni y\u00f6netmelikler yay\u0131mland\u0131. \u0130lk ve orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 haftal\u0131k ders \u00e7izelgelerinde de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131ld\u0131. Se\u00e7meli dersler,\u00a0 \u00fc\u00e7 alanda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131p her alandan bir se\u00e7meli ders zorunlu hale getirildi. H\u00e2lihaz\u0131rda se\u00e7meli dersler, lay\u0131k\u0131yla \u00f6\u011frenci taraf\u0131ndan se\u00e7ilemez iken yap\u0131lan bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":2043,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[9326,38,535,1,510],"tags":[9338,8857],"class_list":["post-60274","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-234-sayi","category-dergi-sayilari","category-forum","category-genel","category-surekli-bolumler","tag-gorusme-mulakat-tekniginin-gucu-ve-zayifliklari","tag-tulin-otbicer-acar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t