{"id":60365,"date":"2023-10-19T23:27:56","date_gmt":"2023-10-19T20:27:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=60365"},"modified":"2023-10-19T23:27:56","modified_gmt":"2023-10-19T20:27:56","slug":"batinin-tek-yuzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/10\/19\/batinin-tek-yuzu","title":{"rendered":"Bat\u0131\u2019n\u0131n tek y\u00fcz\u00fc"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz kapitalist burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelinde, 1) b\u00fct\u00fcn Amerikal\u0131 yerli topluluklar\u0131n ve uygarl\u0131klar\u0131n soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131larak yok edilmesi ve t\u00fcm zenginliklerinin talan edilerek Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131; 2) 1500 y\u0131l \u00f6ncede kalm\u0131\u015f k\u00f6lecili\u011fin hortlat\u0131larak y\u00fcz binlerce Afrikal\u0131n\u0131n \u201chayvanlar gibi\u201d gemilere istif edilerek Amerika\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131; 3) Asyal\u0131 toplumlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesi ve zenginliklerine el konulmas\u0131 ve 4) bizzat Avrupa\u2019da \u00e7ocuklar dahil emek\u00e7ilerin yo\u011fun s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n

Kapitalizm (Bat\u0131 uygarl\u0131k tarz\u0131), bu g\u00f6r\u00fclmemi\u015f vah\u015fetin temelinde y\u00fckselmi\u015f, ilk birikimini b\u00f6yle elde etmi\u015ftir. Kapitalistlere g\u00f6re Avrupal\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki toplumlar insan olarak g\u00f6r\u00fclmemi\u015flerdir; Avrupal\u0131 emek\u00e7i de kapitalistin k\u00e2r\u0131 i\u00e7in \u00f6l\u00fcm\u00fcne \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak bir s\u00f6m\u00fcr\u00fc nesnesidir.<\/p>\n

Sadece k\u00f6keninde de de\u011fil; bu y\u0131k\u0131c\u0131 uygarl\u0131k tarz\u0131n\u0131n temsilcilerinin bizzat kendi anavatanlar\u0131 Avrupa\u2019y\u0131 defalarca kana bulad\u0131klar\u0131n\u0131, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 u\u011fruna iki d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131, fa\u015fizmi ve Nazizm\u2019i \u00fcrettiklerini, tek bir bombayla on binlerce insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrmekten \u00e7ekinmediklerini, Kore ve Vietnam \u00f6rneklerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi milyonlarca insan\u0131n katledilmesine yol a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu olaylar ve daha niceleri, \u00e7ok uzak tarihlerde de\u011fil ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131l i\u00e7inde ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Demek istedi\u011fimiz odur ki, bug\u00fcn \u0130srail devletinin Gazze\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 katliamlar ve ba\u015fta ABD olmak \u00fczere Bat\u0131l\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin bu sald\u0131r\u0131lar\u0131 ko\u015fulsuz desteklemesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil, tarihleriyle ve me\u015frepleriyle son derece uyumlu. Bat\u0131 devletleri ikiy\u00fczl\u00fc de\u011fil; bizim taraf\u0131m\u0131zdan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tek bir y\u00fczleri var ve bu da yukar\u0131da \u00f6zetlediklerimizdir.<\/p>\n

***<\/p>\n

Peki, Bat\u0131 modernitesi, Bat\u0131 demokrasisi (e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, karde\u015flik, laiklik, insan haklar\u0131, kad\u0131n haklar\u0131, emek\u00e7i haklar\u0131, se\u00e7me-se\u00e7ilme hakk\u0131, parlamento, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, ayd\u0131nlanma, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve y\u00f6ntem, demokratik devrimler, sosyalizm vb.) denilen, ilk olarak Avrupa\u2019da kapitalizmin geli\u015fim s\u00fcrecinde ye\u015fermi\u015f, uygulanm\u0131\u015f ve t\u00fcm d\u00fcnyaya esin kayna\u011f\u0131 olmu\u015f kavramlar\u0131 ve de\u011ferleri nereye koyaca\u011f\u0131z?<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n bu kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve de\u011ferlerini kapitalizmin\/emperyalizmin hanesine yazmak kadar b\u00fcy\u00fck bir hata yok. Bunu \u00fclkemizdeki siyasal \u0130slamc\u0131lar, emperyalizme kar\u015f\u0131 tepkiyi cumhuriyet ve demokrasi d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in bilin\u00e7li olarak yap\u0131yorlar.<\/p>\n

Bu b\u00fcy\u00fck de\u011ferlerin nas\u0131l kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda esas olarak iki s\u00fcreci g\u00f6r\u00fcr\u00fcz: 1) Aristokrasiye ve feodal sisteme kar\u015f\u0131 b\u00fct\u00fcn ezilen halk s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi ile 2) kapitalist-emperyalist sisteme kar\u015f\u0131 Avrupal\u0131 emek\u00e7ilerin ve t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n ezilen halklar\u0131n\u0131n m\u00fccadelesi. Modernitenin ve demokrasinin motoru bu m\u00fccadelelerdir. Egemen s\u0131n\u0131flara kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin kazan\u0131mlar\u0131d\u0131r b\u00fct\u00fcn bu modernite de\u011ferleri. Dolay\u0131s\u0131yla insanl\u0131\u011f\u0131n kanla canla, aristokrasiyi ve kapitalizmi\/emperyalizmi dizginleyerek ve gerileterek elde etti\u011fi bir birikimdir.<\/p>\n

Bunu en iyi bilen toplumlardan biriyiz. Emperyalizme kar\u015f\u0131 bir kurtulu\u015f sava\u015f\u0131 vererek elde ettik cumhuriyetimizi. \u0130ngiliz ve Frans\u0131z devletlerine kar\u015f\u0131 sava\u015farak ula\u015fabildik, ilk kez \u0130ngiltere ve Fransa\u2019da ye\u015fermi\u015f modernite de\u011ferlerine.<\/p>\n

Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131na atfedilen burjuva modernitesi, burjuvazi taraf\u0131ndan el konulmu\u015f modernitedir. \u00c7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, i\u00e7eri\u011fi bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, t\u00f6rp\u00fclenmi\u015f ve art\u0131k terk edilmi\u015f, soka\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f modernite\u2026<\/p>\n

***<\/p>\n

Peki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn fark\u0131 nedir?<\/p>\n

Bug\u00fcn sosyalizmin, kapitalizme ve emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin geri \u00e7ekildi\u011fi bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Fark budur. Bat\u0131 uygarl\u0131k tarz\u0131n\u0131 (emperyalizmi) dizginleyecek ve a\u015facak toplumsal m\u00fccadelenin \u00f6rg\u00fcts\u00fcz ve \u00f6nc\u00fcs\u00fcz kald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem. Modernitenin ve sosyalizmin siyaset sahnesinden \u00e7ekildi\u011fi ve m\u00fccadele eden iki tarafta da pre-modernitenin g\u00fc\u00e7 kazand\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem.<\/p>\n

Asl\u0131nda \u201cburjuva modernitesi\u201d denilerek, bir olumsuz (burjuvazi) bir de olumlu (modernite) kavram\u0131n bir arada kullan\u0131larak \u00fcretilen bir yan\u0131lsaman\u0131n parampar\u00e7a oldu\u011fu bir d\u00f6nem.<\/p>\n

Netanyahu ve Biden\u2019\u0131n temsil etti\u011fi g\u00fc\u00e7ler modern midir? Sosyolojik kavramlarla konu\u015facaksak, b\u0131rak\u0131n uygarl\u0131\u011f\u0131 veya modernli\u011fi, barbar bile de\u011fildir onlar, vah\u015fidirler.<\/p>\n

Hi\u00e7bir kural\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fczy\u0131llar i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck ac\u0131larla yaratt\u0131\u011f\u0131 modernite birikiminin h\u0131zla eridi\u011fi bir d\u00f6nemden ge\u00e7iyoruz. Bir anda y\u00fczlerce \u00e7ocuk \u00f6ld\u00fcr\u00fclebiliyorsa e\u011fer, ne tanr\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r ne devlet ne de ak\u0131l\u2026 Bir cinnet \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n e\u015fi\u011findeyiz.<\/p>\n

Al\u0131\u015fageldi\u011fimiz modern arg\u00fcmanlarla, ara\u00e7larla, bilimsel y\u00f6ntemlerle, mant\u0131k kurallar\u0131yla analiz etmekte zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131z geli\u015fmelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00d6yle al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z olaylarda bir \u201cak\u0131l\u201d, bir \u201cmant\u0131k\u201d ar\u0131yoruz ve ister istemez komplo teorileri \u00fcretiyoruz. Sava\u015f\u0131n bile bir kural\u0131, bir mant\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131 diyoruz ama bu \u00f6n-kabul\u00fcm\u00fcz ya\u015fanan her olayla biraz daha ge\u00e7erli\u011fini yitiriyor. Ak\u0131l giderek geri \u00e7ekiliyor ve en ilkel g\u00fcd\u00fcler \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Burjuva modernitesi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00c7\u00fcr\u00fcye \u00e7\u00fcr\u00fcye b\u00fct\u00fcn mevzilerini yitiriyor. \u0130srail\u2019in Gazze sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 Bat\u0131 \u00fclkelerinin ald\u0131\u011f\u0131 tav\u0131r bunu net olarak g\u00f6sterdi. Kendilerini korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar tela\u015f i\u00e7inde; insanl\u0131\u011fa sunabilecekleri bir anlat\u0131dan yoksunlar art\u0131k. \u0130nsanl\u0131k bir se\u00e7enek geli\u015ftirebilmi\u015f olsayd\u0131, burjuva modernitesinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc olumlu bir geli\u015fme olacakt\u0131. Ama b\u00f6yle bir se\u00e7enek hen\u00fcz ufukta g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n

Demek ki bir musibetler \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7ine giriyoruz. Demek ki sil ba\u015ftan yapacak insanl\u0131k. T\u00fcrl\u00fc musibetler ya\u015fayacak ve umar\u0131m yepyeni bir ak\u0131l ve yepyeni bir modernite yolu bularak \u00e7\u0131kacak bu ak\u0131l-d\u0131\u015f\u0131 s\u00fcre\u00e7ten.<\/p>\n

Bizler bug\u00fcn\u00fcn korkun\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fayan ama gelece\u011fin uyum d\u00fcnyas\u0131n\u0131 arzulayan insanlar\u0131z. Dayan\u0131lmas\u0131 ve a\u015f\u0131lmas\u0131 \u00e7ok zor bir ikilem bu. Biz de her an vah\u015file\u015febiliriz. Bu, hakl\u0131 gerek\u00e7eler ileri s\u00fcr\u00fclerek d\u00fc\u015f\u00fclmesi \u00e7ok kolay tuzaklara d\u00fc\u015fmemeyi becerecek insanlar yaratacakt\u0131r gelece\u011fi. Onlardan olal\u0131m\u2026<\/p>\n

Sonuna kadar m\u00fccadele, ama insanl\u0131\u011f\u0131n binlerce y\u0131ll\u0131k birikiminden kopmadan\u2026<\/p>\n

\u0130srail bombalamas\u0131ndan birka\u00e7 saat \u00f6nce hastane bah\u00e7esinde oynayan \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fcz\u00fc suyu h\u00fcrmetine\u2026<\/p>\n

Par\u00e7alanan \u00e7ocuklar\u2026 Ne kadar korkun\u00e7 ve dayan\u0131lmaz bir laf de\u011fil mi? Bir an i\u00e7in kendinizi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015f bedenlerini \u00e7\u00f6p torbas\u0131nda ta\u015f\u0131yan baban\u0131n yerine koyun. Bir an i\u00e7in onunla empati yap\u0131n; \u00e7ok de\u011fil, bir an i\u00e7in\u2026<\/p>\n

Emperyalizm, \u00e7ocuklar\u0131n par\u00e7alanmas\u0131d\u0131r! Emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele en b\u00fcy\u00fck hakt\u0131r. Modernite diye bir \u015fey kald\u0131ysa, emperyalizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadeledir.<\/p>\n

Bug\u00fcn, o \u00e7ocuklar\u0131n par\u00e7alanm\u0131\u015f bedenleridir. Gelecek, o \u00e7ocuklar\u0131n par\u00e7alanmadan \u00f6nce oynad\u0131klar\u0131 oyundur.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu Bat\u0131 uygarl\u0131\u011f\u0131 dedi\u011fimiz kapitalist burjuva uygarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelinde, 1) b\u00fct\u00fcn Amerikal\u0131 yerli topluluklar\u0131n ve uygarl\u0131klar\u0131n soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131larak yok edilmesi ve t\u00fcm zenginliklerinin talan edilerek Avrupa\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131; 2) 1500 y\u0131l \u00f6ncede kalm\u0131\u015f k\u00f6lecili\u011fin hortlat\u0131larak y\u00fcz binlerce Afrikal\u0131n\u0131n \u201chayvanlar gibi\u201d gemilere istif edilerek Amerika\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131; 3) Asyal\u0131 toplumlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmesi ve zenginliklerine el konulmas\u0131 ve 4) bizzat […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":60366,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313,8999,8998,28,218],"tags":[9372,9371,9373,580,637,7584,970,433,1178,9368],"class_list":["post-60365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","category-siyasetbilim","category-siyasetbilimi","category-sosyal-bilimler","category-sosyoloji","tag-bati-demokrasisi","tag-bati-modernitesi","tag-bati-uygarlik-tarzi","tag-emperyalizm","tag-filistin","tag-gazze","tag-israil","tag-kapitalizm","tag-modernite","tag-netanyahu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t