{"id":60574,"date":"2023-11-03T04:00:30","date_gmt":"2023-11-03T01:00:30","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=60574"},"modified":"2023-11-02T15:44:18","modified_gmt":"2023-11-02T12:44:18","slug":"kaplanlar-ve-devler-nasil-yenilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/11\/03\/kaplanlar-ve-devler-nasil-yenilir","title":{"rendered":"Kaplanlar ve devler nas\u0131l yenilir?"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

Emperyalizm yenilmez midir? Muazzam sava\u015f mekanizmalar\u0131na, ileri teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131c\u0131 silahlara sahip bir g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 nas\u0131l alt edilebilir?<\/p>\n

Bu soruyu, emperyalizmle sava\u015f\u0131 deneyimlemi\u015f olanlara, yani bilenlere soral\u0131m.<\/p>\n

\u00c7in devriminin lideri Mao Zedung, A\u011fustos 1946\u2019da, \u00c7inli kom\u00fcnistlerin iktidar\u0131 almalar\u0131na daha \u00fc\u00e7 y\u0131l varken ve ABD\u2019nin destekledi\u011fi \u00c7an Kay \u015eek h\u00fck\u00fcmeti ile \u00c7KP aras\u0131ndaki i\u00e7 sava\u015f t\u00fcm h\u0131z\u0131yla s\u00fcrerken, Amerikal\u0131 gazeteci Anna Louise Strong\u2019a verdi\u011fi bir s\u00f6yle\u015fide konuyu ele al\u0131r.<\/p>\n

Strong s\u00f6z\u00fc ABD\u2019nin sahip oldu\u011fu atom bombas\u0131na getirir (Bir y\u0131l \u00f6nce Japonya\u2019n\u0131n iki kenti bu bombayla yerle bir edilmi\u015f ve on binlerce insan katledilmi\u015ftir). Mao bu soruya \u00fcnl\u00fc \u201ck\u00e2\u011f\u0131ttan kaplan\u201d analiziyle yan\u0131t verir. \u201cAtom bombas\u0131, \u00c7an Kay \u015eek, ABD ve t\u00fcm gericiler k\u00e2\u011f\u0131ttan kapland\u0131r\u201d der.<\/p>\n

\u201cK\u00e2\u011f\u0131ttan kaplan\u201d (\u00c7ince zhi laohu), \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde yer alan eski bir deyim. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ve korkun\u00e7 ama asl\u0131nda i\u00e7i kof olan yap\u0131lar i\u00e7in kullan\u0131lagelmi\u015f. Mao, emperyalizmin ve t\u00fcm gericilerin \u201ckoflu\u011funu\u201d k\u0131saca tahlil eder s\u00f6yle\u015fide. Daha sonra 1 Aral\u0131k 1958\u2019de \u00c7KP Merkez Komitesi Siyasi B\u00fcrosu\u2019nun Vu\u00e7ang\u2019daki toplant\u0131s\u0131nda konuyu kuramsal olarak da a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bu \u201ck\u00e2\u011f\u0131ttan kaplan\u201d deyimini biz de \u00e7ok sever ve kullan\u0131rd\u0131k polemiklerimizde. Ama Lenin\u2019in de benzer bir deyimi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 duymam\u0131\u015ft\u0131m, yeni \u00f6\u011frendim. Lenin de hem Rus \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de emperyalizmi tan\u0131mlarken \u201ckilden ayakl\u0131 dev\u201d deyimini kullanm\u0131\u015f. Bu deyim \u0130ncil<\/em>\u2019deki bir hik\u00e2yeden kaynaklan\u0131yormu\u015f ve \u201cg\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte an\u0131tsal ve g\u00f6rkemli ama ayn\u0131 zamanda \u00e7ok k\u0131r\u0131lgan, zay\u0131f ve kolayca yok edilebilen bir \u015fey\u201d anlam\u0131na geliyormu\u015f.<\/p>\n

Mustafa Kemal Atat\u00fcrk de \u201cMazlum<\/a> milletler zalimleri<\/a> bir g\u00fcn mutlaka mahv\u0131 peri\u015fan edeceklerdir\u201d demi\u015ftir. Benzer ifadeleri Fidel Castro\u2019da, Che Guevara\u2019da, Kim \u0130l Sung\u2019da, Ho \u015ei Minh\u2019de de bulabilirsiniz.<\/p>\n

Bu insanlar kafadan atmam\u0131\u015flar; hepsi emperyalizme ve gericili\u011fe kar\u015f\u0131 verilen ba\u015far\u0131l\u0131 m\u00fccadelelerin \u00f6nderleri. Yani dediklerini yapm\u0131\u015f ki\u015filikler. Ben onlar\u0131n yalanc\u0131s\u0131y\u0131m!<\/p>\n

***<\/p>\n

Peki emperyalizm neden \u201ck\u00e2\u011f\u0131ttan kaplan\u201d veya \u201ckilden ayakl\u0131 dev\u201ddir, nas\u0131l \u201cbir g\u00fcn mutlaka mahv\u0131 peri\u015fan olacakt\u0131r\u201d?<\/p>\n

Mao Zedung, emperyalistlerin hi\u00e7bir zaman sahip olamayaca\u011f\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir silahtan s\u00f6z eder: Halk! \u201c\u0130nsan\u201d veya daha genel anlamda \u201cemek\u201d de diyebiliriz. Son derece geli\u015fmi\u015f sava\u015f mekanizmalar\u0131na ve silahlara sahip emperyalistlerin \u201ck\u00e2\u011f\u0131ttan\u201d veya \u201ckilden ayakl\u0131\u201d olmalar\u0131n\u0131n nedeni halks\u0131z<\/strong> olmalar\u0131d\u0131r. Halktan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkili bir silah yoktur.<\/p>\n

Ama bu silah\u0131 edinmeyi ve kullanmay\u0131 becermek gerek. Kaplan\u0131 k\u00e2\u011f\u0131ttan, devi kilden ayakl\u0131 yapacak olan, harekete ge\u00e7mi\u015f, \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6ze alm\u0131\u015f \u00f6rg\u00fctl\u00fc halkt\u0131r. Hareket ve \u00f6rg\u00fct yoksa emperyalistler kaplan ve devdirler, yenilmezlerdir.<\/p>\n

Halk\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc, sadece eski ba\u015far\u0131l\u0131 halk sava\u015flar\u0131ndan veya devrimlerden de\u011fil, bug\u00fcnk\u00fc Gazze sava\u015f\u0131ndan dahi anlayabiliriz. Bir yanda darac\u0131k bir b\u00f6lgeye s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ablukaya al\u0131nm\u0131\u015f, yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, bir ayd\u0131r tepesine binlerce ton bomba at\u0131lm\u0131\u015f, binlerce \u00f6l\u00fc vermi\u015f bir halk ve -ideolojisi bize ne kadar uzak olursa olsun- o halk\u0131n benimsedi\u011fi bir \u00f6rg\u00fct Hamas var. Di\u011fer yanda ise ba\u015fta ABD olmak \u00fczere t\u00fcm Bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin ko\u015fulsuz deste\u011fini alm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck sava\u015f mekanizmalar\u0131ndan birine sahip \u0130srail devleti ve ordusu. Bu denli orant\u0131s\u0131z bir g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisine ra\u011fmen \u0130srail ordusu zorlanmakta ve Gazze direnmektedir. Bunun bir nedeni olsa gerekir. Kim ne derse desin Hamas\u2019\u0131n bir halk\u0131 vard\u0131r. \u0130srail devleti ise ne kendi \u00fclkesinde ne de d\u00fcnya kamuoyu d\u00fczleminde bir halk deste\u011fine sahiptir.<\/p>\n

Bizim ku\u015fa\u011f\u0131n \u00e7ocukken pek fazla oyunca\u011f\u0131 yoktu. Oyuncak al\u0131nmas\u0131 \u00f6zel bir durumdu. Ama \u00e7evredeki ve do\u011fadaki her \u015fey bizim oyunca\u011f\u0131m\u0131zd\u0131; kendi oyuncaklar\u0131m\u0131z\u0131 kendimiz yapard\u0131k, oyuncak t\u00fcketmezdik, \u00fcretirdik. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131 evler birer oyuncak mezarl\u0131\u011f\u0131. Buna benzer bi\u00e7imde: Emperyalistlerin elinde ileri teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc son derece y\u0131k\u0131c\u0131 silahlar var. Ama mazlum halklar direnirken her \u015feyi silaha \u00e7evirebilirler; ne yaz\u0131k ki kendi bedenlerini bile\u2026 Havadan, hatta uzaydan m\u0131 vuruyorsunuz, onlar da yeralt\u0131n\u0131 bir s\u0131\u011f\u0131na\u011fa ve cepheye \u00e7evirebilirler. Sermaye s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, ama halk\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 yoktur; yeter ki niyet etsin ve organize olsun.<\/p>\n

Halk g\u00fcc\u00fc, bo\u015f bir hamaset de\u011fil, sosyolojik bir ger\u00e7ekliktir. Kaplanlar\u0131 k\u00e2\u011f\u0131ttan, devleri kilden ayakl\u0131 yapan bir ger\u00e7eklik. Bunu da halk\u0131n kendisinden \u00e7ok egemenler bilir zaten. Halk, \u00f6rg\u00fctl\u00fc olmad\u0131k\u00e7a, kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fcn fark\u0131nda de\u011fildir; ama egemenler \u00f6rg\u00fctl\u00fc olduklar\u0131 i\u00e7in bu g\u00fcc\u00fcn fark\u0131ndalard\u0131r ve bilumum ikna, kand\u0131rma, ideolojik hegemonya ara\u00e7lar\u0131 ve mekanizmalar\u0131yla bu g\u00fcc\u00fc en az\u0131ndan hareketsizle\u015ftirmeye ve tarafs\u0131zla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. K\u0131sacas\u0131 keskin bir m\u00fccadeleye girmeye niyetli her \u00f6rg\u00fct, en b\u00fcy\u00fck g\u00fcc\u00fcn halk (insan, emek) oldu\u011funu bilir, bilmelidir. Bilmezse yenilir veya yenilmez bile\u2026<\/p>\n

***<\/p>\n

Bu noktada tart\u0131\u015fma asl\u0131nda yeni ba\u015fl\u0131yor. Halk denilen toplulu\u011fun (g\u00fcncel ve tarihsel) nitelikleri ve \u00f6rg\u00fct\/\u00f6nc\u00fc-halk ili\u015fkisi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir konu. Halk rasyonel midir, irrasyonel mi? Veya ne zaman rasyonel ne zaman irrasyoneldir? Halk\u0131n rasyonelli\u011fi ile \u00f6rg\u00fct\u00fcn irrasyonelli\u011fi veya halk\u0131n irrasyonelli\u011fi ile \u00f6rg\u00fct\u00fcn rasyonelli\u011fi aras\u0131ndaki dengeler nas\u0131l kurulabilir? Elbette her toplum i\u00e7in farkl\u0131d\u0131r bu denge, ama baz\u0131 genel sonu\u00e7lara da var\u0131labilir. Bunlar\u0131 belki ayr\u0131ca ele al\u0131r\u0131z.<\/p>\n

NOT: Mao Zedung\u2019un Amerikal\u0131 gazeteci Anna Louise Strong ile yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fiyi -kesinlikle dipnotlar\u0131n\u0131 atlamadan- okuman\u0131z\u0131 \u00f6neririm: Mao Zedung Se\u00e7me Eserler<\/em>, Cilt IV, Ayd\u0131nl\u0131k Yay\u0131nlar\u0131, 1. Bask\u0131, Temmuz 1977, s.104-110.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu Emperyalizm yenilmez midir? Muazzam sava\u015f mekanizmalar\u0131na, ileri teknoloji \u00fcr\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131c\u0131 silahlara sahip bir g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131 nas\u0131l alt edilebilir? Bu soruyu, emperyalizmle sava\u015f\u0131 deneyimlemi\u015f olanlara, yani bilenlere soral\u0131m. \u00c7in devriminin lideri Mao Zedung, A\u011fustos 1946\u2019da, \u00c7inli kom\u00fcnistlerin iktidar\u0131 almalar\u0131na daha \u00fc\u00e7 y\u0131l varken ve ABD\u2019nin destekledi\u011fi \u00c7an Kay \u015eek h\u00fck\u00fcmeti ile \u00c7KP aras\u0131ndaki i\u00e7 […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":60575,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313,8999,8998,218,222],"tags":[580,637,2845,9415,9414,970,9411,9413,9412,3164,785,9416],"class_list":["post-60574","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","category-siyasetbilim","category-siyasetbilimi","category-sosyoloji","category-tarih","tag-emperyalizm","tag-filistin","tag-halk","tag-halkin-gucu","tag-hamas","tag-israil","tag-kagittan-kaplan","tag-kil-ayakli-dev","tag-kilden-ayakli-dev","tag-lenin","tag-mao","tag-mazlum-halklar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t