{"id":60880,"date":"2023-12-15T08:56:19","date_gmt":"2023-12-15T05:56:19","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=60880"},"modified":"2023-12-15T09:35:09","modified_gmt":"2023-12-15T06:35:09","slug":"acinin-bile-ideolojik-olmasinin-nedeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2023\/12\/15\/acinin-bile-ideolojik-olmasinin-nedeni","title":{"rendered":"Ac\u0131n\u0131n bile ideolojik olmas\u0131n\u0131n nedeni"},"content":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu<\/strong><\/p>\n

Devrimler g\u00fc\u00e7 ve silah ile ger\u00e7ekle\u015fir ve kendini kar\u015f\u0131-devrimin direni\u015fine kar\u015f\u0131 yine g\u00fc\u00e7 ve silah ile korur. Tarih boyunca b\u00fct\u00fcn devrimler b\u00f6yle olmu\u015ftur. Bunu beceremeyen devrim hareketleri, bu kez kar\u015f\u0131-devrimin g\u00fcc\u00fc ve silah\u0131 ile ezilirler. Devrim b\u00f6yle bir olayd\u0131r. Hegel\u2019in dedi\u011fi gibi \u201cKangren olmu\u015f uzuvlar, lavanta suyu ile iyile\u015ftirilemez\u201d. Mao da ayn\u0131 vurguyu yapar: \u201cDevrim, bir gala ziyafeti de\u011fildir.\u201d<\/p>\n

1923 y\u0131l\u0131nda saltanat\u0131 y\u0131k\u0131p cumhuriyet ilan edeceksin, 1924 y\u0131l\u0131nda hilafeti kald\u0131racaks\u0131n, 1925 y\u0131l\u0131nda bir a\u015firet reisi (\u015eeyh Said) \u0130ngiliz emperyalistlerinin deste\u011fini de al\u0131p, \u015feriat\u0131 ve hilafeti geri getirmek hedefiyle ordu kurup ayaklanacak, sen de buna sessiz kalacaks\u0131n\u2026 B\u00f6yle bir kalk\u0131\u015fmay\u0131 b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle ezmeyen bir devrim h\u00fck\u00fcmeti kendi idam ferman\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015f olur. Gen\u00e7 Cumhuriyet, devrimcili\u011fin gere\u011fini yapm\u0131\u015f ve \u015eeyh Said ayaklanmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7 ve silah ile bast\u0131rm\u0131\u015f, devrimci iktidar\u0131 korumu\u015ftur. Bunu yapmasayd\u0131 \u201ciki y\u0131ll\u0131k ba\u015far\u0131s\u0131z bir cumhuriyet giri\u015fiminden\u201d s\u00f6z ederdik sadece (birilerinin \u201cAh, ke\u015fke\u201d dediklerini duyar gibiyim; t\u0131pk\u0131 \u201cKe\u015fke Yunan kazansayd\u0131\u201d diyenler gibi).<\/p>\n

Ama \u00f6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, hen\u00fcz hesap kesilmemi\u015f. Mustafa Kemal ile \u015eeyh Said -g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki temsilcileriyle- arazide k\u0131ran k\u0131rana sava\u015f\u0131yorlar h\u00e2l\u00e2. Sadece \u015eeyh Said de de\u011fil, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kar\u015f\u0131-devrimcileri Abd\u00fclhamit ve Vahdettin\u2019i de (saltanat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 da) araziye s\u00fcrm\u00fc\u015f durumdalar. T\u00fcrkiye toplumu, g\u00fcncel s\u0131n\u0131f ili\u015fkileri d\u00fczleminde bu hesapla\u015fmay\u0131 yeniden yapacakt\u0131r, yapmak zorundad\u0131r belli ki\u2026<\/p>\n

Bu hesap hen\u00fcz kesilmemi\u015fse ve m\u00fccadele s\u00fcr\u00fcyorsa, tart\u0131\u015fma hen\u00fcz bir tarih tart\u0131\u015fmas\u0131 de\u011filse, herkes saf\u0131n\u0131 belli etmek zorunda kalacakt\u0131r: \u015eeyh Said bir kahraman m\u0131d\u0131r, bir hain mi? An\u0131lacak, ismi bulvarlara verilecek bir ki\u015fi midir, yoksa tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6nderilecek bir ki\u015fi mi? \u015eeyh Said \u00f6nderli\u011findeki ayaklanma m\u0131 hakl\u0131yd\u0131, bu ayaklanmay\u0131 g\u00fc\u00e7 ile bast\u0131ran ve ezen gen\u00e7 cumhuriyet h\u00fck\u00fcmeti mi? \u015eeriattan ve hilafetten mi yanas\u0131n\u0131z, bunlar\u0131 ortadan kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fan cumhuriyetten mi? Devrimden mi yanas\u0131n\u0131z, kar\u015f\u0131-devrimden mi? Bu sorulara -bulan\u0131kla\u015ft\u0131rmadan- net yan\u0131t vermek ve yer al\u0131nan saf\u0131 netle\u015ftirmek gerekir; \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fccadele h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrmektedir.<\/p>\n

***<\/p>\n

Devrimler, kar\u015f\u0131-devrimler, ayaklanmalar, kalk\u0131\u015fmalar, sava\u015flar\u2026 Bunlar\u0131n hepsi bin bir t\u00fcrl\u00fc ac\u0131n\u0131n ve trajedinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131, kurunun yan\u0131nda ya\u015f\u0131n da yand\u0131\u011f\u0131 olaylar. Hepsine a\u011flayacak m\u0131y\u0131z? S\u0131n\u0131flar ve s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri bitmi\u015f ve ortadan kalkm\u0131\u015f olsayd\u0131, toptan bir a\u011flama merasimi d\u00fczenleyebilirdik. Ama m\u00fccadele t\u00fcm keskinli\u011fiyle s\u00fcrerken Lenin\u2019e kulak vermek durumunday\u0131z: \u201cHer s\u0131n\u0131f kendi \u00f6l\u00fcs\u00fcne a\u011flar. Kime a\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyenler i\u00e7in tarih iyi bir \u00f6\u011fretmendir.\u201d<\/p>\n

Ac\u0131, sayg\u0131, g\u00f6zya\u015f\u0131\u2026 Bunlar\u0131n hepsi ne yaz\u0131k ki h\u00e2l\u00e2 ideolojik bir i\u00e7erik ta\u015f\u0131r. S\u0131n\u0131flar \u00fcst\u00fc insanl\u0131k de\u011ferlerine, genel bir h\u00fcmanizmaya ula\u015fman\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131nday\u0131z hen\u00fcz. Bu uzakl\u0131\u011f\u0131n as\u0131l nedeni de egemenlik ili\u015fkilerini, s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fczenlerini korumaya \u00e7al\u0131\u015fan ve bu u\u011furda her t\u00fcrl\u00fc ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kendilerine hak g\u00f6ren gerici h\u00e2kim s\u0131n\u0131flard\u0131r. Gerek tarihsel gerek g\u00fcncel olaylara bu \u00e7\u0131plak ger\u00e7e\u011fi g\u00f6z ard\u0131 ederek bakamay\u0131z. Bakarsak, -\u00f6yle arzu etmesek bile- sonu\u00e7 olarak egemenlerin ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na yol vermi\u015f oluruz.<\/p>\n

\u0130nsanlara ac\u0131yabiliriz, ac\u0131mal\u0131y\u0131z; insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, idam edilmesi y\u00fcre\u011fimizi burkabilir, burkmal\u0131d\u0131r. Ama ya o insanlar inan\u0131lmaz ac\u0131lar\u0131n sorumlusu olan kurumlar\u0131n simgeleri iseler\u2026 Bu yaman \u00e7eli\u015fkiyi genel bir h\u00fcmanizma ile \u00e7\u00f6zmekten uzakt\u0131r hen\u00fcz insanl\u0131k.<\/p>\n

\u0130ki b\u00fcy\u00fck demokratik devrim sonras\u0131nda iki kral\u0131n yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 mahkemeler ve ald\u0131klar\u0131 kararlar iyi bilinir. \u0130ngiltere\u2019ye ihanetle su\u00e7lanan, \u00fclkesinin iyili\u011finden \u00e7ok kendi \u015fahsi iyili\u011finin pe\u015finde ko\u015fmakla itham edilen, i\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131ndaki t\u00fcm ihanet, cinayet, zarar ve ziyandan sorumlu tutulan Kral I. Charles su\u00e7lu bulunur ve kendi saray\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde 30 Ocak 1649 g\u00fcn\u00fc idam edilir.<\/p>\n

Frans\u0131z Devriminden sonra da Frans\u0131z Kral\u0131 XVI. Louis ve e\u015fi Krali\u00e7e Marie Antoinette vatana ihanet ile su\u00e7lanarak giyotinle idam edilir. Devrimin liderlerinden Robespierre\u2019in Konvansiyon\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma \u015fu s\u00f6zlerle biter: \u201cNe hapishane ne de s\u00fcrg\u00fcn onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, su\u00e7lar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rabilir. Ben ac\u0131yla da olsa, \u015fu \u00fcz\u00fcc\u00fc ger\u00e7e\u011fi dile getiriyorum: En iyisi Louis \u00f6lmelidir. Y\u00fcz binlerce d\u00fcr\u00fcst vatanda\u015f\u0131n yerine Louis \u00f6lmek zorunda, \u00e7\u00fcnk\u00fc vatan ya\u015famal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n

Bu iki mahkemenin idama mahk\u00fbm ettikleri Charles ve Louis adl\u0131 iki adam de\u011fildir. Mahk\u00fbm edilen, onlar\u0131n \u015fahs\u0131nda, y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k aristokrat d\u00fczendir. Mahkeme, halk\u0131n devrim hakk\u0131n\u0131 savunmak ad\u0131na bu kararlar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eimdi an\u0131msam\u0131yorum, bir yerde okumu\u015ftum: \u00c7in Devrimi s\u0131ras\u0131nda halk ordusu taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilen bir k\u00f6yde toprak a\u011fas\u0131 halk mahkemesinde yarg\u0131lan\u0131p idam ediliyor. Ama yoksul halk sadece a\u011fayla yetinmeyip onun ailesini de \u00f6ld\u00fcr\u00fcp soyunu kurutmak istiyor. Kom\u00fcnistler kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor ve kom\u00fcnistleri de \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n

\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeyi hen\u00fcz b\u00f6yle. Ama bu gerili\u011fin, bu h\u00fcmanizma eksikli\u011finin, bu s\u0131n\u0131rs\u0131z kinin nedeni ezilenlere ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlere y\u00fczy\u0131llar boyu her t\u00fcrl\u00fc ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 reva g\u00f6rm\u00fc\u015f olan o krallar, toprak a\u011falar\u0131, gericiler ve emperyalistlerdir. Bu olguyu kavrad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ac\u0131n\u0131n dahi ideolojik oldu\u011fu \u00e7\u0131plak ger\u00e7e\u011fi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz ne yaz\u0131k ki. Hele m\u00fccadele b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla, b\u00fct\u00fcn hukuksuzlu\u011fuyla ve ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrerken\u2026<\/p>\n

G\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131z, binlerce y\u0131ld\u0131r ezilen, katledilen b\u00fct\u00fcn Charles\u2019lar, Louis\u2019ler ve Said\u2019ler i\u00e7in. Kral ve \u015feyh olanlar\u0131 hari\u00e7\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ender Helvac\u0131o\u011flu Devrimler g\u00fc\u00e7 ve silah ile ger\u00e7ekle\u015fir ve kendini kar\u015f\u0131-devrimin direni\u015fine kar\u015f\u0131 yine g\u00fc\u00e7 ve silah ile korur. Tarih boyunca b\u00fct\u00fcn devrimler b\u00f6yle olmu\u015ftur. Bunu beceremeyen devrim hareketleri, bu kez kar\u015f\u0131-devrimin g\u00fcc\u00fc ve silah\u0131 ile ezilirler. Devrim b\u00f6yle bir olayd\u0131r. Hegel\u2019in dedi\u011fi gibi \u201cKangren olmu\u015f uzuvlar, lavanta suyu ile iyile\u015ftirilemez\u201d. Mao da ayn\u0131 vurguyu […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":60881,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,2313,8999,8998,28,218,29],"tags":[410,6896,9478,3164,785,9477,3161,1888,9475,9476],"class_list":["post-60880","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-degirmen","category-siyasetbilim","category-siyasetbilimi","category-sosyal-bilimler","category-sosyoloji","category-toplum","tag-fransiz-devrimi","tag-genc-cumhuriyet","tag-i-charles","tag-lenin","tag-mao","tag-marie-antoinette","tag-mustafa-kemal","tag-robespierre","tag-seyh-said","tag-xvi-louis"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t