{"id":61134,"date":"2024-01-05T12:33:01","date_gmt":"2024-01-05T09:33:01","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=61134"},"modified":"2024-01-05T12:34:50","modified_gmt":"2024-01-05T09:34:50","slug":"61134","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2024\/01\/05\/61134","title":{"rendered":"2024’te man\u015fetlere \u00e7\u0131kacak 10 bilim \u00f6yk\u00fcs\u00fc"},"content":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n

Uzam\u0131\u015f Kovid’in tedavisi ve yapay zek\u00e2y\u0131 denetlemek gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler yaratabilir.<\/p>\n

ABD se\u00e7imlerinin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve Avrupal\u0131 \u200b\u200bpartilerin ye\u015fil politikalar \u00fczerinde bo\u011fu\u015ftu\u011fu bir d\u00f6nemde, siyasi \u00e7alkant\u0131lar ve politik anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 bu y\u0131l bilim insanlar\u0131 i\u00e7in belirsizlikler yaratabilir. SARS-CoV-2’nin neden oldu\u011fu salg\u0131n\u0131n etkileri azalmaya devam ederken, Uzam\u0131\u015f Kovid\u2019in tedavi denemeleri ilk meyvelerini verebilir. El Ni\u00f1o ad\u0131 verilen Pasifik Okyanusu \u0131s\u0131nmas\u0131 muhtemelen k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131klar\u0131n yeni rekorlara y\u00fckselmesine sebep olacak. D\u00fcnyan\u0131n “g\u00fcvenli” e\u015fiklerin \u00f6tesinde \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bilime dayal\u0131 m\u00fcdahaleler i\u00e7in zaman\u0131n t\u00fckendi\u011fini de s\u00fcrekli olarak hat\u0131rlatacak.<\/p>\n

1) El Nino rekor s\u0131cakl\u0131klar\u0131n beklenenden daha uzun s\u00fcre devam etmesine sebep olabilir
\n<\/strong>Do\u011fu Pasifik Okyanusu’ndaki El Ni\u00f1o \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 ay i\u00e7inde daha da g\u00fc\u00e7lenmesi bekleniyor ve ortalama k\u00fcresel y\u00fczey s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk kez sanayi \u00f6ncesi seviyelerin 1,5\u00b0C \u00fczerine \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep olabilir. D\u00fczenli olarak sal\u0131nan bir iklim modelinin par\u00e7as\u0131 olan El Ni\u00f1o’nun Amazon ve Avustralya’daki kurakl\u0131\u011f\u0131 daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirmesi bekleniyor. Ge\u00e7en y\u0131l ba\u015flayan de\u011fi\u015fimin, 2023’\u00fcn, modern tarihin en s\u0131cak y\u0131l\u0131 olmas\u0131na sebep oldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniliyor. Zira ilk 11 aydaki s\u0131cakl\u0131klar, sanayi \u00f6ncesi seviyelerin ortalama 1,4\u00b0C \u00fczerindeydi. Bu de\u011fer, artan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na a\u00e7\u0131klayabilece\u011finden \u00e7ok daha y\u00fcksektir. El Ni\u00f1o, okyanusun \u0131s\u0131y\u0131 absorbe etme yetene\u011fini bask\u0131larken g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 engelleyen hava kirlili\u011findeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f de bu etkide rol oynam\u0131\u015f olabilir. Her iki durumun da 2024\u2019te s\u00fcrece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

2) ABD siyaseti bilime neler yapacak?
\n<\/strong>Kas\u0131m ay\u0131nda yap\u0131lacak ABD ulusal se\u00e7imleri, bu y\u0131l bilim insanlar\u0131 i\u00e7in ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 bir siyasi gidi\u015fat vaat eden d\u00f6nemi sonland\u0131racak. Y\u0131ll\u0131k harcama tasar\u0131lar\u0131 konusunda Kongre’de s\u00fcregelen partizan \u00e7\u0131kmaz, her bilim kurumunda hibe verme s\u00fcrecini kesintiye u\u011fratabilir. \u00c7o\u011fu g\u00f6zlemci, nihai b\u00fct\u00e7e anla\u015fmas\u0131n\u0131n, Ba\u015fkan Joe Biden’\u0131n talep etti\u011fi ve Kongre’nin vaat etti\u011fi b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar yerine, bireysel kurumlar i\u00e7in \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck\u201d art\u0131\u015flar i\u00e7ermesini bekliyor. Ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n galibi, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, pandemiye haz\u0131rl\u0131k, inovasyon ve g\u00f6\u00e7 dahil olmak \u00fczere bilimi ilgilendiren say\u0131s\u0131z meseleye ili\u015fkin politikay\u0131 \u015fekillendirecek.<\/p>\n

3) Yapay Zek\u00e2y\u0131 denetleme yar\u0131\u015f\u0131
\n<\/strong>Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmetler, yapay zek\u00e2 \u00fczerindeki denetimlerini art\u0131rmaya y\u00f6nelik iddial\u0131 planlar\u0131n\u0131 duyurdular. Yapay zek\u00e2y\u0131 d\u00fczenleyip denetleme yar\u0131\u015f\u0131 bu y\u0131l muhtemelen h\u0131zlanacak. ABD kurumlar\u0131, Kas\u0131m 2023’te Ba\u015fkan Joe Biden’\u0131n y\u00f6netimi taraf\u0131ndan yapay zek\u00e2n\u0131n sorumlu bir \u015fekilde geli\u015ftirilmesi i\u00e7in standartlar belirlemeyi ama\u00e7layan politika direktiflerini detayland\u0131rmak i\u00e7in g\u00f6z korkutucu bir g\u00f6revle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. Kongre \u00fcyeleri de yapay zek\u00e2n\u0131n ekonomik kalk\u0131nma, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, sivil \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve ulusal savunma i\u00e7in bir tehdit de\u011fil bir nimet olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f 150’den fazla yasa tasar\u0131s\u0131 sundular. Avrupa Birli\u011fi ise etik g\u00fcvenceleri benimsemeye daha yak\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ancak b\u00fcy\u00fck dil modellerine dayal\u0131 sohbet robotlar\u0131 gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc yeni yapay zek\u00e2 uygulamalar\u0131n\u0131n sonsuz geli\u015fimi nedeniyle belirli kurallar h\u0131zla ge\u00e7erlili\u011fini yitirebilir.<\/p>\n

4) Dang hummas\u0131na kar\u015f\u0131 sivrisinekler g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda
\n<\/strong>Dang hummas\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in laboratuvarda de\u011fi\u015ftirilmi\u015f sivrisineklerin serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik bir strateji, bir dizi ba\u015far\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bu y\u0131l yayg\u0131nla\u015fmaya haz\u0131rlan\u0131yor. K\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmeyen D\u00fcnya Sivrisinek Program\u0131 (WMP) taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen ve test edilen Aedes aegypti sivrisinekleri, Wolbachia pipientis bakterisini ta\u015f\u0131yor. Bu bakteri onlar\u0131n belirli vir\u00fcsleri bula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 engelliyor ve yabani b\u00f6ceklerle \u00e7iftle\u015ftiklerinde yavrular\u0131na bula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Endonezya’da yap\u0131lan bir deneme, stratejinin dang hummas\u0131 vakalar\u0131n\u0131 ve hastaneye kald\u0131r\u0131lma vakalar\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015fti. 2023 sonbahar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Kolombiya’n\u0131n Aburr\u00e1 Vadisi’nde \u015fimdiye kadar de\u011fi\u015ftirilmi\u015f sivrisineklerin s\u00fcrekli sal\u0131n\u0131m\u0131nda dang hummas\u0131 vakalar\u0131n\u0131n en az %95 oran\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildirdi. 14 \u00fclkede projesi bulunan WMP art\u0131k geni\u015fliyor. Brezilya’da bu y\u0131l faaliyete ge\u00e7ecek d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck Wolbachia sivrisinek \u00fcretim tesisinin kurulmas\u0131 planlan\u0131yor. WMP ayr\u0131ca D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn bu y\u0131l sivrisineklerin yay\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin resmi bir k\u0131lavuz yay\u0131nlamas\u0131n\u0131 bekledi\u011fini ve bunun daha fazla \u00fclkenin bu y\u00f6ntemi benimsemesine yol a\u00e7abilece\u011fini vurguluyor.<\/p>\n

5) Uzam\u0131\u015f kovid tedavisi denemelerinin ilk meyveleri
\n<\/strong>SARS-CoV-2’nin neden oldu\u011fu salg\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan d\u00f6rt y\u0131l sonra milyonlarca insan, ezici yorgunluk, inat\u00e7\u0131 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 ve nefes darl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir sendrom olan Uzam\u0131\u015f Kovid nedeniyle peri\u015fan oldu. Yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a kan\u0131tlanm\u0131\u015f hi\u00e7bir tedavi olmad\u0131\u011f\u0131ndan, hastalar ve doktorlar \u00e7e\u015fitli ila\u00e7lar ve besin takviyeleri \u00fczerinde denemeler yapt\u0131lar. Bu y\u0131l bilim insanlar\u0131, olas\u0131 Uzam\u0131\u015f Kovid tedavilerine ili\u015fkin ilk titiz, plasebo kontroll\u00fc klinik deneylerden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00f6n haz\u0131rl\u0131k niteli\u011finde olsa da, sonu\u00e7lar\u0131n rapor edilece\u011fini umuyorlar. Paxlovid, di\u011fer antiviral ila\u00e7lar ve monoklonal antikorlar gibi baz\u0131lar\u0131, v\u00fccutta varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilen SARS-CoV-2 vir\u00fcs\u00fcn\u00fc hedef almaktad\u0131r. Di\u011fer adaylar, Uzam\u0131\u015f Kovid ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda belirlenen farkl\u0131 anormallikleri hedef al\u0131r: \u0130ntraven\u00f6z imm\u00fcnoglobulin, hiperaktif bir ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini sakinle\u015ftirir ve vagus siniri uyar\u0131m\u0131, otonom sinir sistemini yeniden kalibre ederek beyin bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve anormal kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131 gibi semptomlar\u0131 potansiyel olarak iyile\u015ftirir. Bu tedaviler ba\u015far\u0131l\u0131 olmasa bile bilim insanlar\u0131 deneme sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n, halen tam anla\u015f\u0131lamayan biyolojiyi a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 ve bir sonraki testin ne olmas\u0131 gerekti\u011fini belirlemelerine yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyor.<\/p>\n

6) N\u00f6trino k\u00fctlesine d\u00fczen getiriliyor
\n<\/strong>Birlikte \u00e7al\u0131\u015fan iki deney, n\u00f6trino ad\u0131 verilen yakalanmas\u0131 zor par\u00e7ac\u0131klardan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00fctlelerin nas\u0131l birikti\u011fini ortaya \u00e7\u0131karabilir. Birbirine d\u00f6n\u00fc\u015fen \u00fc\u00e7 tipte (elektron, m\u00fcon ve tau) bulunmaktad\u0131rlar. Bu, evrenin nas\u0131l anti maddeden daha fazla madde \u00fcretti\u011fini a\u00e7\u0131klamaya yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir olgudur. \u0130lk olarak fizik\u00e7ilerin teorik modellerini detayland\u0131rmalar\u0131 gerekiyor. N\u00f6trinolardan ikisinin neredeyse ayn\u0131 k\u00fctleye sahip oldu\u011funu biliyorlar, ancak iki hafif n\u00f6trino ve bir a\u011f\u0131r n\u00f6trino olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya tam tersinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorlar. Japonya’daki T2K deneyi ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ndeki NOvA deneyinde \u00e7al\u0131\u015fan fizik\u00e7iler, n\u00f6trinolar\u0131 D\u00fcnya’n\u0131n y\u00fczlerce kilometre \u00f6tesindeki devasa dedekt\u00f6rlere g\u00f6ndererek inceliyorlar. Bu y\u0131l, iki alternatiften hangisinin do\u011fru oldu\u011funu g\u00f6sterebilecek ortak bir analiz yay\u0131nlamay\u0131 planl\u0131yorlar. Elektron n\u00f6trinosunun hafif oldu\u011funu bulmak, n\u00f6trinonun kendi anti par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlayacak bir t\u00fcr n\u00fckleer bozunum olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in planlanm\u0131\u015f deneyleri karma\u015f\u0131k hale getirecektir.<\/p>\n

7) Yerli uzmanlarla ekip \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131
\n<\/strong>Pek \u00e7ok Yerli insan, y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren s\u00f6m\u00fcrge sava\u015f\u0131 ve baz\u0131 bilim adamlar\u0131n\u0131n onlarca y\u0131ld\u0131r s\u00fcren s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcnden sonra ara\u015ft\u0131rmac\u0131larla ileti\u015fim kurmakta teredd\u00fct etti. Ancak Yerlilerin \u00f6nderlik etti\u011fi ara\u015ft\u0131rma projeleri ve ger\u00e7ek i\u015fbirlikleri, Yerlilerin do\u011fal d\u00fcnyaya dair y\u00fczy\u0131llard\u0131r edindi\u011fi bilgiyi Bat\u0131 bilimiyle birle\u015ftirmeyi hedefledik\u00e7e, uzla\u015fman\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131 daha yayg\u0131n hale geliyor. Bu y\u0131l, Kuzey Amerika’daki atlar\u0131n atalar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi 2023’teki y\u00fcksek profilli \u00f6rnekler \u00fczerine yeni ortakl\u0131klar kurulabilir. ABD Ulusal Bilim Vakf\u0131, yeni bir Yerli Bilgi ve Bilim \u00d6rg\u00fcs\u00fc Merkezi i\u00e7in 5 y\u0131lda 30 milyon dolar ile geni\u015fletilmi\u015f b\u00fct\u00e7eleri destekliyor. Ulusal Sa\u011fl\u0131k Enstit\u00fcleri, Stanford \u00dcniversitesi’ne ve Native taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir biyobanka olan Native BioData Konsorsiyumu’ndaki genetik\u00e7iler Yerliler i\u00e7in bir COVID-19 veritaban\u0131 olu\u015fturmak \u00fczere 9 milyon dolar sa\u011fl\u0131yor. Her ne kadar pek \u00e7ok gerilim noktas\u0131 olsa da, yeni y\u0131l, muhtemelen yeni i\u015fbirli\u011fi modellerini ve baz\u0131 Bat\u0131l\u0131 bilim insanlar\u0131n\u0131n bu ve di\u011fer projelere (\u00f6rne\u011fin, Yerli Amerikan geneti\u011fi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin Arktik ekosistemler \u00fczerindeki etkileri) daha fazla \u00f6nem vermesini sa\u011flayacak.<\/p>\n

8) AB’nin ye\u015fil hedeflerinin engellenmesi
\n<\/strong>Haziran ay\u0131nda yap\u0131lan pan-Avrupa se\u00e7imlerinde a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131, milliyet\u00e7i partilerin y\u00fcksek oy almas\u0131yla g\u00f6zlemciler, blo\u011fun geni\u015fleyen ye\u015fil g\u00fcndemine kar\u015f\u0131 muhalefetin artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. 2020’de onaylanan Avrupa Ye\u015fil Anla\u015fmas\u0131, enerji, koruma ve ula\u015f\u0131m da dahil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli politika alanlar\u0131nda planlanan yeni iklim dostu \u00f6nlemlerle blo\u011fu “iklim a\u00e7\u0131s\u0131ndan n\u00f6tr ilk k\u0131ta” haline getirmeyi ve 2050 y\u0131l\u0131na kadar s\u0131f\u0131r sera gaz\u0131 emisyonuna ula\u015fmay\u0131 hedefliyordu. Bu hedefleri yans\u0131tacak \u015fekilde, devasa Horizon Europe program\u0131 kapsam\u0131ndaki finansman\u0131n yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili ara\u015ft\u0131rmalara gidecek. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f partilerin Avrupa Parlamentosu’ndaki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck siyasi g\u00fcc\u00fc olu\u015fturup olu\u015fturmamas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00e7o\u011funluk grubu (muhafazak\u00e2r Avrupa Halk Partisi), pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 ama\u00e7layan politikalara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak kendisini \u00e7ift\u00e7ilere ve sanayiye dost gibi g\u00f6sterdi. Yasa koyucular ayn\u0131 zamanda, bug\u00fcne kadar muhafazak\u00e2r tepkilere b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde direnen ye\u015fil mevzuat\u0131n (bozulmu\u015f ekosistemleri onarmaya y\u00f6nelik hedefler belirleyen Do\u011fa Restorasyon Yasas\u0131 gibi) uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik finansman\u0131 da s\u0131n\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fabilirler.<\/p>\n

9) F\u00fczyon mega projesi gecikecek mi?
\n<\/strong>Onlarca y\u0131ld\u0131r yap\u0131m a\u015famas\u0131nda olan dev deneysel f\u00fczyon reakt\u00f6r\u00fc ITER’in y\u00f6neticilerinin, bu y\u0131l yeni bir tamamlanma tarihi duyurmas\u0131 ve “ilk plazmay\u0131” uzun s\u00fcredir devam eden 2025 hedefinin \u00e7ok \u00f6tesine ertelemesi bekleniyor. Fransa’da uluslararas\u0131 ortaklarla on milyarlarca dolarl\u0131k bir maliyetle in\u015fa edilen tesis, f\u00fczyonun karbonsuz bir enerji kayna\u011f\u0131 olarak uygulanabilirli\u011fini g\u00f6stermeyi ama\u00e7l\u0131yordu ancak \u015fimdi sorunlarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f durumda. COV\u0130D-19 salg\u0131n\u0131 bile\u015fenlerin \u00fcretimini yava\u015flatt\u0131, reakt\u00f6r kab\u0131n\u0131n baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri yanl\u0131\u015f \u015fekillendirildi ve birbirine uymad\u0131, so\u011futma borular\u0131 a\u015f\u0131nd\u0131 ve Frans\u0131z n\u00fckleer reg\u00fclat\u00f6r\u00fc g\u00fcvenlik konusunda ikna olamam\u0131\u015ft\u0131. Selefi Bernard Bigot’un \u00f6l\u00fcm\u00fcnden 1 y\u0131l \u00f6nce kontrol\u00fc ele alan ITER Genel Direkt\u00f6r\u00fc Pietro Barabaschi, in\u015faat\u0131 yeniden ray\u0131na oturtmak i\u00e7in \u00e7abal\u0131yor. Revize edilen program\u0131 bu y\u0131l a\u00e7\u0131klamay\u0131 planl\u0131yorlar ancak Ekim 2023’te d\u00fczenlenen f\u00fczyon enerjisi konferans\u0131nda “Bu iyi bir haber olmayacak” dendi.<\/p>\n

10) Pahal\u0131 Europa sondas\u0131 f\u0131rlat\u0131lacak
\n<\/strong>NASA’n\u0131n 5 milyar dolarl\u0131k Europa Clipper sondas\u0131, 1970’lerdeki Viking Mars sondalar\u0131ndan bu yana ajans\u0131n en pahal\u0131 gezegen bilimi g\u00f6revi olarak Ekim ay\u0131nda SpaceX Falcon Heavy roketiyle f\u0131rlat\u0131lacak. J\u00fcpiter’in b\u00fcy\u00fck uydular\u0131ndan biri olan Europa, yaln\u0131zca kilometrelerce kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda buzlu bir kabu\u011fa sahiptir ve bu kabu\u011fun alt\u0131nda, ya\u015fam i\u00e7in potansiyel bir yuva olan u\u00e7suz bucaks\u0131z tuzlu bir okyanus girdap olu\u015fturmaktad\u0131r. Clipper 2030\u2019a gelindi\u011finde, bu okyanusa do\u011frudan inmeyecek veya \u00f6rnek almayacak, ancak ay\u0131n yan\u0131ndan 50 kez ge\u00e7erek y\u00fczeyini tarayacak ve i\u00e7 k\u0131sm\u0131 hakk\u0131nda ipu\u00e7lar\u0131 toplayacak. Bilim insanlar\u0131, sondan\u0131n, Europa’dan uzaya \u00e7\u0131kan aktif bir bulutun teleskopik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndan elde edilen ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 takip edece\u011fini umuyorlard\u0131. Ancak NASA’n\u0131n JWST uzay teleskopu ile yak\u0131n zamanda yap\u0131lan bir kampanyada buna dair hi\u00e7bir kan\u0131t bulunamad\u0131.<\/p>\n

Kaynak: https:\/\/www.science.org\/content\/article\/ten-science-stories-poised-to-make-headlines-2024<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00c7eviren: Ebru Oktay Uzam\u0131\u015f Kovid’in tedavisi ve yapay zek\u00e2y\u0131 denetlemek gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar b\u00fcy\u00fck geli\u015fmeler yaratabilir. ABD se\u00e7imlerinin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve Avrupal\u0131 \u200b\u200bpartilerin ye\u015fil politikalar \u00fczerinde bo\u011fu\u015ftu\u011fu bir d\u00f6nemde, siyasi \u00e7alkant\u0131lar ve politik anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 bu y\u0131l bilim insanlar\u0131 i\u00e7in belirsizlikler yaratabilir. SARS-CoV-2’nin neden oldu\u011fu salg\u0131n\u0131n etkileri azalmaya devam ederken, Uzam\u0131\u015f Kovid\u2019in tedavi denemeleri ilk meyvelerini verebilir. El […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":61133,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,1],"tags":[9533,8561],"class_list":["post-61134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-genel","tag-bilim-gundemi-2024","tag-ebru-oktay"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61134"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61134\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}